Qoǵamdyq baqylaýdyń mańyzy zor

Sheteldegi aqshany qaıtaryp alamyz dep júrgende ózge elge talaı qarajat shyǵyp kete me degen kúdik kóp. Sondyqtan eń birinshi kezekte shetelge zańsyz jolmen qarajat shyǵarmaýdyń joldaryn qarastyrýymyz qajet. Iаǵnı osy ýaqytqa deıin aktıvter qandaı joldarmen shyǵaryldy? Qandaı amaldar qoldanylǵan? Osy jaıttyń barlyǵy jan-jaqty tekserilýi kerek. Aýdarylǵan aqshalardyń tarıhy tekserilip, syrtqa shyǵatyn búkil joldy jabýymyz kerek. Osy is-áreketter jasalmaı elge aqsha qaıtaramyz degenniń bári –  bos áýreshilik.

Keıingi ýaqytta aqsha aınalymyn blokcheın tehnologııasyna kóshirý týraly usynys kóp aıtylyp júr. Osy úderisti jyldamdatyp engizý qajet. О́ıtkeni blokcheın tehnologııasynyń utymdy tusy – aqshanyń sıfrlyq izderi saqtalady. Qazir elimizde sıfrlyq teńge shyǵyp jatyr jáne ol osy jyldan bastap aınalymǵa engiziledi. Bul da bolsa aqshanyń zańsyz shetel asyp ketýine tosqaýyl qoıady.

Taǵy bir mańyzdy másele – jeke tulǵalardan góri iri-iri kompanııalar arqyly ketken qarjyny qaıtarýǵa qatysty. Ol mys, munaı salasyndaǵy kompanııalar. Máselen, «Qazaqmys», «Kazsınk» sekildi shıkizattyq sektordaǵy kompanııalardan shetelge jibergen qarajaty óte kóp.

Eń bastysy, memleket shetelge zańsyz shyǵa­rylǵan halyq baılyǵyn keri qaıtarýdyń naq­ty tetigin usynýy qajet. Úkimettiń de negizgi mindeti – osy. Al eń mańyzdysy – osy máselelerde azamattyq belsendilik joǵa­ry bolýy kerek. Halyqtyń memleket pen Úki­metke naq­ty ta­laptaryn qoıa bilip, qoǵamdyq baqy­laý­dy kú­sheı­týdiń mańyzy óte zor. Jýrna­lıs­ter qaýy­my da batyl zertteýler júrgizýi kerek. Sonda ǵana biz halyqtyń qazynasyn tolyq qaıtara alamyz.

Maqsat HALYQ,

ekonomıst