«Atameken» taldaý qyzmetiniń derekterine súıensek, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap óńirler «Sheteldikter úshin týrıstik jarna tóleý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Úkimettiń 2021 jylǵy 5 qarashadaǵy № 787 qaýlysyna sáıkes turý qunynyń 5% mólsherinde «bed tax» tólemin bekitýdi josparlap otyr. Mundaı eń joǵary «mólsherlemeni» qabyldaý týraly sheshim sheteldik týrıster leginiń kóbeıýine negizdelgen kórinedi. Kerisinshe statıstıkalyq derekter 2022 jyldyń I jartysynda týrısterdiń qonaqúılerge ornalasý kórsetkishi pandemııaǵa deıingi 2019 jylǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 36,7%-ǵa tómen ekenin kórsetedi. Bul kelý týrızmi áli qalpyna kelmegenin dáleldeıdi.
О́kinishke qaraı, Almatynyń týrıstik qoǵamdastyǵy joǵarydaǵy qaýlynyń jobasyn naryq qatysýshylary egjeı-tegjeı talqylaǵan joq dep otyr. Qysqasy, kásipkerler atalǵan qaýlyny engizýdiń ýaqyty áli kelgen joq dep esepteıdi. Qala kásipkerleriniń pikirine qaraǵanda, 5 paıyzdyq mólsherlememen «bed tax» engizý tek týrısterdiń kelýin azaıtpasa, kóbeıtýge septigi tımeıdi eken.
«О́zderińizge belgili, COVID-19-dan eń kóp zardap shekken – týrızm, onyń ishinde týrısterdi ornalastyrý qyzmeti naryǵy boldy. Shekaralardyń jabylýy, áýe qatynasynyń toqtatylýy, týrlar men brondaýdyń jappaı joıylýy, bos turǵan kezdegi ǵımarattardy kútip-ustaý men personal jalaqysyn qonaqúılerdiń óz esebinen jabýy orasan qarjylyq shyǵyn ákeldi», deıdi Qazaqstandyq qonaqúıler men meıramhanalar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Rashıda Shaıkenova.
Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine kóz salsaq, 2022 jylǵy qańtar-maýsymda Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha júkteý kórsetkishteri áli de tómen deńgeıde – 28,2%, Astana qalasynda – 31,5%, qyzmet kórsetilgen kelýshiler sany – 2 971 696 adam, sonyń ishinde 291 984 adam rezıdent emes, bul týrısterdiń jalpy sanynan rezıdent emesterdiń 9,82%-yn quraıdy.
Sol sııaqty «Sheteldikter úshin týrıstik jarna tóleý qaǵıdalaryn bekitý týraly» el Úkimetiniń 2021 jylǵy 5 qarashadaǵy № 787 qaýlysymen Astana qalasynyń máslıhaty 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap 30 maýsymdy qosa alǵanda, Astana qalasynda sheteldikter úshin týrıstik jarna mólsherlemesin qonaqúıde ornalasý qunynyń 5 paıyzy mólsherinde bekitken.
«Qonaqúıler marketıng quraly retinde otelderde turý qunymen jumys isteıdi, maýsym aıaqtalǵanda baǵany tómendetip, bastalǵanda kóterip otyrady. Sondyqtan bul stavkany turýǵa arnalǵan qyzmet quny jáne statıstıkalyq derektermen baılanystyrý salyq somasyna únemi áser etip, túsinbeýshilik týdyrady. Onyń ústine bul otel personalyn alańdatyp, qyzmetkerler sanyn kóbeıtýge deıin májbúrleıdi», dedi Almaty qalasy kásipkerler palatasynyń dırektory Aıtýar Qoshmambetov.
Halyqaralyq tájirıbege súıensek, týrıstik salyqty qalalyq salyq dep te ataıdy jáne onyń ómir súrý qunyna esh qatysy joq. Qysqasy, kásipkerler elimizde týrıstik alymnyń mólsheri bekitilip, ony esepteý qonaqúı kompanııasyna aýyrtpalyq túsirmeý kerek dep esepteıdi.
«Bed tax» arqyly jınalǵan qarajat týrızm ınfraqurylymyn damytýǵa jáne óńirlerdegi baǵyttardy ilgeriletýge jumsalady dep boljanǵan. Alaıda bul ereje qaýlynyń sońǵy redaksııasynan, sondaı-aq 2023 jylǵa nóldik mólsherleme engizý týraly usynystan keıin alynyp tastaldy.
Osy túıtkilge baılanysty Almaty týrıstik naryǵy týrıstik salyqtyń maqsaty ashyq bolýy keregin alǵa tartyp, tómendegideı tetikter ázirleý qajet dep esepteıdi. Iаǵnı týrıstik salyqty alýdyń qarapaıym, túsinikti tásili bolýy kerek. Jáne týrıstik salyqtyń qarajaty qandaı maqsattarǵa baǵyttalǵanyn baqylap otyrý qajet. Oǵan qosa týrıstik alymnyń qarjylyq resýrstaryn tek týrızmdi damytýǵa baǵyttap, týrıstik naryqqa qatysýshylardyń Qazaqstandy týrıstik baǵyt retinde jarnamalaýǵa jáne nasıhattaýǵa jumsaıtyn shyǵyndaryn jabýǵa tıis.
«Týrıster aǵyny áli qalpyna kelgen joq, oǵan qosa týrıstik alymdy engizý maqsattaryna qol jetkizý úshin normatıvtik negizdiń joqtyǵy da eskerilmegen. Sondyqtan 2023 jylǵa nóldik stavkany bekitip, Sheteldik týrıster úshin týrıstik jarnany tóleý qaǵıdalaryn qaıta qaraýdy kelesi jylǵa qaldyrýdy suraımyz», dedi Rashıda Shaıkenova.
Oraıy kelip turǵanda, qazir Almaty qalasynyń kásipkerler palatasy janynan Týrızm salasyndaǵy jańa komıtet jumys istep jatqanyn eske sala keteıik. Qala týrızmin damytýdy kózdeıtin bul alańda salalyq damý baǵdarlamalary, ınvestısııalyq jobalar, ádisnama, óńiraralyq jáne salaaralyq yntymaqtastyq máseleleri, salanyń túıtkildi máseleleriniń tizilimi talqylanady.
ALMATY
