«Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymy otandyq óner týyndylaryn keńinen nasıhattaý maqsatynda qurylǵan memleketimizdiń eń iri mýzykalyq mekemesi. Alpys jyldan astam tarıhy bar kıeli shańyraqta álem óneri men mádenıetin tereń meńgergen daryndy ónerpazdar eńbek etedi. Bul uıymnyń qurylýy elimizdiń shejiresine esimderi altyn áriptermen jazylǵan uly óner qaıratkerlerimen tyǵyz baılanysty.
Shara Jıenqulova, Jamal Omarova, Júsipbek Elebekov, Manarbek Erjanov, Maǵaýııa Hamzın, Gúljıhan Ǵalıeva sekildi Qazaqstannyń halyq ártisteriniń izin jalǵastyrýshylar Roza Baǵlanova, Roza Rymbaeva, Maqpal Júnisova, Altynbek Qorazbaev, Aıjan Nurmaǵambetova sııaqty tanymal ánshilerden keıin búginderi Azamat Jyltyrkózov, Medet Shotabaev, Dımash Qudaıbergenov, Rýhııa Baıdúkenova, Álim Beısembaev, Amre syndy talantty jastar sahna tórinde júr. Shyǵarmashylyq ujym bıyl jańadan quralǵan «Gúlder» ansamblimen jáne «Halyq qazynasy» ulttyq óner ortalyǵymen tolyqty. Tól dástúrdi tereń meńgergen «ASTANA SAZY» jáne «TURAN» ansamblderi, Qazaq memlekettik sımfonııalyq orkestri, «FORTE TRIO» memlekettik trıosy, «SAZ&SOUL» vokaldy-ınstrýmentaldy ansambli, klassıkalyq jáne estrada ánshileri men tanymal toptar da bar.
Mekeme ártisteri respýblıka kóleminde ǵana emes, shet elderde de óz ónerlerin pash etýde. Atap aıtatyn bolsaq, Túrkııa, Italııa, Fransııa, Germanııa, Brazılııa, Ońtústik Koreıa, Belarýs, Vengrııa, Tájikstan elderiniń sahna tórine shyǵyp, álem halqyn ánderimen terbedi. Budan bólek, AQSh, Italııa, Ispanııa, Fransııa, Portýgalııa, Nıderlandy, Aýstrııa, Shveısarııa, Irlandııa, Ýkraına, Slovenııa, Malta, Reseı, О́zbekstan elderiniń ártisterimen birge «Qazaqstan» ortalyq konsert zalynyń kórermenderi úshin arnaıy konserttik baǵdarlamalaryn uıymdastyrdy.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń monoqalalardy damytý tapsyrmasyna sáıkes, óńir turǵyndaryna arnaıy konsertter berý josparǵa ilindi. QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen gastroldik issaparlar 3 taqyryptyq baǵytta iske asyryldy: Roza Baǵlanovanyń 100 jyldyǵy, «El birligi – Jańa Qazaqstan» jáne «Almatydaǵy Altyn kúz «Qazaqkonsertpen» birge» jobalary.
Qazaq án áleminiń padıshasy, halqymyzdyń súıikti qyzdarynyń biri, qaıtalanbas ǵajap daýys ıesi, jeztańdaı ánshi, KSRO men Qazaqstannyń Halyq ártisi, Halyq qaharmany Roza Baǵlanovanyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı merekelik is-sharalar jyl boıy jalǵasyn tapty. «Qazaq degen halyqtyń erkesimin. Taǵdyryma, elime rızamyn» – dep ózi aıtqandaı, ánshiniń mereıtoıyn búkil jurt bolyp, el bolyp laıyqty ótkizý basty mindetke aınaldy. Bıylǵy jyldyń 62 maýsymyn «El birligi – Jańa Qazaqstan» jobasymen bastaǵan «Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymy gastroldik saparlaryn jańadan ashylǵan oblystarǵa arnady, sondaı-aq, ánshiniń uzaq ýaqyt boıy eńbek etip, ómir súrgen Almaty qalasynda «Almatydaǵy altyn kúz «Qazaqkonsertpen» birge» atty óner festıvalin uıymdastyryp, týǵan jerinde arnaıy konsert berildi. Bul sharalardy qolǵa alýdaǵy maqsatymyz – bir jaǵynan ulttyń úni Baǵlanovadaı uly ánshige qurmet ári taǵzym etý bolsa, ekinshiden, keıingi urpaqqa oı salý mindeti turdy.
Aqmola, Soltústik Qazaqstan, Qaraǵandy, Qyzylorda jáne Pavlodar oblystarynda da ánshiniń mereıtoıyna arnalǵan aýqymdy is-sharalar ótkizildi. Mereıli mereke barysynda elimizge belgili músinshi-gıpperalıst Aıdos Esmaǵambetov ánshi apamyzdyń eksklıýzıvti músinin jasady. Sondaı-aq, «Astana Musical» memlekettik teatry aty ańyzǵa aınalǵan ánshiniń balalyq jáne jastyq shaǵy, sondaı-aq, soǵys jyldaryndaǵy qıyn taǵdyry men ómirindegi osynaý sheshýshi kezeńderi shyǵarmashylyq jolynyń qalyptasýyna negiz bolǵan «Roza Baǵlanova» atty mıýzıkalyq qoıylymdy sahnaǵa shyǵardy.
«El birligi – Jańa Qazaqstan» jobasy aıasynda Abaı, Shyǵys Qazaqstan, Ulytaý, Jetisý, Túrkistan, Jambyl oblystarynyń turǵyndary shyǵarmashylyq ujymnyń ónerlerin tamashalady. Atalmysh jobanyń maqsaty – óńir turǵyndary úshin mádenı qundylyqtardyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý men óner qaıratkerlerine qoldaý kórsetý jáne ulttyq ónerdi nyǵaıtý boldy.
«Almatym júregimde» atty Gala-konsertte «Qazaqkonserttiń» solısteri Qazaqstannyń Eńbek eri R.Rymbaeva, Qazaqstannyń halyq ártisteri A.Qorazbaev, M.Júnisova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisteri B.Sámedınova, A.Nurmaǵabetova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri J.Orynbasarova, Q.Mahan, halyqaralyq jáne respýblıkalyq baıqaýlardyń laýreattary R.Ýaıys, Á.Álmádıev, S.Meńdiǵalıeva, D.Ábdýhalyq, G.Myrzabekova, E.Narımanuly, «Azııa» jáne «Melomen» toptary óner kórsetti. Sondaı-aq, Qazaqstandaǵy jáne Ortalyq Azııadaǵy tuńǵysh «ASTANA MUSICAL» memlekettik teatry shahar jurtshylyǵyna «Sıqyrly sazdy Hor konsert» teatrlandyrylǵan konserttik baǵdarlamasyn, «№13» komedııasyn, «ENT tapsyrmaımyn» dramasyn, «Dostar serti» jáne «Roza Baǵlanova» mıýzıklderin usyndy. Atalmysh teatr jaqynda jańa «Aldar Kóse» qoıylymyn sahnalady, oǵan 10 000-nan asa kórermen qatysty.
Bıyl tuńǵysh ret erekshe qajettilikteri bar daryndy balalarǵa arnalǵan «Arman asýlary» jáne halyqaralyq «ALEM SAZ» óner festıvalderi de ótti. «ALEM SAZ» jobasy Qazaqstan men álemniń 76 eli arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastarǵa jáne AО́SShK (Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes) qurylǵanyna 30 jyldyǵyn merekeleý aıasynda uıymdastyryldy. Is-sharaǵa Italııa, Germanııa, Úndistan, Reseı, Ispanııa, Belarýs jáne Túrkııa eliniń mýzykanttary qatysyp, 13 myńnan asa kórermen tamashalady. «ALEM SAZ» festıvaliniń jabylýynda «ASTANA SAZY» qazaq memlekettik folklorlyq ansambliniń «ZAMAN» atty jańa kúıtabaǵynyń tusaýkeseri de ótti. Al Balalar jylyna oraı ótikizilgen «Arman asýlary» festıvaliniń gala-konsertinde jobaǵa qatysýshy ónerpazdardyń «Bı óneri», «Vokaldyq óner», «Aspapta oryndaý», «Ándi ym-ısharamen oryndaý» jáne «Ulttyq kıim dızaıny» janrlary boıynsha kórsetken ónerlerine tánti boldyq. Osy is-sharany ótkizgennen keıin de kóptegen balalar men ata-analardan jáne ustazdardan jaqsy pikirler aldyq. Ár jyl saıyn ótkizip turý ótinishterin de aıtty. Is-sharaǵa «Qazaqkonserttiń» solısteri, tanymal óner juldyzdary men shyǵarmashylyq toptarmen birge Orta Azııadaǵy eń alǵashqy «Qanattylar» ınklıýzıvti teatrynyń ártisteri de óz ónerlerin ortaǵa saldy. Sondaı-aq, osy Balalar jylyna oraı «Balalar fılarmonııasy» atty jańa joba qolǵa alynyp, 2022 jyldyń ár senbi kúni «Qazaqkonserttiń» aıtýly óner ujymdary men tanymal ártisteri dáris-konsertter, sheberlik sabaqtar, ekskýrsııalar ótkizip, kásibı sheberlikteriniń syrymen bólisti. Al «Jazǵy kıno» jobasy «Jas kınoman» retinde jalǵasyn taýyp, kóp balaly, áleýmettik turǵydan az qamtylǵan otbasylardan shyqqan, erekshe kómekke muqtaj balalar men jasóspirimderge, balalar úıindegi tárbıelenýshiler shaqyrylyp, otandyq kınotýyndylar men qazaqsha mýltfılmder 25 myńnan astam balaǵa tegin kórsetildi.
Odan bólek «Qazaqkonsert» ujymy «Ulylarǵa taǵzym» atty jańa joba bastady. Atalmysh joba kórnekti jazýshylar Muhtar Áýezovtiń 125, Ǵabıt Músirepovtiń 120, qarymdy qalamger Aqseleý Seıdimbektiń 80, talantty kompozıtorlar Ǵazıza Jubanovanyń 95, Erkeǵalı Rahmadıevtiń 90, qazaq opera óneriniń negizin salýshylardyń biri Kúlásh Baıseıitovanyń 110, jeztańdaı ánshi Roza Baǵlanovanyń 100 jyldyq merekelerine oraı uıymdastyrylyp, dáýlesker kúıshi, kompozıtor, dırıjer, halyq qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń shyǵarmashylyǵyna arnaldy.
Rýhy myqty, mádenıeti joǵary jáne óner fılosofııasy tereń halqymyzdyń óner shejiresi Qorqyt baba, Ál-Farabı, Ketbuǵa, Asan qaıǵy, Qaztýǵan babalarymyzdan bastaý aldy. Halyq óneri men mádenıetin barynsha nasıhattap, olardyń eńsesin kóteretin shyǵarmalardy jańasha sahnalaýdyń jolynda aıanbaı eńbek etý «Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymynyń basty mindetteriniń biri bolyp qala bermek.
Aqtoty RAIYMQULOVA,
kompozıtor, Qazaqstannyń Eńbek sińirgen qaıratkeri,
«Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymynyń dırektory
