Aımaqtar • 05 Jeltoqsan, 2022

Aqyn ardaqtaldy

450 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ekibastuzdyń Janargúli. Bul esim atalsa, Kereký halqy óńirdegi aqyn qyz-kelinshekterdiń kóshin bastaǵan qazaqtyń aıaýly qyzynyń otty jyrlaryn esine túsirer edi. Tanymal aqyn, aýdarmashy, jýrnalıst Janargúl Qadyrova óz oqyrmandaryna alǵash ret shyǵarmashylyq keshin usyndy.

Aqyn ardaqtaldy

Júz elý myńǵa tarta turǵyny bar Ekibastuz qalasy jer betine GRES-2 stansasyndaǵy eń bıik qubyrymen, «Bogatyrdeı» alyp kómir kenishimen áıgili, ot júrekti adamdarymen baǵaly. Osyndaı dańqty shahardyń eńbek adamdary men olardyń jarqyn da jasampaz isterin qalamyna arqaý etip kele jatqan aqyndardyń biri – Janargúl Qadyrova. Ol Ekibastuz qalasyndaǵy jalǵyz qazaq­tildi basylym – «Otarqa» gazetiniń redaktory, «Jetinshi qabat», «Ákeniń kózi», «Baıanda tosam», «Er ákeme eskertkish» kitaptarynyń avtory. Birneshe jyr jınaqtary túrik, ázerbaıjan, qyrǵyz tilderine aýdarylyp, osy elderde jaryq kórgen qazaq aqyndary antologııalaryna kirdi. Sonymen birge avtordyń ózi de ázerbaıjan aqyndary jyrlaryn tárjimalaý jobasyna qatysyp, fransýz klassıgi Sharl Bodlerdiń óleńderin qazaqsha sóıletti.

Baıanaýylda dúnıege kelip, Kerekýde bilim alǵan Janargúl Ábdikárim­qyzy árdaıym Ekibastuzdyń aıbynyn asqaq­tatyp keledi. Otty jyrlarynyń týýyna sebepshi bolyp, shabytyna qanat bitirgen bul qalany Janargúl aqyn álemge jylý men jaryq syılaǵan «Sham shaharǵa» teńeıdi.

«Tastuǵyrda – qazaqtyń qara shaly,

Mynaý – sonyń qaldyrǵan

qara oshaǵy.

Álemge de úlgergen aty shyǵyp,

Sham-shahardyń artady baǵasy áli», – deıdi alda qalany jarqyn bolashaq kútip turǵanyna meńzep.

Bir sát aqyn ózi jan-tánimen súıetin qalany Jumat Shanın atyndaǵy týǵan aýylyna da uqsatady.

«Kúniń kókte jaınaǵan laǵyl qusap,

Ystyq maǵan sendegi dabyrly sát.

Ekibastuz, turasyń janarymda

Sol baıaǵy men týǵan aýyl

qusap...»

– dep qııal qanatyna minip, aýylyna da saıahat shegedi.

Jalpy, Janargúldi aqyn retinde tanytqan – mahabbat, súıispenshilik taqyrybyndaǵy lırıkalyq jyrlary. Onyń «Jetinshi qabat», «Sáıgúlikterdiń patshasy», «Baıanda tosam» óleńderi kópshilikke jaqsy málim.

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri, tanymal ánshi Merýert Túsip­baeva oryndap júrgen kóptegen ánniń sózin Janargúl aqyn jazǵan. Osy keshte óner ıesi «Saǵan qaraı», «Jaratqan ıem», «Jan aǵa», «Suraýy bar», «El tórine tartý» ánderin shyrqady. Sonymen birge Janargúl Qadyrovanyń sózine jazylǵan «Baýyrym» ánin jergilikti ánshi Gúlmıra Aldanova, «Jaýyp tur jaýyn» ánin Altyngúl Baqythan, «Sáıgúlikterdiń patshasy» ánin «Qyran» toby áýeletti. 

Keshte eli aqyn qyzdy erekshe qas­terlep, qoshemet kórsetti. Pavlodar oblysy mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarma basshysynyń min­detin atqarýshy Medet Taýasqan oblys ákiminiń quttyqtaýyn jetkizip, óńirine «Oblys aldynda sińirgen eńbegi úshin» belgisin taqty. Al Qazaqstan Jazý­shy­lar odaǵy óńirlik fılıalynyń tór­aǵasy Jarqynbek Amantaıuly Ázer­baıjannyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi atynan Qurmet gramotasyn tabystady.

 

Pavlodar oblysy,

Ekibastuz qalasy

Sońǵy jańalyqtar