Rýhanııat • 23 Jeltoqsan, 2022

Aqań sharasy: ári qýantty, ári oılandyrdy

416 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Áli kúnge Jelezın aýdany, Zaharovka aýy­ly atalyp otyrǵan eldi mekendegi mektep ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyn ózge etnos ókilderi arasynda nasıhattaýda aıryqsha kózge tústi. Jýyqta munda aýdandyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa uıymdastyrylyp, ustazdar men oqýshylar Alash qaıratkeri jaıyndaǵy izdenisterimen bólisip, ǵulama eńbekterin jańasha ádis-tásilmen oqytýdyń joldaryn kórsetti. 

Aqań sharasy: ári qýantty, ári oılandyrdy

Bul konferensııanyń erek­sheligi, onyń teriskeıdegi shekara tú­bindegi aıadaı ǵana aýylda jáne kóbine ózge ult ókilde­riniń belsendi qatysýymen ótken­di­ginde. Olarǵa Ahmet Baıtur­syn­­uly­nyń rýhanı mol murasy, bilim salasynda jasap ketken re­for­malary keńinen nasıhattaldy.

Konferensııaǵa aýdandaǵy ondaǵan mektepten ustazdar men oqýshylar jınaldy. Zaharov negizgi mektebiniń dırektory Tal­ǵat Káribaev aıtyp ótken­deı, bul tanymdyq is-sharaǵa daıyn­­dyq jańa oqý jylynyń ba­synan qolǵa alynypty. Pán mu­ǵalimderi men shákirtter aldyn ala iriktelip, usynylatyn ju­mystary suryptalǵan.

«Zaharov negizgi mektebi Je­le­zındegi baıyrǵy bilim uıa­la­rynyń biri, irgetasy sonaý 1974 jyly qalanǵan eken. Qa­zir­gi kúni munda nebári 33 bala bilim alady. Onyń ishinde 10 oqýshy qazaq synyptaryna barady. Jyl saıy­n aýylda adam sany azaıy­p, oqýshylardyń qatary kemı tú­sýde. Bul jaǵdaı bizdi aıryqsha alańdatady. Ma­man­darymyzdyń úsheýi – jas kadr­. Biz shekaranyń túbinde, ormandy orys eline ja­qyn or­nalassaq ta, tilimiz ben dilimizdi, ulttyq dástúrlerimizdi baryn­sha saqtap otyrmyz. О́zge ult ókilderine qazaqtyń uly tulǵa­lary jaıynda tanymdyq is-sharalar uıymdastyryp, halqy­myzdyń mańdaıyna bitken mar­ǵasqalarymyzdy tanyp-bilýin turaqty túrde nazarda ustaımyz. Osy jumysymyzdyń úlken bir kórinisi – Ahmet Baıtursynulyna arnalǵan ǵylymı-praktıkalyq konferensııa. Aýqymy aýdan kóleminde ǵana bolǵanymen, bul jıynnyń teriskeıdegi qazaq pedagogteri úshin mańyzy asa zor. Biz rýhanı dúnıelerimizdi saqtap, halyqtyń ıgiligine qyzmet etken Alash qaıratkerlerin álemge pash etýimiz kerek. Al onyń bastaýy – kópshilik orystanyp ketken dep sanaıtyn Jelezın sekildi óńirlerde qadam tartyp jatsa, quba-qup», deıdi Talǵat Er­mekuly.

Halyqaralyq «Qazaq tili qoǵamy» QB Pavlodar oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Asyl Ábishev bekem birlik pen jaqsy tirliktiń nyshany baıqalatyn aýdanda rýhanı dúnıege umtylyp, onysyn órshil isimen baıqatyp júrgen azamattardyń kóp ekenin atap ótti.

«Kózi tirisinde alty Alashtyń rýhanı kósemi atanǵan Aqańnyń telegeı teńiz baı murasyn bú­gingi is-sharada jas urpaq taǵy bir saraptap, dáleldep berdi. Ult mańdaıyna bitken tulǵanyń mol murasy máńgilikke halyqpen ja­saı beredi. Konferensııanyń muǵalimder qatysqan seksııasynda Ahmet Baıtursynulynyń tiltanym, tildi nasıhattaý, oqy­typ, úıretý baǵyttary keńinen qamty­lyp, ult ustazynyń ǵylymı tu­jyrymdary men negizderi b­ú­gingi zamanǵy oqytý ádis­teme­le­rimen sabaqtastyryldy», dedi ol.

Bul kúni ustazdar men oqý­shy­lar ózara seksııalarǵa bólinip, zertteý jumystarymen bólisti. Úzdik dep tanylǵandardyń esim­deri qurmetpen atalyp, uıym­dastyrýshylar tarapy­nan arnaıy dıplomdarmen jáne baǵaly syılyqtarmen mara­pattaldy. №2 Jelezın orta mektebiniń muǵalimi Jansaıa Ilııa­sovanyń, oqýshylar Tólegen Ashatuly, Ah­met Bekturǵanov, Ular Shady jáne Aýrıka Motyn­ga­nyń izde­nisteri erekshe kózge tústi.

* * *

Sharadan bólek, aýylǵa bar­ǵanymyzda kózge ottaı basylyp, kóńilge kirbiń túsirgen jaıt­­tarmen de bólispese bolmas. Shamamen 80-deı tútini bar Zaha­rovkanyń jurty búginde taza sý ishe almaı otyr. Kóp otbasy aýyz­sýdy 20 shaqyrym jerdegi aýdan ortalyǵynan tasıtyn kórinedi. Taǵy bir másele, munda ońtústikten memlekettik baǵdar­lama boıynsha kóship keletin shańyraqtar turaqtap qalmaıdy. Sebebi aýylda deni durys ju­mys joq, baspa­nalar da eski. Túrkistan oblysynyń Saıram aýdanynan byltyr otbasymen kóship kelgen Dilnaz Dalabaeva joldasy ekeýi «Dıplommen –aýylǵa!» baǵdarlamasyna ilik­ken­derin aıtady. «Árıne, munda jalaqysy jaqsy jumys taptyq, balalarymyz balabaqsha men mektepke baryp júr. Alaıda áli kúnge baspanamyz joq, jaldap turýǵa májbúrmiz. Byltyr ońtústik óńirdegi tanystarymyzdy shaqyrǵan edik, kelip kórdi de, qal­maıtyndaryn aıtyp ketip qal­dy. Aýylda uıaly baılanys degen atymen joq. Iship otyrǵan sýymyz ashy. Osyndaı jaıttar Zaharovkanyń tynysyn taryltyp otyr», dep muńyn shaqty qazirgi kúni negizgi mektepte qazaq tili men ádebıeti páninen sabaq beretin jas maman.

Bilgenimizdeı, aýyldaǵy bilim berý mekemesiniń ǵımaraty da óte eski, salynǵaly beri kúrdeli jóndeý kórmepti. Arasy yrsıǵan aǵash eden, sylaǵy salbyraǵan tóbe jabyndysy kóńildiń qutyn qashyrady. Aýdan ortalyǵynyń irgesinde turyp, jaıly jaǵdaı jasalmaǵan, zamanǵa saı ıgilikter buıyrmaǵan zaharovkalyqtar búıte berse, endi bir on jylda aýylda adam qalmaı qala ma dep alańdap otyr.

 

Pavlodar oblysy,

Jelezın aýdany,

Zaharovka aýyly