«Saryarqa» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda ınvest-jobalardy sátti júzege asyrǵan 9 kásiporyn bul kúni ónimderin eksportqa batyl baǵyttap otyr. Al 2025 jylǵa deıin bul arada taǵy 12 óndiris orny iske qosylady. Invest-jobalar arasynda basymdyq metallýrgııa jáne qaıta óńdeýge berilip keledi. Jarııa etilgen derekterge súıensek, jalpy bul arnaıy ekonomıkalyq aımaq ashylǵannan bergi quıylǵan ınvestısııanyń kólemi 150 mlrd teńgeden asyp jyǵylady. Dál osynda ımportty almastyratyn óndirister de iske qosylyp, kásiporyn jelisin ulǵaıtýǵa kirisken.
Importta táýeldilikti azaıtýǵa umtylǵan óndiristiń qatarynda «Altyn Arna Geosynthetics» JShS-nyń geomembrana jáne «Polyment Solutions Corporation» JShS-nyń rezeńkemetall qaptamalar shyǵaratyn zaýyttary bar. Zaýyt ónimderi naryqta suranysqa ıe.
Al geomembrana degen ne? Bul – sý ótkizbeıtin sıntetıkalyq kenep. Ol tyǵyz, ári ylǵalǵa tótep beredi. Tozýy da óte baıaý júretin materıal. Iаǵnı tózimdiligi men oqshaýlaýdaǵy qasıeti joǵary. Ony qaldyqtardy, ózge de zııandy zattardy oqshaýlaýda paıdalanady.
Osyndaı geomembrana shyǵaratyn zaýytta 50 adam eńbek etedi. Jańa jeli iske qosylǵanda taǵy 10 jumys orny ashylady. Zaýyt basshylyǵynyń aıtýynsha, ónimniń ekologııaǵa esh zııany tımeıdi. Zaýyt búginde aıyna 450 tonna geomembrana shyǵaryp keledi.
– Biz shamamen aıyna 450 tonna geomembrana óndiremiz. Olar qurylysta, ken oryndarynda qaldyqtardy oqshaýlaýǵa, jasandy toǵandar men mal qorymdarynda qoldanylady. Bul – sapasy 50 jylǵa jetetin syrtqy ortadan 100 paıyz oqshaýlaýǵa múmkindik beretin ónim. Qazaqstanda mundaı ónimge suranys joǵary. Biz ımport almastyratyn osyndaı ónimdi shyǵarýǵa bel býdyq, – deıdi kompanııanyń bas dırektory Iýrıı Ignatov.
О́nim Qazaqstannyń ishki naryǵyn ǵana jaýyp qoımady. Sonymen birge О́zbekstan men Reseıge eskporttalady. Negizi, atalǵan kompanııa Qazaqstandaǵy geojasandy óndiriste kósh bastap tursa kerek. Kompanııa aldaǵy ýaqytta óndiristi keńeıtýdi josparlaýda. Shıkizat Reseı, Iran elinen keledi. О́nim ishki naryqty qamtıdy. Sonymen qatar dırektor Reseı, О́zbekstan elderine jetkizý úshin kelissózder júrip jatqanyn aıtty.
«Polyment Solutions Corporation» JShS negizinde rezeńke jáne rezeńkemetall qaptamalardy shyǵarady. Bul taý-ken óndirisindegi dıirmenderdi qaptaýda qajet dúnıe. Kompanııa Qazaqstan naryǵynda 2014 jyldan beri ónim óndiredi. О́ndiristiń basty tutynýshylary «Kazmıneral», «Qazaqmys», «Qazaq altyn», «Altyn almas» kompanııalary bolsa, osy jyldan bastap, Reseıdiń kompanııalarymen kelisimge kelýde.
– Bizde qazir negizgi jeli rezeńke jáne rezeńkemetall qaptamalardy shyǵarady. Al kelesi jyly bolat qaptamalardy shyǵaratyn ekinshi jelini iske qossaq deımiz. 55 adam eńbek etedi, – deıdi kompanııanyń bas dırektory Qýandyq Qazanǵapov.
Bas dırektordyń aıtýynsha, mundaı ozyq tehnologııaly zaýyt Qazaqstanda biregeı. Onyń elde balamasy joq. Qural-jabdyqtary Germanııa, AQSh, Italııa, Fransııa jáne Qytaıdan jetkizilgen.
– Bir aıda eki jıyntyq shyǵara alamyz. Jalpy, 2-den 10 jıyntyqqa jetkizýge múmkindik bar. Ol úshin qosymsha qural-jabdyq alyp jatyrmyz. Kelesi jyly jańa jumys ornymen qamtamasyz etemiz. О́nimniń negizi – rezeńke men metall, – deıdi Qýandyq Qazanǵapov.
«Saryarqa» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy 2011 jyly ashyldy. «Saryarqada» búginde 750 adam eńbek etedi. Aımaq jumysyn bastaǵaly bıýdjetke 16 mlrd teńge kóleminde salyq tústi.
– Aımaq 948 gektar aýmaqty alyp jatyr. 345 gektary ótken jyly Úkimet qaýlysymen qosymsha berildi. Onyń jobalyq-smetalyq qujattamasy daıyndalýda. Qalǵan 600-den astam gektarda ınfraqurylym tolyq bar. Oǵan ınfraqurylym tartý úshin memleketten 20 mlrd teńgeden astam qarjy quıyldy. Qazirgi tańda aımaqqa 21 qatysýshy tirkelgen. 9 jobasy sátti iske asty. Onyń 6-ynda sheteldik ınvestor ınvestısııa quıdy, – deıdi «Saryarqa» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy tóraǵasynyń orynbasary Ivan Ignatýshenko.
Sonymen «Saryarqanyń» ınvest-portfeli tolyq. 600 gektar aımaq búginde kásiporyn ashý úshin ınvestorlarǵa tolyq berilgen. Aldaǵy jyldary qosymsha bólingen 345 gektar aýmaqqa jańa ınvest-jobalar tartylatyn bolady.
Qaraǵandy oblysy
