Aımaqtar • 27 Jeltoqsan, 2022

Semeı kúnbaǵys maıyn eksportqa shyǵarady

447 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Abaı oblysynyń ortalyǵy – Semeı qalasynda óndiris oryndary ashylyp, óńir ekonomıkasyn damytýdyń jańasha baǵyty aıqyndala bastady. Sonyń bir dáleli – qalanyń shet aımaǵynan iske qosylǵan kúnbaǵys maıyn óńdeıtin «Qazaq Astyk Group» zaýy­ty. Kásiporyndy «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ qarjy­landyryp, isiniń órge basýyna keńinen qoldaý kórsetip otyr.

Semeı kúnbaǵys maıyn eksportqa shyǵarady

Respýblıkadaǵy eń iri maı zaýyty sanalatyn óndiris ornynda Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov, «Báıterek» holdıngi basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurbolat Aıdap­kelov, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarma tóraǵasy Almat Áshirbekov bolyp, nysan jumysymen tanysty.

Kúnbaǵys maıy zaýyty byltyr shilde aıynda ashylǵan. Táýligine 1 myń tonna kúnbaǵys daqylyn óńdeıtin múmkindigi bar. О́ndiris kólemi kúnnen kún­ge artyp keledi. Byltyr mun­da 160 myń tonna daqyl óń­delse, bıyl jyl sońyna deıin bul kórsetkishti 240 myń ton­na­ǵa jetkizý josparlanǵan. Al óń­delgen daqyldan bıyl 9 aıdyń ishinde 55 myń tonna tazar­tyl­maǵan maı jáne 45 myń tonna shrot alyndy.

Zaýyt jobasynyń jalpy quny – 7,4 mlrd teńge. Onyń 5,9 mlrd teńgesin Agrarlyq nesıe korporasııasy qarjylandyrǵan. «Qazaq Astyk Group» JShS nesıeni «Agro­bıznes» baǵdarlamasy bo­ıynsha alyp otyr. Ári bastapqy eki jyl tólemnen bosatylǵan.

– Korporasııadan jeńilde­til­gen sharttarmen nesıe resimdep, bul qarjyǵa qymbat jabdyqtar aldyq. Jeńil dep otyrǵanym, nesıeniń tólem boıynsha kanıkýly bar. Bul bizge úlken kómek boldy. Búginde sonyń nátıjesin kórip otyrmyz, – deıdi «Qazaq Astyk Group» kompanııasynyń kommersııalyq ister jónindegi dırektory Aleksandr Býjenısa.

Kásiporynda qazir 200 adam eńbek etedi. Tazartylmaǵan maı Abaı oblysynan bólek, Pav­lo­dar, Qostanaı óńirlerine, Al­maty qalasyna jóneltilip ja­tyr. Sonymen qatar Qytaı, О́z­bek­stan, Ázerbaıjan sekildi shetel naryǵyna da jol ashyldy. Biraq «Qazaq Astyk Group» zaýyty bas dırektorynyń orynbasary Maqsat Qultúrikmenovtiń aıtýynsha, ónimdi ishki naryqqa taratyp, eksportqa shyǵarý ja­ıy qıyndyq týyp tur. Sebebi temirjolda bos júk vagondary joq. Másele bıik minberlerden birneshe márte kóterilgenimen, ázirge sheshimi tabylmaǵan. Zaýyt ókili shıkizat jetispeýshiligi problemasy baryn da jasyrmady.

– Elde maı shyǵaratyn zaýyt­tardyń jıyntyq qýaty – 3 mln tonna kúnbaǵys daqylyn óńdeýge jetse, ósiriletin daqyl kólemi 1 mln tonnadan aspaıdy. Ári kúnbaǵys ósirýshiler shıkizatty Qytaıǵa satýdy jón sanaıdy. Biz qazir shıkizatty el ishinen jáne Reseıden satyp alyp júrmiz, – deıdi «Qazaq Astyk Group» zaýyty bas dırektorynyń orynbasary Maqsat Qultúrikmenov.

Zaýyt basshylyǵy Ulttyq eko­nomıka mınıstrine bul máse­lelerdi eskerip, shıkizatty el ishin­de óńdeýdi, keıin daıyn ónim kúıinde syrtqy naryqqa shy­ǵarýdy qalaıtynyn jetkizdi. Álibek Qýantyrov bul rette shıki­zat eksporttaýshylardyń múddesin de eskerý qajet ekenin atap ótti.

– Elde aýyl sharýashylyǵy ónimin óńdeý men óndirýdi tıisti memlekettik sýbsıdııalar esebinen de damytý qajet. Al ónim tasymalyna qatysty aıtar bolsam, bul básekeli naryq, sondyqtan kásiporyn kólik kompanııalarymen ózi kelisýi kerek, – deıdi Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov.

Kúnbaǵys maıy zaýyty Agrar­lyq nesıe korporasııasy qoldap otyrǵan jobalardyń biri ǵana.

– Keıingi jeti jyldyń ishinde qarjy uıymy Abaı oblysynyń aýdandary boıynsha jalpy quny 20 mlrd teńge bolatyn 15 iri ınvestısııalyq jobany júzege asyrǵan. Bul – mal bordaqylaý alańdaryn qurý, et-sút óńdeý keshenderi, taýarly-sút fermalaryn damytý, asyl tuqymdy sharýashylyqtar jelisin qurý sekildi elimizdiń agroónerkásip kesheniniń damýyna serpin beretin jobalar, – deıdi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarma tóraǵasy Almat Áshirbekov.

Budan bólek, 9 nesıe serik­testigin qarjylandyrý arqyly Abaı oblysynda 900-ge jýyq sharýa tıimdi nesıege qol jetki­zip otyr. Jalpy, aımaqta «Keń dala», «Agrobıznes» jáne «Isker» baǵdarlamalary boıynsha bıyl 3,3 mlrd teńgeniń 186 jobasy qarjylandyryldy.

Endi óńirde kásibin dóńgeletip júrgen kásipkerler úshin tıimdi nesıege ótinim berý jeńildeı tús­pek. Jaqynda Semeıde Agrar­lyq nesıe korporasııasynyń Abaı oblysyndaǵy fılıaly ashyl­dy. Bul Abaı, Besqaraǵaı, Borodýlıha aýdandarynyń sharýalary úshin joldy qysqartyp, ýaqyt únemdeýge jáne bıznes prosesterin jyldamdatýǵa múm­kindik beredi.

Osylaısha, búgingi tańda kor­porasııanyń 16 oblystyq jáne 3 qalalyq fılıaly ortalyq ap­­paratpen birlesip 80 myńǵa jýyq aýyl sharýashylyǵy ta­ýar óndirýshige qyzmet kórse­te­di. Bıyl 15 myńǵa jýyq qazaq­standyq sharýalar 350 mlrd teń­gege qarjylandyrylǵan.

«Agrarlyq nesıe korpora­sııasy» AQ – «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń enshiles uıymy. 2001 jyldan bastap agro­bıznesti damytý úshin tıimdi shartpen jeńildetilgen nesıe berip keledi. Nesıeleý baǵdarlamalary týraly agrocredit.kz saıtynan oqýǵa bolady.

 

Sátjan KÁRIPBAEV