Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Kásipkerler qoldanystaǵy jarna jınaý tetigin quptamaıtynyn aıtyp, týrıstik jarnany 2024 jylǵa deıin keıinge qaldyrýdy surap otyr. Sondaı-aq 2024 jylǵa deıin jarnany tóleý tetigin birlesip pysyqtaýdy usyndy.
– Kásipkerler bul praktıkaǵa qarsy emes, biraq jarnany tóleýdiń naqty tetigi jolǵa qoıylýy kerek. Bıznes ókilderi birneshe ret usynysyn aıtty, eskertý jasady. О́kinishke qaraı, olar eskerilmedi. Ákimshilendirý boıynsha qoldanystaǵy júkteme tolyǵymen qonaqúılerge túsedi. Sondyqtan qaǵıdalardy qaıta qarap, naryqtyń eskertýlerin nazarǵa alý kerek, – dedi «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy týrızm departamentiniń dırektory Damılıa Qunanova.
«Qalalyq týrızmdi damytý ortalyǵy» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Tatıana Vernıskaıanyń aıtýynsha, jarna kásipkerlerdiń júktemesin arttyrady. Qazirdiń ózinde «býhgalterlik jáne salyqtyq esepte jarnany qalaı durys kórsetý kerek» degen suraqtar týyndap otyr.
– Qaǵıdalardyń qazirgi nusqasynda týrıstik jarnany paıdalanýdyń naqty belgilengen maqsaty men mindeti joq ekenine nazar aýdarǵan jón. Bul qarajat qaıda jáne qalaı jumsalady jáne qandaı organ ony baqylaıdy? Balalar men zeınetkerlerge nemese qonaqúıge týrızm maqsatynda emes, jumys úshin kelgen sheteldikterge qalaı salyq salynady? Osyndaı suraqtarǵa naqty jaýap ala almaı otyrmyz, – dedi T.Vernıskaıa.
Sonymen qatar bıznes ókilderi halyqaralyq tájirıbeni zerdeleýdi surap otyr. Onda jarna mólsherlemesi bekitilgen, mólsherleme qonaqúı tarıfine, maýsymǵa baılanysty bolmaıdy. Týrıst qansha tóleý keregin naqty biledi. Mysaly, О́zbekstanda jarna mólsherlemesi 2 dollar mólsherinde, Reseı Federasııasynyń úsh aımaǵynda 0-den 100 rýblge deıin, al Italııa aımaqtarynda 5 eýro mólsherinde belgilengen.
– Biz halyqaralyq tájirıbege sáıkes Bed Tax engizýdi talqyladyq. Biraq Úkimettiń qaýlysy naryq ókilderimen talqylaýsyz qabyldandy. Saldarynan statıstıka men turý quny arqyly esepteletin kúrdeli nusqa paıda boldy. Álemdik tájirıbede qonaqqa túsinikti turaqty somanyń ońtaıly tájirıbesi qoldanylady. Al qazirgi qaǵıdalar týrısterdi shatastyryp, salaǵa keri áser etedi, – dedi Qazaqstan qonaqúıler men meıramhanalar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Rashıda Shaıkenova.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi Týrızm ındýstrııasy komıtetiniń tóraǵasy Dastan Ryspekov kásipkerlerdiń suraǵyna jaýap berip, qaǵıdalardyń qoldanystaǵy redaksııasyn ustanýǵa týra keletinin málimdedi.
– Somasy bekitilgen mólsherlemeni engizý degen másele talqylanbaıdy, óıtkeni bul qoldanystaǵy qaǵıdalar. Salyq júıesi boıynsha bárimiz eńbekaqymyzǵa baılanysty salyq tóleımiz. Eger biz somasy bekitilgen tarıfterdi engizsek, suraqtar týyndaıdy. О́ıtkeni qonaqúılerde baǵa saıasaty ártúrli. Qazirgi kezde jergilikti atqarýshy organdardyń máslıhattary elimizdiń 28 qalasy men aýdanynda mólsherlemeler qabyldady. Tarıfter 1 paıyzdan 5 paıyzǵa deıingi aralyqty quraıdy, – dedi D.Ryspekov.
«Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jaýapty vedomstvo tarapynan kásipkerlerdiń suraqtaryna jaýap bolmaǵandyqtan, naryqtyń pikirin eskere otyryp, 2023 jylǵa arnalǵan nóldik mólsherlemeni qoldaný, jarnany iske asyrý tetigin pysyqtaý, paıyzdyq mólsherlemeni belgilengen mólsherlemege aýystyrý jáne engizilgen qaǵıdalardy 2024 jyldan bastap Astana, Almaty qalalarynda qanatqaqty rejimde synaqtan ótkizýdi qaıta usyndy.
Eske salaıyq, buǵan deıin «Atameken» palatasynyń Týrıstik sala komıteti el Úkimetine Bed Tax týrıstik jarnasyn engizý tártibin qaıta qaraý týraly ótinish joldaǵan bolatyn. Palatanyń komıteti jarnanyń eń joǵary mólsherlemesin qoldanystaǵy normamen engizý týrızmniń búkil salasy úshin qısynsyz ári zııan dep sanaıdy.
