Atalmysh jıyn «Bir daýys, bir maqsat» uranymen ótti.
Prezıdent sóziniń basynda osy mańyzdy forýmǵa shaqyrǵany úshin Premer-mınıstr Narendra Modıge alǵys aıtty. Sondaı-aq Úndistandy bıyl «Úlken jıyrmalyqqa» tóraǵalyǵynyń bastalýymen quttyqtap, Qazaqstanda Úndistan tóraǵalyǵyn Nıý-Delıdiń jahandyq bedeli men yqpalynyń álemdik qoǵamdastyq tarapynan laıyqty moıyndalǵany dep qarastyratynyn atap ótti.
Prezıdent álemde bolyp jatqan daǵdarystar ornyqty damýdy qamtamasyz etý jáne klımattyń ózgerýine qarsy kúres jónindegi 2015 jyly kelisilgen sharalarǵa kedergi keltirip otyrǵanyn málimdedi. Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń ózara dıalog pen jahandyq deńgeıdegi ortaq múddeni izdeý arqyly týyndaǵan problemalardy sheshýge nıetti ekenin rastady.
Memleket basshysy forýmda sóılegen sózinde birqatar mańyzdy mindetke nazar aýdardy. Atap aıtqanda, Prezıdent barlyq eldi Ornyqty damý maqsattaryna (ODM) qol jetkizý úshin kúsh biriktirýge shaqyrdy. Onyń pikirinshe, ODM-dy júzege asyrý isi jekelegen memleketter deńgeıinde ǵana emes, óńirlik jáne jahandyq deńgeıde de birlesken kúsh-jigerdi talap etedi.
«Sondyqtan Qazaqstanda Ortalyq Azııa men Aýǵanstan úshin ODM jónindegi BUU-nyń О́ńirlik ortalyǵyn ashý qajet dep sanaımyz. Mundaı ortalyq BUU-nyń óńirdegi jobalyq qyzmetin barynsha tıimdi úılestirýge múmkindik beredi», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent klımattyń ózgerýine qatysty máselege de toqtaldy. Memleket basshysy álemdegi ortasha deńgeımen salystyrǵanda temperatýra Ortalyq Azııada tez kóteriletinin atap ótti. Sońǵy birneshe jylda Ortalyq Azııa aımaǵynyń bes elinde qatty qýańshylyq boldy. Onyń pikirinshe, klımattyń ózgerýi halyqaralyq yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıta túsýdi qajet etedi.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev sý salasyndaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesine de toqtaldy. BUU esebine sáıkes, klımattyń ózgerýi saldarynan jer betinde 5 mıllıardtan astam adam aýyzsýǵa zárý bolýy múmkin. Prezıdent sý tapshylyǵy men turaqsyzdyqtyń beleń alýy memleketterdiń azyq-túlik, energetıkalyq jáne ekologııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge keri áserin tıgizedi dep sanaıdy. Budan bólek, ekonomıkalyq, geosaıası shıelenis jáne turaqsyzdyq kúsheıip keledi. Túptep kelgende, onyń saldary búkil álemdegi, ásirese qýańshylyqqa jıi ushyraı bastaǵan Jahandyq Ońtústiktegi qaýipsizdikke qatty áser etýi múmkin.
«Osyǵan baılanysty men sý resýrstaryn tıimdi ári ádil paıdalanýǵa septigin tıgizetin sý tehnologııalaryn ózara bólisý úshin aıryqsha quqyqtar men preferensııalar júıesin engizýdi usynamyn», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy dúnıejúzilik azyq-túlik tapshylyǵymen kúreste Qazaqstan óziniń aýyl sharýashylyǵy áleýetin odan ári paıdalanýǵa nıetti ekenin málimdedi. Onyń pikirinshe, azyq-túlik pen tyńaıtqyshtardyń halyqaralyq saýdasyna sanksııa salynbaýy jáne basqa da shekteýler qoıylmaýy kerek.
Bul rette Qasym-Jomart Toqaev azyq-túlik, tyńaıtqyshtar men medısınalyq buıymdardyń jahandyq jetkizý tizbegine saıasatty aralastyrmaý jónindegi Úndistan Premer-mınıstri Narendra Modıdiń úndeýin qoldady.
Prezıdent qazirgi geosaıası ahýal jaǵdaıynda senimdi ári ártaraptandyrylǵan jahandyq tranzıt pen kólik ınfraqurylymynyń mańyzy arta túskenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan kólik baǵyttaryn ártaraptandyrý jumystaryn júrgizip, Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizin (Orta dáliz) belsendi damytyp keledi.
Sonymen qatar Memleket basshysy pandemııa qaýpi men bıologııalyq qaterdi azaıtýǵa baǵyttalǵan jańa birlesken sharalar qabyldaý ózekti ekenin jetkizdi. Osyǵan baılanysty Prezıdent buǵan deıin usynǵan Bıologııalyq qaýipsizdik jóninde halyqaralyq agenttik qurýǵa qatysty bastamasyn taǵy da eske saldy.
Qasym-Jomart Toqaev sóziniń sońynda Qazaqstan seriktestermen ınklıýzıvti, kópjaqty negizde jáne izgi nıet rýhynda yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa daıyn ekenin atap ótti.
Sammıtke Qazaqstan Prezıdentimen qatar Azııa, Afrıka jáne Latyn Amerıkasyndaǵy birqatar eldiń basshylary qatysty.
