Álem chempıonatyna barýǵa qaýqarymyz jete me?

Jaýapty eki match kútip tur

Ázirge bul suraqqa naqty jaýap berý­ge erte. О́ıtkeni jerlesterimiz Azııa aımaǵyndaǵy Álem kýboginiń sońǵy irikteý jarysyna qatysyp jatyr. Qazirgi tańda Qazaqstan quramasymen bir topta oınap jatqan Aýstralııa, Qytaı jáne Japonııa basketbolshylary irikteý matchtarynyń aıaqtalýyna áli eki týr bar bolsa da, merziminen buryn álem chempıonatynyń joldamasyn jeńip aldy. Sondaı-aq Fılıppın, Jańa Zelandııa, Lıvan quramalary da bıylǵy jyldyń basty dodasyna qatysatyny belgili boldy. Al qalǵan eki joldamany Qazaqstan, Iran, Iordanııa jáne Saýd Arabııasy quramalary sarapqa salady.

Jalpy Dúnıejúzilik basketbol federasııasynyń erejesi boıynsha álem chempıonatyna Eýropanyń – 12, Azııa jáne Muhıt aımaǵynyń – 8 (jarysty uıymdastyrýshy memleketterdi qosa eseptegende), Soltústik jáne Ońtús­tik Amerıkanyń – 7 jáne Afrıka qur­lyǵynyń 5 quramasy qatysady. Búginge deıin álem birinshiliginde baq synaıtyn 32 quramanyń 17-si belgili bolyp qoıdy.

Atap aıtqanda, Kári qurlyq ókilde­rine berilgen 12 joldamanyń toǵyzyn Fınlıandııa, Fransııa, Germanııa, Grekııa, Italııa, Latvııa, Lıtva, Slovenııa jáne Ispanııa basketbolshylary ıelenip qoı­sa, Soltústik jáne Ońtústik Amerıka, son­daı-aq Afrıka qurlyǵynda bir ǵana quramalardyń enshisinde joldama bar. Amerıkalyqtardan ázirge jalǵyz joldamany Kanada quramasy qorjynǵa salsa, Afrıkadan Kot d’Ivýar basketbolshylary oljalaǵan.

Joldamadan úmitti quramalar

Bıylǵy álem chempıonatyna qatysa­tyn barlyq quramanyń esimi 2023 jylǵy 23-27 aqpan aralyǵynda anyqtalady. Osy ýaqyt aralyǵynda barlyq qurlyqtaǵy irikteý týrnırleriniń sońǵy matchtary ótedi.

Eýropada sońǵy úsh lısenzııany «I», «K» jáne «L» tobyndaǵy quramalar sarapqa salady. Qazirgi tańda úsh top­tyń ókilderi bir ǵana joldama úshin oınaıtyn bolady. «I» tobyndaǵy jalǵyz joldamanyń ıegeri Grekııa men Serbııa quramalary arasyndaǵy sheshýshi match­ta anyqtalady. Jeńgeni álem chempıo­natyna barady. «K» tobyndaǵy soń­ǵy joldamaǵa birden úsh qurama úmit­ker. Olar: Chernogorııa, Bosnııa jáne Gersegovına, sondaı-aq Majarstan. Bul topta Bosnııa men Majarstanǵa qaraǵanda chernogorııalyqtardyń múmkindigi jo­ǵary. О́ıtkeni olar sońǵy eki týrdyń bireýinde jeńiske jetse jetip jatyr. «L» tobynda Grýzııa, Islandııa jáne Ýkraı­na quramalarynyń álem chempıonatyna qatysý múmkindikteri saqtalyp tur. Degenmen alǵashqy eki komanda jeńis sany boıynsha Ýkraınadan alda keledi. Biraq sońǵy týrda Grýzııa men Islandııa bir-birimen kezdesetinin eskersek, Ýkraına basketbolshylary qalǵan eki oıynda upaı joǵaltpaýǵa tyrysady.

Amerıkalyqtarǵa beriletin jeti joldamanyń bireýin Qanada quramasy ıelenip qoıǵanyn joǵaryda aıttyq. Al basketboldy ulttyq oıyny dep biletin AQSh quramasy áli joldama úshin kú­resip jatyr. Dese de óz tobynda kósh bas­­tap turǵan dańqty Maıkl Djor­dan­nyń izbasarlaryn qalǵan eki matchta eshqandaı qurama toqtata almaıtyny anyq. Sondyqtan bıylǵy álem chempıo­naty da bes dúrkin álem birinshiliginiń jeńimpazdarynyń qatysýymen ótedi. Al qalǵan bes joldamaǵa alty qurama úmitker. Olar: Venesýela, Domınıkan Respýblıkasy, Argentına, Brazılııa, Pýerto-Rıko jáne Meksıka. Bul al­tylyqtyń ishinen aldaǵy eki týrda baǵy janbaǵan bir qurama álem chempıonatynan tys qalady.

Afrıka aımaǵyndaǵy sońǵy týr oıyndary óz alańyndaǵy jáne syrt alańdaǵy match dep bólinbeı, Kaır (Mysyr) jáne Lýandada (Angola) qalalarynda ótedi. Eki topqa bólingen 12 quramanyń áli oınal­maǵan úsh týr matchtary bar. Ázirge Angola (E toby), Ońtústik Sýdan men Mysyr (F toby) quramalarynyń álem chempıonatyna barý múmkindigi joǵary. Sonymen qatar Nıgerııa, Kabo-Verde, Senegal jáne Týnıs basketbolshylary da qalǵan lısenzııalar úshin kúresti jalǵastyryp jatyr.

Azııa men Muhıt aımaǵyna toqtalar bolsaq, ázirge eki toptan bir-bir qura­manyń lısenzııa ıelený múmkindigi bar. Máselen, Muhıt aımaǵynyń «L» to­byndaǵy sońǵy lısenzııasy úshin Ior­danııa men Saýd Arabııasy quramasy synǵa túsedi. Al Azııa aımaǵynyń «F» tobyndaǵy sońǵy joldamasy úshin kúres Iran men Qazaqstan quramalary arasynda júrip jatyr. О́kinishke qaraı, Qazaqstanǵa qaraǵanda Iran quramasynyń álem chempıonatyna barý múmkindigi joǵary bolyp tur. О́ıtkeni Parsy shyǵanaǵy ókilderiniń bizdiń quramaǵa qaraǵanda bir jeńisi kóp. Sońǵy týrda eki komanda qalǵan oıyndaryn syrt alańda ótkizedi. Máselen, Oleg Kıselıov jattyqtyratyn Qazaqstan quramasy 23 aqpanda Qytaı basketbol­shylarymen kezdesse, 26 aqpanda Aýs­tralııa quramasymen synǵa túsedi. Al Iran basketbolshylary Japonııa men Qytaıǵa sapar shegedi.

Jerlesterimiz irikteýde qalaı oınap jatyr?

Azııa aımaǵynda álem chempıonatyna joldama beretin oıyndar eki kezeńnen turady. 2021-2022 jyly ótken Álem kýboginiń birinshi irikteý kezeńinde Qazaq­stan quramasy D tobynda Sırııa, Iran jáne Bahreın quramalarymen oınap, alty matchtyń beseýinde jeńiske jetti. О́kinishke qaraı, jerlesterimiz sońǵy týrda elordadaǵy «Saryarqa» velotreginde ótken asa tartysty matchta Bahreın quramasyna jol berdi – 82:51 (29:24, 28:5, 12:10, 13:12). Degenmen qalǵan barlyq oıynda qarsylastaryn tize búktirgen Qazaqstan basketbolshylary D tobynda 1-oryn alyp, irikteýdiń 2-aınalymyna joldama aldy.

Birinshi irikteý kezeńiniń alǵashqy oıynyn Astanada ótkizgen Qazaqstan quramasy 2021 jyldyń 6 qarashasynda Sırııany 84:74 esebimen tize búktirse, araǵa úsh kún salyp Sırııadaǵy jaýap­ty matchta 81:71 nátıjesimen ekinshi ret jeńiske jetti. Al 2022 jyldyń 24 aqpanynda syrt alańda Iran basketbolshylarynan 73:69 esebimen basym tússe, 27 aqpanda Bahreındi óz elinde 95:48 esebimen tas-talqan etti. 2022 jyldyń shil­desindegi eki matchtyń alǵashqysynda Iran­dy 8 upaı aıyrmashylyǵymen (68:60) utsa, sońǵy týrda Bahreınge jol berdi.

Al 2022 jyldyń tamyz aıynda bas­talǵan Álem kýboginiń ekinshi irikteý kezeńinde jerlesterimiz Bahreın, Iran, Aýstralııa, Qytaı jáne Japonııa qura­malarymen bir topta oınap jatyr. Bir aıta keterligi, Qazaqstan basketbolshylary birinshi aınalymda Bahreın jáne Iranmen bir topta oınaǵandyqtan, bul jolǵy irikteýde bul quramamen joldary túıispeıdi.

Birinshi irikteýde sátti óner kórsetken Qazaqstan quramasynyń basketbolshylary ekinshi irikteý saıystarynda óte súreńsiz oınap jatyr. Búginge deıin tórt týrǵa qatysqan jerlesterimiz barlyq oıynda qarsylastaryna jol berdi. Máselen, 2022 jyldyń tamyz aıynda ótken eki matchtyń alǵashqysynda Qytaı qura­masynan 68:58 upaıymen jeńilse, keıinnen Japonııaǵa qarsylyq kórsete almady – 73:48. Al qarashadaǵy matchtarda Aýstralııadan – 97:50, Japonııadan 81:61 nátıjesimen jeńilip qaldy.

Basket­boldan 2023 jylǵy Álem kýbogi 25 tamyz ben 10 qyrkúıek araly­ǵynda birden 3 memlekette – Indone­zııa, Japonııa jáne Fılıppınde ótedi. Qa­zaqstan quramasy 2019 jyly Álem kýboginiń ekinshi irikteý kezeńine ótkeni­men, fınaldyq saıysqa joldama ala almaǵan edi.