Respýblıkadaǵy eń iri maı zaýyty sanalatyn óndiris ornynda Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov, «Báıterek» holdıngi basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurbolat Aıdapkelov, «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarma tóraǵasy Almat Áshirbekov bolyp, nysan jumysymen tanysty.
Kúnbaǵys maıy zaýyty byltyr shilde aıynda ashylǵan. Táýligine 1 myń tonna kúnbaǵys daqylyn óńdeıtin múmkindigi bar. О́ndiris kólemi kúnnen kúnge artyp keledi. Byltyr munda 160 myń tonna daqyl óńdelse, bıyl jyl sońyna deıin bul kórsetkishti 240 myń tonnaǵa jetkizý josparlanǵan. Al óńdelgen daqyldan bıyl 9 aıdyń ishinde 55 myń tonna tazartylmaǵan maı jáne 45 myń tonna shrot alyndy.
Zaýyt jobasynyń jalpy quny – 7,4 mlrd teńge. Onyń 5,9 mlrd teńgesin Agrarlyq nesıe korporasııasy qarjylandyrǵan. «Qazaq Astyk Group» JShS nesıeni «Agrobıznes» baǵdarlamasy boıynsha alyp otyr. Ári bastapqy eki jyl tólemnen bosatylǵan.
– Korporasııadan jeńildetilgen sharttarmen nesıe resimdep, bul qarjyǵa qymbat jabdyqtar aldyq. Jeńil dep otyrǵanym, nesıeniń tólem boıynsha kanıkýly bar. Bul bizge úlken kómek boldy. Búginde sonyń nátıjesin kórip otyrmyz, – deıdi «Qazaq Astyk Group» kompanııasynyń kommersııalyq ister jónindegi dırektory Aleksandr Býjenısa.
Kásiporynda qazir 200 adam eńbek etedi. Tazartylmaǵan maı Abaı oblysynan bólek, Pavlodar, Qostanaı óńirlerine, Almaty qalasyna jóneltilip jatyr. Sonymen qatar Qytaı, О́zbekstan, Ázerbaıjan sekildi shetel naryǵyna da jol ashyldy. Biraq «Qazaq Astyk Group» zaýyty bas dırektorynyń orynbasary Maqsat Qultúrikmenovtiń aıtýynsha, ónimdi ishki naryqqa taratyp, eksportqa shyǵarý jaıy qıyndyq týyp tur. Sebebi temirjolda bos júk vagondary joq. Másele bıik minberlerden birneshe márte kóterilgenimen, ázirge sheshimi tabylmaǵan. Zaýyt ókili shıkizat jetispeýshiligi problemasy baryn da jasyrmady.
– Elde maı shyǵaratyn zaýyttardyń jıyntyq qýaty – 3 mln tonna kúnbaǵys daqylyn óńdeýge jetse, ósiriletin daqyl kólemi 1 mln tonnadan aspaıdy. Ári kúnbaǵys ósirýshiler shıkizatty Qytaıǵa satýdy jón sanaıdy. Biz qazir shıkizatty el ishinen jáne Reseıden satyp alyp júrmiz, – deıdi «Qazaq Astyk Group» zaýyty bas dırektorynyń orynbasary Maqsat Qultúrikmenov.
Zaýyt basshylyǵy Ulttyq ekonomıka mınıstrine bul máselelerdi eskerip, shıkizatty el ishinde óńdeýdi, keıin daıyn ónim kúıinde syrtqy naryqqa shyǵarýdy qalaıtynyn jetkizdi. Álibek Qýantyrov bul rette shıkizat eksporttaýshylardyń múddesin de eskerý qajet ekenin atap ótti.
– Elde aýyl sharýashylyǵy ónimin óńdeý men óndirýdi tıisti memlekettik sýbsıdııalar esebinen de damytý qajet. Al ónim tasymalyna qatysty aıtar bolsam, bul básekeli naryq, sondyqtan kásiporyn kólik kompanııalarymen ózi kelisýi kerek, – deıdi Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov.
Kúnbaǵys maıy zaýyty Agrarlyq nesıe korporasııasy qoldap otyrǵan jobalardyń biri ǵana.
– Keıingi jeti jyldyń ishinde qarjy uıymy Abaı oblysynyń aýdandary boıynsha jalpy quny 20 mlrd teńge bolatyn 15 iri ınvestısııalyq jobany júzege asyrǵan. Bul – mal bordaqylaý alańdaryn qurý, et-sút óńdeý keshenderi, taýarly-sút fermalaryn damytý, asyl tuqymdy sharýashylyqtar jelisin qurý sekildi elimizdiń agroónerkásip kesheniniń damýyna serpin beretin jobalar, – deıdi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarma tóraǵasy Almat Áshirbekov.
Budan bólek, 9 nesıe seriktestigin qarjylandyrý arqyly Abaı oblysynda 900-ge jýyq sharýa tıimdi nesıege qol jetkizip otyr. Jalpy, aımaqta «Keń dala», «Agrobıznes» jáne «Isker» baǵdarlamalary boıynsha bıyl 3,3 mlrd teńgeniń 186 jobasy qarjylandyryldy.
Endi óńirde kásibin dóńgeletip júrgen kásipkerler úshin tıimdi nesıege ótinim berý jeńildeı túspek. Jaqynda Semeıde Agrarlyq nesıe korporasııasynyń Abaı oblysyndaǵy fılıaly ashyldy. Bul Abaı, Besqaraǵaı, Borodýlıha aýdandarynyń sharýalary úshin joldy qysqartyp, ýaqyt únemdeýge jáne bıznes prosesterin jyldamdatýǵa múmkindik beredi.
Osylaısha, búgingi tańda korporasııanyń 16 oblystyq jáne 3 qalalyq fılıaly ortalyq apparatpen birlesip 80 myńǵa jýyq aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshige qyzmet kórsetedi. Bıyl 15 myńǵa jýyq qazaqstandyq sharýalar 350 mlrd teńgege qarjylandyrylǵan.
«Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ – «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń enshiles uıymy. 2001 jyldan bastap agrobıznesti damytý úshin tıimdi shartpen jeńildetilgen nesıe berip keledi. Nesıeleý baǵdarlamalary týraly agrocredit.kz saıtynan oqýǵa bolady.
Sátjan KÁRIPBAEV
