Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
О́kpeniń qabynýyn sıpattaıtyn pnevmonııa túrli mıkroorganızmderden týyndaýy múmkin. Pnevmonııa eki topqa bólinedi: bakterııaly jáne vırýstyq. Bakterııaly pnevmonııa balalarda dene qyzýy, entigý jáne jótel sııaqty sımptomdarmen paıda bolady. Tipti balalar tamaqtan bas tartyp, aýyryp turǵany júzinen bilinip turady eken. №3 qalalyq ınfeksııalyq bólimsheniń meńgerýshisi Janar Bókenovanyń aıtýynsha, bıyl balalardyń arasynda bakterııaly pnevmonııa jıi kezdesýde jáne óte aýyr túrde ótip jatyr. Alǵashqy belgileri birneshe kún balanyń qyzýy kóterilip, jótelýi múmkin, qaqyryǵy sary, jasyl tústi bolady. Qaqyryqtyń túsýiniń ózinen bakterııa qosylǵan dep aıtýǵa bolady jáne denesi qyzyp, bala álsizdenedi, tábeti tómendeıdi. Úlken balalarda bas aýrý, súıekterdiń qaqsaýy bolýy múmkin.
Búginde Astanadaǵy ınfeksııalyq balalar aýrýhanasyna bakterııaly pnevmonııamen kún saıyn 10-15 bala jetkiziledi. Olardyń arasynda aýyr halde jan saqtaý bólimine jatqyzylǵandary da bar. Máselen, 4 jastaǵy Ǵalym Elikeńniń bir apta boıy dene qyzýy kóterilgen. Keıin jótel paıda bolypty. Aýrý asqynyp bara jatqan soń ata-anasy aýrýhanaǵa ákelýge májbúr bolǵan.
Bakterııaly pnevmonııa josparly túrde pnevmokokqa qarsy ekpe egilmegen 1 jasqa deıingi búldirshinder arasynda jıi kezdesedi deıdi mamandar. Ondaıda ata-ana óz betimen balaǵa antıbıotık taǵaıyndaýyna múldem bolmaıtynyn eskertedi.
– Qazirgi tańda jan saqtaý bóliminde bakterııaly pnevmonııamen emdelip jatqan 1 jasqa deıin jáne 1 jastan asqan balalar kóbeıdi. Ata-ana balalarynyń aýrýyn asqyndyryp ákeledi dep aıtýǵa bolmaıdy. Árkimniń ártúrli ımmýnıteti bar ǵoı. Biraq bir kúndik pnevmonııa emes, plevrıt bolyp keledi, ókpeniń syrtqy qabyǵynyń ózinde bakterıaldy ınfeksııa bar. Onyń ózi balada asqynǵan pnevmonııa ekenin kórsetedi. Úı jaǵdaıynda dene qyzýy qatty kóterilip túspeıtin bolsa, ózdiginen antıbıotık taǵaıyndamaı, birden dárigerge qaralý kerek. Balada tek bakterııaly ınfeksııa bolsa, antıbıotık qoldanýdyń esh qajeti joq. 4-5 kún qyzýy kóterilip, ózi aıyǵady. Tek kóbirek suıyqtyq berý qajet, – deıdi ınfeksıonıst-dáriger Janar Sámbetqyzy.
Dárigerler balanyń tynys alýyn baqylap, stetoskoptyń kómegimen onyń ókpesin tyńdaıdy. Pnevmonııa kezinde ókpedegi aýa qapshyqtarynyń bóligi suıyqtyqqa tolady, bala tez tynys ala bastaıdy. Sebebi ottegini kóbirek alý qajettigi týady. Eger dáriger balada pnevmonııa bar dep sanasa, ol keýde qýysynyń rentgenin, qan taldaýyn nemese murynnan juǵyndy alady. Bala ottegini jetkilikti alatynyna kóz jetkizý úshin pýlsoksımetr – qannyń ottegimen qanyǵýyn ólsheıtin, saýsaqqa ornatylatyn qarapaıym aspap qoldanylýy múmkin. Jalpy, balanyń 4-5 kún dene qyzýy túspeı jótele bastasa, eń durysy pedıatrmen keńesken jón. О́ıtkeni dáriger keńesine neǵurlym erte júginseńiz, olar rentgen taldaýlaryn jasaıdy. Osylaısha, der kezinde aýrýdyń aldyn alýǵa múmkindik molaıatynyn esten shyǵarmaǵan abzal.
Sonymen qatar mamandar jıi qol jýyp, mıkrobtardyń taralýynyń aldyn alýǵa, telefon, oıynshyq, esiktiń tutqasy nemese tońazytqysh tutqasyn ustaǵan qolyńyzdy, deneniń basqa ashyq bólikterin udaıy jýyp turýǵa jáne úıde temeki shekpeýge, ony múldem qoıýǵa keńes beredi. О́ıtkeni zertteýlerge saı, temeki tútininiń mańaıynda ómir súretin balalar jıi aýyryp, pnevmonııa, joǵary tynys alý joldarynyń ınfeksııasyna, astmaǵa jáne qulaq ınfeksııalaryn juqtyrýǵa beıim keledi eken.
Ýálıhan JAILAÝ, jýrnalıst
