Qazaq jerinen bolashaq qalyńdyǵyn izdegen grýzınniń esten ketpesteı shym-shytyryq oqıǵalary eki ulttyń mádenıeti men tarıhyn toǵystyryp, rýhanı týystyqtyń ortaq tustaryn kıno tilimen bezbendeıdi.
Eki eldiń kınematograftary birige baıandaǵan telehıkaıa Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń urys dalasynan bastaý alady. Oqıǵa mazmuny mynadaı. Eki barlaýshy – Vano atty grýzın men qazaq Baqytjan áskerı tapsyrmadan qaıtyp kele jatyp tutqıyldan kelgen áýe shabýylyna tap bolady. Baqytjan óz ómirin qurbandyqqa shalyp, Vano dosyn qutqaryp qalady. Vano jany úzilip bara jatqan dosynyń basynda turyp, balalarymyzdy atastyryp, qalaıda týys bolamyz dep ant-sý ishedi. Biraq soǵystan keıingi alasapyran ómir Vanoǵa ýádesin oryndatpaıdy. Alaıda «Aıtylǵan sóz – atylǵan oq», endi atasynyń anty nemerelerine amanat. Osy amanatty oryndaý úshin Vanonyń nemeresi Býba Tbılısıden Almatyǵa jol tartady. Ýádege berik áýlettiń balasy Býba Baqytjannyń qyz nemeresin taýyp, oǵan úılenýge tıis. Bilmeıtin qalyńdyǵyn izdep júrgen jigitpen birge Qazaqstanǵa onyń ápkesi Nıno ushyp keledi. Biraq Býbanyń alańǵasarlyǵynan jastar Baqytjannyń úrim-butaǵy turatyn mekenjaı jazylǵan qaǵazdy joǵaltyp alyp, barlyq shytyrman osy jerden bastalady.
«Grýzınder eshteńeni jadynan shyǵarmaıdy. Biz qazaqtarmen birge Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta shaıqasqanymyzdy ǵana emes, Dáýit patshanyń kezinde Artyq han bastaǵan qypshaqtarmen birge ejelgi Túrkistandy seljúkterden qorǵaǵanymyzdy da umytqan emespiz», deıdi rejısser Georgıı Kıkaleıshvılı.
Qazaqstan tarapynan rejısser retinde tartylǵan Jeńis Tumataev: «Men úshin bul fılm – tek eki jastyń sezimderi týraly ǵana emes, eki el mádenıetiniń túıisetin tustary, aıyrmashylyqtary, qundylyqtary men dástúri aralasqan tamasha telehıkaıa», deıdi.
Pandemııa da kedergi bola almaǵan kartınanyń áskerı kórinisteri men grýzındik bóligi Tbılısı mańynda túsirildi. Osydan keıin túsirilim toby Almatyǵa attanyp, qala tarıhyndaǵy orny erekshe «Almaty» qonaqúıi, «Medeý» muz aıdyny, sırk pen basqa da kórikti jerlerde jumysyn jalǵastyrdy.
«Fılmdi túsirý ońaıǵa soqpady. Pandemııa kezinde Grýzııada da komendanttyq saǵat jarııalanyp, tikeleı áýe reısteri bolmady. 3 kún saıyn túsirilim tobynyń árbir múshesi PTR-testin tapsyryp otyrdy, túsirilimge ruqsat alýda da qıyndyq týyndady. Qazaqstanda da sondaı shekteýler bar edi. Biraq biz osy qıyndyqtardyń bárin eńserdik!», – deıdi prodıýser Qaırat Maqajanov,
Fılmge Farhat Ábdiraıymov (Fara), Shárip Serik, Tólepbergen Baısaqalov, Azat Seıitmetov, Danagúl Temirsultanova, Qarlyǵash Isabekova, Táýekel Múslim syndy qazaq akterlarymen qatar, Natııa Sısılashvılı, Ilıa Chhaıdze, Zýrab Kıpshıdze sekildi tanymal grýzın ártisteri túsken. Kartınada keshegi keńes kınosynyń tarlany Vahtang Kıkabıdzeniń de qoltańbasy bar.
Komedııa janrynyń jampozy, akter Tólepbergen Baısaqalovqa ssenarıı boıynsha tbılısılik jáne almatylyq taksıshiniń rólin qatar alyp shyǵý buıyrǵan.
«Taksı júrgizetin Tolıktiń róline ený ońaı boldy, sebebi keıipkerim eki ulttyń uqsastyǵyn dál beıneleıdi. Bir qaraǵanda, ártúrli kórinsek te, bizge ortaq dúnıe kóp», deıdi Tólepbergen Baısaqalov.
Jańa fılmde akter Shárip Serik te ózin basqa qyrynan tanytty. Shakony «aýdandaǵy jigit» retinde kórýge úırengen qazaqstandyq kórermen endi onyń romantıkalyq keıipker retindegi qyryn kóredi.
«Meniń keıipkerim Azamat – klassıkalyq beınege jatatyn «anamnyń qurbysynyń uly» deıtindeı óte tártipti jigit. Ol dombyra shertedi, jetimder úıinde mýzykalyq orkestr jetekshisi. Taǵdyr oǵan qandaı syı tartý etetindiginen beıhabar jigit jaqsy qyzdy tabýdy armandaıdy. Sıýjet jelisi bir qadam da keıin sheginýge bolmaıtyn sheberlikpen óriledi», deıdi Shárip Serik.
Kınotýyndynyń bas prodıýseri Gadjı Gadjıev jańa kartınany bylaı sıpattaıdy: «Ssenarııdi oqyp shyqqannan keıin jigitterge osy jobany iske asyrýǵa kómektesý kerek ekenin túsindim. Fılmdi tamashalap shyqqannan keıin kórermen de osy sezimge bólenedi. Keıipkerlerdiń hıkaıasy ertegideı dersiz, túrli jaǵdaıdyń toqaılasýy adam sengisiz, biraq sheshimin tabýǵa tıis máseleler árbir adamnyń janyna jaqyn ári túsinikti. Menińshe, adamdar janyna shýaq syılaıtyn osyndaı fılmderdi kórýdi qalaıdy».
Biraq, bizdiń ókinishimizge qaraı, «Mahabbattan da mańyzdy» kartınasy tanymal qazaqstandyq akter Farhat Ábdiraıymovtyń sońǵy týyndysy. Kórermenniń súıikti akteri Tbılısıdegi túsirilim kezinde kenetten kóz jumǵany kórermen esinde bolar?!
ALMATY
