Tabyl aǵa ómiriniń sońǵy eki-úsh jylynda ǵana kóziniń nasharlap qalǵanyna baılanysty úıden alysqa uzap shyqpady. Áıtpese, oǵan deıin qur attaı shaýyp júrdi. Jolyǵa qalǵanda: «Keshe Ombydan keldim», «О́tkende Orynborǵa bardym», «Qazanda qanshama dúnıe jatyr» dep jat jerdegi shań basqan arhıvterden tarıhymyzdyń aqtańdaq betterine qatysty bir tyń derek tabyla qalsa, sony elge jetkizgenshe asyǵatyn. Qalamgermen meni qoıan-qoltyq jaqyndastyrǵan taǵy bir dúnıe bar: ol – týǵan jerim Torǵaı. Aǵamyzdyń kindik qany Aqtóbeniń Oıylynda tamǵanymen, ómiriniń bazarly shaǵy Torǵaıda ótti. Dálirek aıtqanda, ótken ǵasyrdyń 70-shi jyldary respýblıkalyq teleradıonyń Torǵaı oblysyndaǵy menshikti tilshisi boldy. Bul jyldar jańa oblys ashylyp, shalǵaı jatqan eldiń eńsesi kóterilip, beınelep aıtqanda, «qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan» berekeli shaq edi. Dál osy kezeńde bul óńirde halqymyzdyń ardaqty azamaty О́zbekáli Jánibekov qyzmet istedi. Sol kezde tarıhtyń túrli taýqymetin kórgen ólkeniń tynysy ashylyp, rýhanııaty men mádenıeti kóktemdegi qyzǵaldaqtaı dúrk qaýlady. Arqalyq shaharynda sáýleti kelisken óner ordalary men murajaı boı kóterdi. «Sherter» atty folklorlyq-etnografııalyq ansambl quryldy. Sonyń basy-qasynda О́zaǵańnyń ózi júrdi. Osy jańashyl ózgeristerdi kózimen kórgen qalamger ony aýzynyń sýy quryp aıtqanda, tamsanatynbyz.
«О́zbekáliniń tapsyrmasymen aýyldardy aralap, eldiń mereıin ósirgen eńbekkerler týraly otyz teleocherk uıymdastyrdym. Ataqty usta Sádýaqas Kóbentaıulymen kezdesip, áńgimelestim. Kókiregi kenish qarııa eken, ondaı adamdar qazir joq. Bir ǵana Arqalyqtyń irgesine qonǵan ǵaryshkerler jaıynda jıyrmaǵa jýyq teleocherk jazyp, jaryqqa shyǵardym. Budan bólek, solardy kútip alýǵa elimizdiń atynan halyqaralyq jýrnalıster ekıpajy quramynda boldym», dep ótken kúnderden syr saýlaıtyn.
Kórkem sóz synshylary ádebıettiń aýyr artıllerııasy satıra dep aıtady. Bul janrǵa kez kelgen qalam ustaǵannyń dáti bara bermeıdi. Ol úshin qalamgerdiń júreginiń túgi men tiliniń bezi, qalamynyń qanjardaı qıyp túser ótkirligi kerek. Qulııastyń alǵashqy kitaby 1977 jyly «Kesilgen burym» degen atpen jaryq kórip, osy jınaqpen ádebıet tabaldyryǵyn attady. Odan keıin jyl aralatyp birneshe kitaby shyqty. Satıra sardaryna aınaldy.
«Tabyl satıralyq epopeıa jazbady demeseń, odan basqasynyń bári – áńgime, hıkaıat, povest, tipti satıralyq roman da jazdy. Onyń shyǵarmashylyǵy týraly maqalalarda aldymen aýyzǵa alynatyny «Jylannyń tili» romany satıralyq týyndylardyń ozyq úlgileri qatarynan oryn alady. Bul oraıda «Kesilgen burym», «Jalmaýyz», «Saýda saqal sıpasqansha», «Qońyraýly kúlkigramma», «Shı oq», «Qara tereń», «Aq myltyq», «Jegi», «Mıǵa qoıylǵan bomba» jınaqtary – satıra janrynyń sánin keltirgen nárli jınaqtar», dep jazypty bir maqalasynda jazýshy Ánes Saraı.
Avtordyń Alash arysy Jıenǵalı Tilepbergenov týraly «Ańyz izimen» atty romanynyń mazmuny da, máni de bólek. «Elim dep ótken erlerdiń, Sóz bilgen janda haqy bar» dep Yǵylman aqyn aıtqandaı, qalamgerlikten qoǵam qaıratkerligine deıingi joldan ótken asyl azamattyń beınesin qarasózben somdap, jurtymen qaıta qaýyshtyrdy. Muny arýaq aldynda bolsyn, el aldynda bolsyn jazýshynyń azamattyǵy dep bilemiz. Osy kitapqa alǵy sóz jazǵan akademık Dıhan Qamzabekuly: «Jazýshy tek qana Jıenǵalı ómir súrgen kesapaty mol ortany beıneleýdi maqsat tutpaǵan. Jıenǵalı shyǵarmashylyǵy – qandaýyrdyń qylpyp turǵan júzi. Sol arqyly utymdy ádis (shendestirý tásili) tańdaı bilgen jazýshy búgingi qoǵamnyń, ult taǵdyryna qatysy bar ótken zamannyń irińdep, jarylaıyn dep turǵan merezderin aıaýsyz tiledi», dep baǵasyn beripti. Al qalamgerdiń «Qanjosa ǵasyr» jınaǵy týraly zańǵar sýretker Ábish Kekilbaıuly: «Bul shyǵarma ádebı tásildiń jańa qyrymen kórkem jazylyp, buryn-sońdy oqýshylarǵa belgisiz bolǵan derekterdi málim etýimen qundy. «Bárinen de ne qymbat, kúndegi ishken as qymbat, altyn, kúmis tas eken, arpa bıdaı as eken» dep taý-tas, ózen-kólder, syńsyǵan tabıǵat til qatyp, qyrylǵan adamdardyń únin ǵasyrdan-ǵasyrlarǵa jetkizgendeı sezindiredi», dep tereńnen tolǵapty.
Tabyl Qulııastyń jýrnalıstıka salasynda da ózindik qoltańbasy qaldy. Qazaq televızııasynda qyzmet istegen jyldary «Jebe» atty satıralyq telejýrnal ashyp, qoǵamdaǵy keleńsiz kórinisterdi ashy ázilimen túıredi. Ony Aqmola oblystyq televızııasynda da jalǵastyryp, «Buǵalyq» atty satıralyq telejýrnaldy júrgizdi. Qazir siz gazet-jýrnal betinen feletondy múlde oqymaısyz. Kezinde bul baspasózdiń jaýynger janry boldy. Qulııasovtyń feletonshyldyǵymen de aty shyqty. Keńes dáýirinde feletonshynyń nysanasyna ilingender jazadan qutylmaǵan. Tipti ony joǵary bıliktiń ózi qadaǵalaǵan. Sanaly ǵumyryn satıra janryn zertteýge arnaǵan ǵalym Temirbek Qojekeev zertteý eńbekterinde onyń 19 feletonyna taldaý jasap, stýdentterdiń oqý quralyna engizgen.
Jazýshy seksenge kelgende de «qartaıdym» dep qarap otyrmady. Áıgili jyraý, bı, batyr Jıembet Bortoǵyshulynyń ómirinen «Jıembet batyr» atty qundy derekke toly roman-esse jazdy.
Tabyl aǵamen sońǵy bir kezdeskende: «Osy Aqmola topyraǵynan biraz qalamgerler shyqty. Solar eleýsiz, eskerýsiz qalyp barady», dep kúrsindi. Aıtyńyz, jazaıyq dedik. Keıin ol gazetke «Eskerýsiz qalǵan esimder» degen atpen suhbat bolyp jaryq kórdi. Sonda ol kisi qazir esimderi kóp aıtyla bermeıtin Mádihat Tórejanov, Rysty Shotbaeva, Mádı Hasenov, Ásken Nábıev, Nógerbek Maǵzumov, Jomart Ábdihalyq, sondaı-aq osynda týyp, Almatyda turǵan Qajymurat Rahımov pen Ermek О́tetileýov sekildi aqmolalyq aqyn-jazýshylardyń ómiri men shyǵarmalary týraly tebirenip sóz qozǵap edi. «Birde Ýfa qalasynda boldym. Olardyń aqyn-jazýshylarǵa degen qurmeti bólek eken. Árbir mektepte ómirden ótken qalamgerge shaǵyn mýzeı ashyp, shyǵarmalaryn dáriptep, jas urpaqqa úlgi etedi. Bizde de osy úrdisti jandandyrsaq artyq emes. Olar turǵan úılerge memorıaldyq taqta ornatyp, qıyn bolmasa, kitaptaryn shyǵaraıyq. Qoljazbalaryn jınap, muraǵatqa tapsyraıyq. Búginde elordada júzden astam aqyn-jazýshy turady. Biraq biz sóz etken qalamgerler sol kezde orystanyp ketken Aqmoladaǵy ulttyq rýhty saqtap qalýǵa úlken úles qosty. Sol úshin olardy umytpaýymyz kerek», dep edi.
Endi sol topqa Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Tabyl Qulııastyń ózin de qosamyz. Ulttyń joqshysy bolǵan jazýshynyń esimi eskerýsiz qalmasa deımiz.
