Qoǵam • 20 Jeltoqsan, 2022

Saıahat salyǵynyń jóni

214 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Keıingi kúnderi týrıstik qoǵamdastyqty alańdatqan taǵy bir shetin másele shyqty. Pandemııadan keıin áli aıaqqa turyp úlgermegenin jetkizgen Almatynyń týrıstik qoǵamdastyǵy «Bed tax» tólemine razy emes.

Saıahat salyǵynyń jóni

«Atameken» taldaý qyzmetiniń derek­terine súıensek, 2023 jylǵy 1 qańtar­dan bastap óńirler «Sheteldikter úshin týrıs­tik jarna tóleý qaǵıdalaryn beki­tý týraly» Úkimettiń 2021 jylǵy 5 qarasha­daǵy № 787 qaýlysyna sáıkes turý quny­nyń 5% mólsherinde «bed tax» tólemin beki­týdi josparlap otyr. Mundaı eń joǵa­ry «mólsherlemeni» qabyldaý týraly she­shim sheteldik týrıster leginiń kóbe­ıýine negizdelgen kórinedi. Kerisinshe statıs­tıkalyq derekter 2022 jyldyń I jartysynda týrısterdiń qonaqúılerge ornalasý kórsetkishi pandemııaǵa deıingi 2019 jylǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 36,7%-ǵa tómen ekenin kórsetedi. Bul kelý týrızmi áli qalpyna kelmegenin dáleldeıdi.

О́kinishke qaraı, Almatynyń týrıs­tik qoǵamdastyǵy joǵarydaǵy qaýly­nyń jobasyn naryq qatysýshylary ­egjeı-tegjeı talqylaǵan joq dep otyr. Qysqasy, kásipkerler atalǵan qaýlyny engizýdiń ýaqyty áli kelgen joq dep esepteıdi. Qala kásipkerleriniń pikirine qaraǵanda, 5 paıyzdyq mólsherleme­men «bed tax» engizý tek týrısterdiń kelýin azaıtpasa, kóbeıtýge septigi tımeıdi eken.

«О́zderińizge belgili, COVID-19-dan eń kóp zardap shekken – týrızm, onyń ishinde týrısterdi ornalastyrý qyzmeti naryǵy boldy. Shekaralardyń jabylýy, áýe qatynasynyń toqtatylýy, týr­lar men brondaýdyń jappaı joıylýy, bos turǵan kezdegi ǵımarattardy kútip-ustaý men personal jalaqysyn qonaqúılerdiń óz esebinen jabýy orasan qarjylyq shyǵyn ákeldi», deıdi Qazaqstandyq qonaqúıler men meıramhanalar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Rashıda Shaıkenova.

Strategııalyq josparlaý jáne re­for­ma­lar agenttiginiń Ulttyq statıs­tıka bıýrosynyń derekterine kóz salsaq, 2022 jylǵy qańtar-maýsymda Qazaq­stan Respýblıkasy boıynsha júkteý kór­set­kishteri áli de tómen deńgeıde – 28,2%, Astana qalasynda – 31,5%, qyzmet kórse­tilgen kelýshiler sany – 2 971 696 adam, sonyń ishinde 291 984 adam rezıdent emes, bul týrısterdiń jalpy sanynan rezıdent emesterdiń 9,82%-yn quraıdy.

Sol sııaqty «Sheteldikter úshin týrıs­tik jarna tóleý qaǵıdalaryn bekitý týraly» el Úkimetiniń 2021 jylǵy 5 qa­rashadaǵy № 787 qaýlysymen Astana qalasynyń máslıhaty 2023 jylǵy 1 qań­tardan bastap 30 maýsymdy qosa alǵanda, Astana qalasynda sheteldikter úshin týrıstik jarna mólsherlemesin qonaqúıde ornalasý qunynyń 5 paıyzy mólsherinde bekitken.

«Qonaqúıler marketıng quraly retinde otelderde turý qunymen jumys isteıdi, maýsym aıaqtalǵanda baǵany tó­mende­tip, bastalǵanda kóterip otyrady. Sondyq­tan bul stavkany turýǵa arnalǵan qyz­met quny jáne statıstıkalyq derektermen baılanystyrý salyq somasyna únemi áser etip, túsinbeýshilik týdyrady. Onyń ústine bul otel personalyn alańdatyp, qyzmetkerler sanyn kóbeıtý­ge deıin májbúrleıdi», dedi Almaty qala­sy kásipkerler palatasynyń dırek­to­ry Aıtýar Qoshmambetov.

Halyqaralyq tájirıbege súıensek, týrıstik salyqty qalalyq salyq dep te ataıdy jáne onyń ómir súrý qunyna esh qatysy joq. Qysqasy, kásipkerler elimizde týrıstik alymnyń mólsheri bekitilip, ony esepteý qonaqúı kompanııasyna aýyrtpalyq túsirmeý kerek dep esepteıdi.

«Bed tax» arqyly jınalǵan qara­jat týrızm ınfraqurylymyn damytýǵa jáne óńirlerdegi baǵyttardy ilgeriletýge jumsa­lady dep boljanǵan. Alaıda bul ereje qaýlynyń sońǵy redaksııasynan, sondaı-aq 2023 jylǵa nóldik mólsherleme engizý týraly usynystan keıin alynyp tastaldy.

Osy túıtkilge baılanysty Almaty týrıs­tik naryǵy týrıstik salyqtyń maq­saty ashyq bolýy keregin alǵa tartyp, tómendegideı tetik­ter ázirleý qajet dep esepteıdi. Iаǵnı týrıs­­tik salyqty alýdyń qarapaıym, túsi­nikti tásili bolýy kerek. Jáne týrıstik salyq­tyń qara­jaty qan­daı maqsattarǵa baǵyt­talǵa­nyn baqylap otyrý qajet. Oǵan qosa týrıs­tik alym­nyń qarjylyq resýrstaryn tek týrızm­di damytýǵa baǵyttap, týrıstik naryqqa qatysýshylardyń Qazaqstandy týrıstik baǵyt retinde jarnamalaýǵa jáne nası­hattaýǵa jumsaıtyn shyǵyndaryn jabý­ǵa tıis.

«Týrıster aǵyny áli qalpyna kelgen joq, oǵan qosa týrıstik alymdy engizý maq­sattaryna qol jetkizý úshin norma­tıv­tik negiz­diń joqtyǵy da eskerilmegen. Son­dyq­tan 2023 jylǵa nóldik stavkany bekitip, She­tel­dik týrıster úshin týrıs­tik jarnany tóleý qaǵı­dalaryn qaıta qa­­raý­dy kelesi jylǵa qal­dyrýdy suraı­myz», ­dedi Rashıda Shaıkenova.

Oraıy kelip turǵanda, qazir Almaty qalasynyń kásipkerler palatasy janynan Týrızm salasyndaǵy jańa komıtet jumys istep jatqanyn eske sala keteıik. Qala týrızmin damytýdy kózdeıtin bul alań­da salalyq damý baǵdarlamalary, ınves­tısııalyq jobalar, ádisnama, óńiraralyq jáne sala­ara­lyq yntymaqtastyq máseleleri, sala­nyń túıtkildi máseleleriniń tizilimi tal­qy­lanady.

 

ALMATY