Sýrettegi oı sáýlesi

Sýretshiniń keskindeme jáne sáýlet óneriniń uly she­berleri Mıkelandjelo men Rafaelge arnaǵan «Ol menen kúsh­­tirek» kenepteri birden nazar aýdartady. Sıýjette sýretshi Mıkeland­jelonyń Vatıkandaǵy áıgili Sıkstın kapellasynyń tóbesin boıaǵan sátin kórsetedi. Freskalardyń eń tanymal sıklin beıneleıtin sheberdiń qııa­lyna qaıran qalǵan Rafael, Mıke­land­jelonyń týyndysyna tań­da­nyp turyp: «Ol menen kúsh­tirek!», dep aıqaı salǵan. Osy bir sáttiń áserin barynsha tiri keıipte jetkizgisi kelgen Stadnıchýk ózi pir tutqan qos darynnyń qalam qýatyn, oı sáýlesin jarqyrata jyrlaıdy.

О́nerden óz ıirimin tapqan týyndyger beıneleý áleminiń tehnıkasy men teorııasyn qatar meńgerdi. Ásirese portret janry onyń tvorchestvodaǵy tynysyn ashty. Keıipkerdiń syrt kel­betinen góri ishki álemin aqtarýǵa kúsh salatyn sýretshi, salǵan adamynyń minezin, bolmysyn kórsetýdi maqsat tutqan. Sonaý alpysynshy jyldary salynǵan «Dáriger qyz», «Por­tret» sekildi kenepteri ony bek­zat ónerdiń bıigine alyp shyq­ty.

Kórme jetekshisi Sholpan Nuǵyman Stadnıchýk shyǵar­ma­shylyǵy áli de te­reń zer­deleýdi qajet etetinin, onyń týyndylary jarqyn ári ásem, kóp dybysty, adamdy oı te­reńine jeteleıtin ta­nymdyq dúnıelerge baı óner keni dep esepteıdi. Akvarel tehnıkasyn jan dúnıesimen sezingen qylqalam sheberi tús tańdaýda tabıǵattan berilgen ishki daýsyn tyńdaıdy. Peızajdarynyń kórkem ári mánerli bolýynyń bir sebebi osynda jatqan bolar.

Ivan Iаkovlevıch Stadnıchýk 1913 jyly Ýkraınadaǵy Ber­dychev qala­synyń ma­ńyn­daǵy Halaımgorodok aýy­lyn­­­da dúnıege kelgen. Ol Bu­hara, Samarqand, Tashkent qa­lalarynda tur­ǵan. 17 jasynda jastyq jalynyn ur­laǵan maıdan dalasynan alǵan áserleri shyǵar­mashylyǵyna kóp yqpal etti. Keıbir derekterde onyń sýretshi bolýyna áıgili músinshi Iа.Ký­chıspen kezdesýdiń áseri mol bolǵany aıtylady. Tashkent kórkemsýret ýchılıshesin bi­tirgennen keıin 1940 jyly I.Repın atyndaǵy Lenıngrad keskindeme, músin jáne sáýlet ınstıtýtyna oqýǵa túsip, belgili grafık-ıllıýs­trator, M.Rýdakovtyń mek­tebinde shyń­daldy. 1952 jyly Al­ma­tyǵa kelip, belsendi shyǵar­­­mashylyq qyzmet atqar­ǵan ol uzaq jyldar boıy N. Gogol atyndaǵy Almaty kór­kemsýret ýchılıshesinde, Abaı atyn­daǵy KazPI-de sabaq berdi, Qa­zaq­stan Sýretshiler odaǵy ja­­nyndaǵy «Juma» kór­kem­ónerpazdar shyǵar­mashylyq akvarel stýdııasyn júrgizdi.

Sýretshi búkilodaqtyq, re­s­pýb­lı­ka­lyq kórmelerdiń tu­raqty qaty­sýshysy boldy. Onyń týyndylary Á.Qasteev atyndaǵy MMI qorlarynda, oblys­tyq murajaılarda jáne jeke kolleksııa­larda saqtaýly.

ALMATY