2021 jylǵy 24 jeltoqsanda Amsterdam Joǵarǵy soty Apellıasııalyq sottyń tórelik sheshimdi taný jáne oryndaýǵa qatysty burynǵy sheshimin joıyp, isti Amsterdam Okrýktik sotyna qaıtardy. Amsterdam Okrýktik sotynyń 2022 jylǵy 3 mamyrdaǵy aralyq sheshimi Respýblıkaǵa tórelik sheshim prosedýralyq alaıaqtyq arqyly alyndy degen ustanymyn jańa dálelder negizinde odan ári negizdeýge múmkindik berdi.
Respýblıka Statıdiń alaıaqtyǵyn, atap aıtqanda, Statı men olardyń KPMG aýdıtory arasyndaǵy hat-habarlardy usynyp, tórelik kezinde Statı súıengen qarjylyq esepter aıtarlyqtaı burmalanǵandyǵyn jáne KPMG keıinnen bul esepterdi keri qaıtaryp alǵanyn dáleldedi.
«Respýblıka Statıdiń baqylaýyndaǵy birneshe uıymdardyń banktik úzindilerin alyp taldaǵannan keıin Statıdiń qarajatty jymqyrǵandyǵyn anyqtaı aldy. Amsterdam Okrýgtik soty alaıaqtyqtyń barlyq aýqymymen tanysyp, Statı tórelik sheshimge alaıaqtyq arqyly qol jetkizdi dep sheshti jáne osy negizde Statıdiń taný jáne oryndaý týraly ótinishin qabyldamady», delingen mınıstrlik taratqan habarlamada.
Aıta ketsek, Nıderlandy soty Respýblıka paıdasyna sheshim shyǵarǵan jáne Statıdiń alaıaqtyq áreketin moıyndaǵan alǵashqy sot emes. Máselen, 2021 jyldyń 16 qarashasynda Brıýssel Apellıasııalyq soty tórelik sheshimdi Belgııada taný men oryndaýdan bas tartqan edi. Sot sheshiminde Statıdiń tórelikke deıin, onyń kezinde jáne odan keıin de alaıaqtyq jasaǵanyn anyqtady. Al 2021 jyldyń 2 jeltoqsanynda Lıýksembýrg Apellıasııalyq soty Statıge qarsy júrgizilip jatqan qylmystyq tergeýge baılanysty tórelik sheshimdi taný jáne oryndaý rásimin toqtatty. 2022 jylǵy qyrkúıek jáne jeltoqsan aılarynda Anatol Statı men Gabrıel Statıge alaıaqtyq, jalǵan qujat jasaý jáne aqshany jylystatý kúdigi boıynsha resmı aıyp taǵyldy. 2017 jyldyń 6 maýsymynda Anglııa Joǵarǵy soty «prima facie» Statıdiń tórelik sheshimdi alaıaqtyq arqyly alǵany týraly jetkilikti dálelder alǵan.
Osylaısha, Nıderlandy Koroldigi, birinshi satydaǵy sottyń Stokgoldik tórelik sheshimdi tanýdan jáne oryndaýdan bas tartqan tórtinshi ıýrısdıksııa boldy. Statıge qarsy iste Qazaqstan Respýblıkasy paıdasyna sheshim shyǵarǵan tórtinshi el. Amsterdam Okrýgtik sotynyń sheshimi Statıdiń alaıaqtyǵy Qazaqstannyń ádil jáne teń quqyqty tórelik etý quqyǵyn buzdy degen senimin odan ári nyǵaıtty.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstri Azamat Esqaraev bul sheshimge qatysty túsinikteme berdi.
«Qazaqstan Respýblıkasy moldavan olıgarhtary Anatol Statı men Gabrıel Statıdi jaýapqa tartýǵa baǵyttalǵan óziniń kóp jylǵy kúsh-jigerinde taǵy da revolıýsııalyq jeńiske jetti. Bul sot isti tolyǵymen qarap, Statı bizdiń elge, olardyń aýdıtorlaryna (KPMG), tórelik sotqa jáne sheshimniń kúshin joıý boıynsha Shvesııa sottaryna qatysty alaıaqtyq jasaǵanyn rastaǵan tórtinshi jaǵdaı», dep atap ótti ol.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Amsterdam Okrýgtik soty Statıdiń Respýblıkada qarjylyq alaıaqtyq jasaǵanyn rastady.
«Statı (i) baqylaýyndaǵy kompanııa Hayden Limited Ltd arqyly shıki munaıdy satý kezinde QPM men TNG (Statıdiń qazaqstandyq kompanııalary «Qazpolmunaı» jáne «Tolkynneftegaz») qarajatyn jeke shyǵystarǵa paıdalana otyryp, aýqymdy somalardy shyǵardy; (ii) TNG-dan gaz óńdeý zaýytyn salý kezinde zańsyz mámileler arqyly Statımen qupııa baqylanatyn Perkwood kompanııasy arqyly ondaǵan mıllıon dollar shyǵardy; jáne (iii) óziniń shyǵyndaryn «aktıvter» men «shyǵyndar» jyldyq eseptiliginde jasyrý nátıjesinde jyldyq eseptilikti aıtarlyqtaı burmalady», dep qosty Azamat Esqaraev.
Sondaı-aq Amsterdam Okrýgtik soty Qazaqstanda Statı jasaǵan qarjylyq alaıaqtyq tórelik kezinde talqylaýdyń máni bolǵan joq degen qorytyndyǵa keldi.
Statıdiń tórelikke jalǵan jáne tolyq emes aqparat bergeni, sanaly túrde jańylystyratyn málimdemeler jasaǵany jáne tıisti faktilerdi jasyrǵany anyqtaldy. Osyǵan baılanysty Amsterdam Okrýgtik soty Statıdiń tórelik sheshimdi taný týraly ótinishin qanaǵattandyrýdan bas tartty.
Osylaısha, tórelik sheshimdi oryndaýdan bas tartyldy, bul rette Qazaqstan Respýblıkasynyń shyǵystaryn Statı óteýi tıis.
«Amsterdam Okrýgtik sotynyń mańyzdy jańa dálelderge negizdelgen sheshimi Statıdiń tórelik sheshimdi alaıaqtyq arqyly alǵandyǵyn rastaıdy. Qazaqstan Respýblıkasy Statıdiń basqa ıýrısdıksııalarda tórelik sheshimdi oryndaýǵa talpynystaryna qarsy óziniń áreketterin jalǵastyra beretinine senimdi. Amsterdam Okrýgtik sotynyń bul sheshimi Qazaqstan úshin basqa ıýrısdıksııalarda ádil jáne shynaıy tórelik etý quqyǵyn qorǵaýda berik negiz bolady», dep qorytyndylady Ádilet mınıstrligi.
