Alqaly jıynda Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev kópshilik aldynda Memleket basshysynyń Quttyqtaý hatyn oqyp berdi: «70 jasqa tolǵan mereıtoıyńyzben shyn júrekten quttyqtaımyn! Siz pýblısıst-jazýshy retinde otandyq jýrnalıstıkanyń, synshy-ǵalym retinde ádebıettaný ǵylymynyń damýyna súbeli úles qosyp, ulttyq ádebıet pen mádenıettiń órisin keńeıtýge atsalystyńyz. Zertteý eńbekterińiz qazaq ádebıeti men ǵylymynyń altyn qoryna qosylǵan qundy qazyna ekeni anyq. Onyń ishinde «Arystar men aǵystar» jáne «Túrikstan jınaǵy» atty kóptomdyqtaryńyzdyń shoqtyǵy bıik».
Senator M.Qul-Muhammed mereıtoı ıesi qazaq ádebıettaný jáne mádenıettaný ǵylymynda ózgeshe órnek qalyptastyryp, baýyrlas túrik halyqtarynyń ádebıeti men rýhanııatyn jaqyndastyrýǵa mol úles qosqan ǵalym retinde aıyryqsha baǵalanatynyn aıtty. Alash amanatyn arqalaǵan eskiniń kózi, Muhtar Áýezovteı ulylardyń úzeńgiles dosy Beısembaı Kenjebaev eńkeıgen shaǵynda oǵan qamqor ul, adal shákirt retinde tireý bolyp, zor adamgershilik jasaǵanyn jetkizdi. Sonyń ishinde jarty ǵasyrdan astam ýaqyt boıyna tógildire jazyp, ádebıettaný, mádenıettaný, túrkologııa, shyǵystaný salasynda ǵalymdar tarapynan joǵary baǵalanǵan tom-tom eńbekterdi dúnıege ákelgenin eske aldy. Shyǵarmashylyǵyna Sh.Aıtmatov, Á.Kekilbaev, M.Kárim sııaqty álem ádebıetiniń alyptary bergen baǵa – osynyń aıǵaǵy.
«Siz fılologııa ǵylymynyń sheńberimen shektelmeı, túrik halyqtary rýhanııatynyń asyl ózegi – til bilimi, fılosofııa, túrkologııa jáne óner salasyn qosa qabat zerttep, týysqan halyqtar jyly qabyldaǵan tamasha eńbekter serııasyn jazdyńyz» dep qorytyndylady senator sózin.
Qyrǵyz eliniń vıse-premeri professor I.Bakashova Túrkistanda óz qarjysyna uıymdastyryp ashqan «Túrik tildes halyqtar kitaphanasy», «B.Kenjebaıulynyń túriktaný mýzeıi», «Túrik halyqtary óner galereıasyn» jalǵyz qazaq mádenıetiniń ǵana emes, Túrkistandy ortaq rýhanı astana sanaıtyn kúlli túrik dúnıesiniń asyl qazynasyna balaıtynyn aıtty. Osynaý ortaq ıgilikke Qyrǵyz Ulttyq kitaphanasynan 4 myńǵa tarta kitap syılaǵanyn maqtanyshpen jetkizdi. Sondaı-aq ol shoń Shyńǵys Aıtmatov, Túgelbaı Sydyqbekov, Abdyldajan Akmatalıev jaıynda jazǵan esse, maqalalarynyń bási joǵary ekenin tilge tıek etti.
Tatarstan Jazýshylar odaǵynyń basqarma tóraǵasy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty R.Zaıdýlla mereıtoı ıesin túrik halyqtaryna ortaq tulǵa dep, al onyń «О́leńsóz» kitaby «túrik halyqtary poezııasyn tutas qarastyratyn ensıklopedııa» dep baǵalady. Sonymen birge Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary, «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory, jazýshy Mereke Qulken ony ádebı synǵa sıýjet ákelgen, jańasha taldaý mánerin engizgen, «roman jaıynda povest» jazǵan jańashyl synshy ǵalym deı kele, «S.Muqanovtaı ádebıet alybyn synaı otyryp, kir-qoqystan arashalap qazaqqa qaıtarǵan eńbegi úshin qandaı da bolsyn syı-qurmetke laıyqty jan. Sondyqtan qazaq ádebıetin Qulbek Ergóbeksiz elestetý múmkin emes», dep sózin túıindedi.
«Orta Azııa ádebıetiniń ádil sarapshysy» dep sóz bastaǵan О́zbekstan Jazýshylar odaǵynyń basqarma múshesi, synshy, professor Q.Iýldashev qazaq ǵalymy eńbekteriniń ózbek tiline udaıy tárjimalanyp kele jatqanyn, jaqynda ǵana «Balasóz» kitaby ózbek tilinde basylyp shyqqanyn, mereıtoı ıesine Tashkent qalasynda da qurmet kórsetiletinin jarııalady. Osy rette aqyn Bahrom Ǵaıyp «О́leńsóz» poetıkalyq syn eńbegin ózbek tiline tárjimalap jatqanyn qýanyshpen atady.
«Qazaq ádebıetiniń arys tulǵasy» dep ádil baǵasyn bergen ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany, professor N.Qýantaı jýrnalıstik izdenis ony san alýan taqyrypqa bastap, elimizdiń ishindegi, tysyndaǵy alýan-alýan tulǵalarmen jolyqtyrǵanyn, О́zbekáli Jánibekovteı reformator qaıratkerdiń tárbıesin kórip, mýzeı isi, tarıhı eskertkishter, etnojádigerler janashyry, mádenıettanýshy bolyp qalyptasyp, ortaǵasyrlyq mádenıet bilgiri retinde tynymsyz maqala jazyp, dilgir másele kóterip, kógildir ekrannan ashyly-tushyly málimdemeler jasap, IýNESKO minberinen baıandama oqyǵanyn tebirene aıtty.
Konferensııada Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri S.Nurbek, Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti, akademık M.Jurynuly, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń basqarma tóraǵasy J.Túımebaev jáne respýblıkanyń ózge de joǵary oqý oryndary basshylarynyń quttyqtaýlary oqyldy.
О́z kezeginde ádebıetshi ǵalym mereıtoıyna oraı quttyqtap, izgi tilekterin jetkizgen Memleket basshysyna, túrik halyqtary Jazýshylar odaǵy basshylyǵyna, barsha túrik jurtynyń zııaly qaýym ókilderine alǵysyn bildirdi.
ShYMKENT
