Álem • 24 Qarasha, 2022

Plıýralızm baǵytyndaǵy ózgeris

372 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev konstıtýsııalyq jáne demokratııalyq reformalar baǵdarlamasy aıasynda kezekten tys prezıdent saılaýyn jarııalaǵannan keıin saıası dodada jeńiske jetti, dep habarlady saıası redaktor Nık Paýell.

Plıýralızm baǵytyndaǵy ózgeris

Daýys berý aıaqtalǵannan keıin ja­rııa­lanǵan ekzıt-poll Qazaqstan kóshbas­shysyna 82,45 paıyz daýys berilgenin ha­barlady. Onyń bes qarsylasy 2 pa­ıyzdan 3,33 paıyzǵa deıin qoldaýǵa ıe boldy. Daýys berýge qatysý 69,43 pa­ıyzdy qurady.

Prezıdent saıası dodaǵa halyqtyq koalısııanyń úmitkeri retinde tústi. Jańa konstıtýsııa boıynsha Memleket basshysy bir merzimge jeti jylǵa saılanady. Ortalyq saılaý komıssııa­sy 22 qarashaǵa deıin qorytyndyny bekitti. Bul – osy eldiń sýperprezıdenttik júıeden prezıdenttik-parlamenttik júıege kóshiretin reformalar týraly referendýmnan keıingi ádiletti Qazaqstanǵa qadam basýy.

Birikken Ulttar Uıymy Bas hat­shysynyń burynǵy orynbasary, Pr­e­zıdent Toqaev óz bıligin bir merzimmen shektedi. Ol jyl basynda «Prezıdent partııalyq saıasattan joǵary turýy kerek» dep bıliktegi «Amanat» partııasynan shyqty. Sondaı-aq saıası partııalar­dy qurýdy jeńildetetin reformalar en­giz­di. Kelesi jyly áleýetti Parlament saı­lanady.

Syrtqy saıasatta Prezıdent táýelsiz baǵytynan jańylǵan joq. Keıingi kezde halyqaralyq shekaralardyń kez kelgen kúshtep ózgerýine qarsylyq bildirýi onyń Reseıge qatysty kózqarasynan habar beredi. О́ıtkeni Qytaımen jáne Eý­ro­palyq odaqpen jaqynyraq qa­rym-qatynas ornatýǵa umtyldy. Shy­­ǵys pen Batys arasyndaǵy saýda dáli­zin­degi Qazaqstannyń sheshýshi geosaıa­sı ustanymy Qytaı basshysy Sı Szın­pınge unaǵany anyq. Sondyqtan koronavırýs pandemııasy bastalǵannan keıingi alǵashqy sheteldik saparyn Qazaqstannan bastady.

Dál sol sekildi eýropalyq kósh­basshylar da Astanaǵa jıi kele bastady. Birneshe kún buryn Eýropalyq odaqtyń Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıasaty jónindegi Joǵarǵy ókili Jozep Borrel at basyn tiredi.

«Prezıdent Q.Toqaevpen jáne Pre­mer-Mınıstrdiń orynbasary jáne Syrt­qy ister mınıstri M.Tileýberdimen kezde­sýde qarym-qatynastarymyzdaǵy oń serpindi qalaı alǵa jyljytý ke­rektigin talqyladyq», dedi ol. Sondaı-aq Qazaqstan EO úshin mańyzdy árip­tes ekenin atap ótti. Munaı (jalpy, ım­porttyń shamamen 8 paıyzy), gaz, ýran jáne basqa da mańyzdy shıkizat jetki­zetin senimdi seriktes dep málimdedi.

«Saıası turǵydan alǵanda Qazaqstan saıası plıýralızm baǵytynda júrip jatqan túrli reformalardy bastan ótkerdi. Bıylǵy Prezıdent jáne kelesi jylǵy Parlament saılaýy munyń ma­ńyzdy bóligi», degen J.Borrel Qazaq­stannyń odan ári ilgerileı bere­tinine senim bildirdi. Halyqaralyq baıqaýshylar saılaý úderesinde eleýli buzýshylyqtar bolmaǵanyn habarlady. Astana men eń iri qala Almatyda halyqtyń saılaýǵa qatysýy aıtarlyqtaı tómen bolǵanymen, saılaýshylar kóptep jınaldy. Sheteldik ókilder mundaı ózgeristerge erkin jáne ádil saılaýda ǵana qol jetkizýge bolatynyn atap ótti.

«Búgin – óte mańyzdy, tarıhı kún. Elimizdiń jarqyn bolashaǵy úshin daýys berip otyrmyz. Shyn máninde, bıyl ońaı bolǵan joq. Biraq halqymyz jumylyp, qıyndyqtardyń bárin eńserdi. Endi aldymyzda turǵan óte aýqymdy mindet, maqsat bar. Atqaratyn jumys áli de kóp. Saıası reformalar júzege asyrylyp jatyr. Jazda jalpyulttyq referendým ótti. Endi, mine kezekten tys prezıdent saılaýy ótkizilip jatyr. Keleshekte bul jumystar jalǵasa beredi», dedi Qasym-Jomart Toqaev Astanada daýys bergennen keıin.