Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Bul qanatqaqty joba alǵash ret 2019 jyly Jambyl oblysynda bastalǵany málim. Endi Qaraǵandyda jalǵasyn tappaq. О́ıtkeni Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda baǵdarlamany búkil Qazaqstanda iske asyrýdy tapsyrǵan edi. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, 2023 jyly jobany iske asyrý úshin respýblıkalyq bıýdjetten 52,4 mlrd teńge kózdelgen. Al Qaraǵandy oblysyna 2023-2025 jyldarǵa 4,6 mlrd teńge bólinedi degen jospar bar.
Joba arqyly aýyldaǵy buqaraǵa kásibin ashýǵa, damytýǵa jaǵdaı jasalady. Dál qazirgi ýaqytta aýyldaǵy turǵyndar – oblysta 213 myń shamasynda. Bul – paıyzǵa shaqqanda oblys turǵyndarynyń 18,7 paıyzy. Al derekter aýyldyq jerde bıznesmenderdiń sany 8,5 myńǵa jýyqtaǵanyn kórsetedi.
Qaraǵandy oblysy aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Asqar Sanaýbarovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta oblystyń barlyq aýdanynda jumys toby qurylǵan. Jumys tobyna halyqqa nesıe men onyń sharttaryn túsindirý júktelgen.
– Aýyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalyn anyqtaý úshin oblystyń barlyq aýyldyq okrýgine skrınıng júrgizildi. Sondaı-aq aýdandarda aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterine berý úshin jer ýchaskelerin rezervteý jumystaryn júrgizip jatyrmyz. Boljamdy kepilderdi, áleýetti qaryz alýshylardy taldaý jumystary da nazarda, – deıdi basqarma basshysy Asqar Sanaýbarov.
Eki jylǵa bólinetin 4,6 mlrd teńgeniń bıylǵa 2,4 mlrd teńgesi qarastyrylǵan. Osy maqsatty qarjy arqyly bıyl 500-ge jýyq shaǵyn nesıe berý – josparda. Bul rette startaptardyń úlesi barlyq berilgen nesıeniń keminde 30%-yn quraýǵa tıis eken.
Aımaqtyń óz ereksheligin eskere otyryp, damytý baǵyttary anyqtalǵan. Osy oraıda aýyl turǵyndary mal, ósimdik jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý úshin nesıe alýyna múmkindik bar. Sonymen qatar basqa da baǵyttar da aıqyndalary daýsyz. Basqarma basshysynyń aıtýynsha, ol jeke dara qarastyrylady eken.
Búgingi tańda aımaqta qanatqaqty jobaǵa qatysatyn aýyldyq okrýgter áli de naqtylanyp, saralanyp jatyr. Mundaǵy basty shart – salyq organdarynda tirkelý jáne kepilmen qamtamasyz etý. Nesıeni merzimi onyń salasyna tikeleı baılanysty. Máselen, mal sharýashylyǵyndaǵy shaǵyn nesıe ýaqyty – 7 jyl. О́zge baǵyttarǵa 5 jyl belgilengen. Nesıe kólemi zákirli aýyl sharýashylyǵy kooperasııasyn damytý úshin 2 500 aılyq eseptik kórsetkish, bul bıyl – 8 625 000 teńge jáne 8000 aılyq eseptik kórsetkish, ıaǵnı 27 600 000 teńgege deıin eken.
Negizi borysh pen syıaqy óteýde jeńildik kezeńdi atap ótken jón. Bul nesıe merzimi uzaqtyǵynyń úshten birinen aspaıdy. Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, Qaraǵandy oblysynda nesıe berý mamyr aıynda bastalady.
