Premer-mınıstrdiń baspasóz máslıhaty

Úkimet basshysy ótken jyl­dyń aýyr bolǵanyn aıtty. Jyl ba­syndaǵy qańtar oqıǵasy, álem­dik geosaıasattyń shıryǵýy, Reseı men Ýkraına arasyndaǵy áske­rı qaqtyǵystyń sozylmaly sıpat alýy, negizgi eksporttyq ónim­deri­mizdi syrtqa shyǵarýdaǵy qıyn­dyq­tardyń qalyptasýy, taǵy bas­qa kedergiler Úkimetti qıyn jaǵ­daıda jumys isteýge májbúr etti.

Brıfıng barysynda tilshiler Premer-mınıstr keńsesiniń apparatqa aınalý sebebin surady. Bul onyń rólin tómendetý emes pe? Úkimet basshysy osy suraqqa oraı bergen jaýabynda keńseniń ap­pa­ratqa aınalýyna baılanys­ty ondaǵy bólimder sanynyń 16-dan 12-ge tómendegenin, jalpy qyz­metkerler sanynyń 10%-ǵa qys­qarǵanyn málimdedi. Al appa­rattyń ókilettigi bolsa, keńsege qaraǵanda artyp otyr. Endi ol barlyq jumysy úılestirýshi retinde jumys isteıdi.

«2023 jyly ekonomıkany ne kútip tur?» degen suraqqa Úkimet basshysy bıyl da belgisizdik jaǵ­daıynda jumys isteýge týra kele­tinin jetkizdi. Álemdik ekono­mıkanyń aldynda turǵan túıindi máseleler sheshimin tapqan joq. Iri ekonomıkalardyń óziniń reses­sııaǵa túsý qaýpi saqtalady.

«Degenmen soǵan qaramastan syn-qaterlerge daıyn bolý jó­ninde jumys júrgizip jatyrmyz. Bıyl ekonomıkamyzdyń ósi­mi 4% bolady dep belgilep otyr­myz. Naýryz aıynan bastap ınf­lıasııanyń tómendeý úderisin kúte­miz. Jalpy, álem boıynsha osyndaı boljam bar. Aýyl sharýa­shy­lyǵyn qarjylandyrýǵa 540 mlrd teńge qarastyryp, osy salada 400 myń jumys ornyn ashpaqpyz. Salany damytý, ónim ón­dirýdi arttyrý baǵytynda 265 jo­bany júzege asyrýdy qolǵa aldyq. Jalpy, el boıynsha 1 mln adamdy jumysqa ornalas­tyrý jóninde aýqymdy mindet bar. Investısııalardyń kelýi kú­sheıe túsedi degen úmit bar. 23,4 mlrd dollardyń ınvestısııasyn kúte­miz. О́ıtkeni osyǵan qatysty sharalardy belgilep otyrmyz» dedi Premer-mınıstr.

Qoıylǵan suraqqa baılanys­ty Á.Smaıylov Qazaqstanda jylý elektr ortalyqtaryn 2-3 jylda tolyqtaı qaıta jańartý mindetiniń qoıylǵanyn aıtty.

«Biz qazir jylý elektr orta­lyqtary ıelerimen birlesip ınves­tısııa quıý jáne qaıta jańǵyrtý jumysyn júrgizip jatyrmyz. Búginde jobalyq-smetalyq qujat­tar ázirlenip jatyr. Onyń ishin­de Eki­bastuzdaǵy jylý elektr orta­­lyǵy da bar. Bul baǵyttaǵy ju­mys júrip jatyr, ýaqyt kerek, jaǵ­daı baqylaýda. Ekibastuzdaǵy jaǵ­daıdyń qaıtalanbaýy mańyz­dy. Aldaǵy 2-3 jyldyń ishinde Eki­bastuz jylý elektr ortaly­ǵynyń barlyq jelisin qaıta jańar­týymyz kerek. Atalǵan jumys Eki­bastuzda ǵana emes basqa qa­lalarda da júrgiziledi», degen ol bıyl Astanadaǵy úshinshi jylý energetıkalyq ortaly­ǵynyń birinshi kezegi paıdala­nýǵa beriletinin aıtty. Alma­tyda JEO-2 men JEO-3 qaıta jańǵyrtý jumystaryna tartyldy. Onyń ústine olar gazǵa kóshirilip, qalanyń ekologııalyq jaǵdaıyna jaǵymdy áser etetin bolady.

Sondaı-aq Kókshetaý, Semeı, Túrkistan jáne basqa da qala­larda atalǵan baǵyttaǵy jumys bıyl óris almaq. Bul baǵytta­ǵy ınfraqurylymdardyń tozýy­nyń jalpy kórsetkishin 20%-ǵa tómendetemiz degen mindet qoıy­lyp otyr. JEO qyzmetin qaıta jańartý jumysy «Tarıf­terdi ınvestısııaǵa aýystyrý» baǵ­dar­lamasy aıasynda jáne ortalyq ıelerimen birlesip atqarylady.

Sondaı-aq Á.Smaıylov McDo­nald’s sekildi iri brendtiń elimizden ketýine qatysty pikir bildirdi.

 «Elimizde iri halyqaralyq brendterdiń bolǵany jaqsy. McDonald’s-tiń Qazaqstannan ketýi eldegi ınvestısııalyq ahýal
nemese basqa da jaǵdaılarmen baı­lanysty emes. Bul tikeleı McDonald’s kompanııasynyń Reseı­den ketýimen baılanysty. Atal­ǵan ónim shıkizaty Reseı arqy­ly qamtamasyz etilip keldi. Taǵy bir sebep – McDonald’s-tiń ónim­derge qoıatyn joǵary talap­tary. О́nimmen qamtý úshin jetki­zýshiniń birqatar sertıfıkaty bolýy kerek. Ol sertıfıkattar  jetkizýshige shıkizattyń sapasynyń barynsha joǵary bolýy jóninde talaptar qoıady. Kompanııa talaptaryn oryndaý úshin aýqymdy ınvestısııa kerek. Qa­zaq­stannyń naryǵy shekteýli, son­dyqtan mundaı aýqymdy ınves­tısııa qysqa merzimde qaıta­rylmaıdy», dedi Á.Smaıylov.

Endigi maqsat – elimizdegi McDonald’s jumysshylarynyń ornyn saqtap qalý.

«Bul úshin halyqaralyq brendti qoldanbaı, jumys isteýdi jalǵastyrý qajet. Sondaı-aq jańa kompanııa shıkizat máselesin qazaqstandyq jetkizýshilermen birlesip aldyn ala sheshedi dep oılaı­myn. Bul kompanııanyń elimiz­de turaqty jumys isteýin qamta­masyz etedi», dedi ol.

Premer-mınıstrge Reseı jáne О́zbekstanmen «Úshtik gaz odaǵyn» qurý máselesi jóninde suraq qoıyldy. Berilgen ja­ýapta bul jóninde resmı usynys túspegeni málimdeldi.

Úkimet basshysynyń atap ótýinshe, Reseımen aradaǵy gazben qamtý salasyndaǵy ynty­maq­tastyq máselesi ekijaqty kelissózder arqyly júrgizilip jatyr. «Taıaý ýaqytta «Gazprommen» kelissózdiń kelesi kezeńin kútip otyrmyz. Búkil qarym-qatynas kommersııalyq jáne ózara tıim­di sharttarmen jasalady. Biz eki­jaq­ty formattaǵy jumysty jalǵas­tyramyz», dedi Premer-mınıstr.

Úkimet basshysy Qazaqstanda AES salý týraly suraqqa da ja­ýap bere ketti. Bul másele jó­ninde túpkilikti sheshim áli qabyl­dan­baǵan eken.

«Atom elektr stansasy – óte kúrdeli tehnologııalyq obekt. Biz bul nysandy álemdegi eń ozyq tehnologııalary bar kompanııamen birge salǵymyz keledi. Iаǵnı álemniń eń ozyq tehnologııalaryn tartý úshin kópjaqty joba bolǵanyn qalaımyz. Negizgi jetkizýshi retinde «Rosatomdy» tań­daýǵa qatysty sheshim áli qabyl­danǵan joq. Sheshimdi bıyl halyq­aralyq sarapshylarmen pysyq­taı otyryp qabyldaımyz. Bizde «Rosatommen» birge arnaıy jol kartasy jasaldy, endi daıyn­dyq jumysyn júrgizýimiz kerek. Onyń qorytyndysy boıynsha tikeleı ıadrolyq jáne basqa da jab­dyqtardy jetkizýshi kompanııa aıqyn­dalady», dedi Á.Smaıylov.