Keshe Májiliste palata Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypovtyń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta birqatar zań jobalary qaraldy.
Májilistiń bul jolǵy jalpy otyrysynda 15 zań jobasy talqylandy. Rasynda, Parlament qabyrǵasynda talqylanyp, túzetýler men tolyqtyrýlar engizilip, qajet tusynda jańa zań jobalary qabyldanatyn árbir zańnyń bizdiń memleketimizdi, qoǵamymyzdy alǵa aparýdaǵy, ony damytýdaǵy róli asa zor. Osy rette deneshynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy zańnamany jetildirý, sondaı-aq, «Deneshynyqtyrý jáne sport týraly» zań jobasynyń normalaryn qoldanystaǵy zańnamamen úılestirý máselesiniń de aıtarlyqtaı mańyzy bar.
Osy jerde aıta ketetin jáıt – baıraqty dodalarda el namysyn jyrtyp, kók týymyzdy jelbiretip, ánuranymyzdy oınatyp, qanymyzdy qyzdyratyn sańlaqtarymyzdy elge kelgende aldymen tóbemizge kóterip qarsy alyp, artynan oǵan berilgen páterdiń de daýǵa túskenin kórgende qarapaıym halyqtyń nalıtyny bar.
Ol-ol ma, ózi múgedek bola tura paralımpıadaǵa qatysyp, jeńis tuǵyryna kóterilip, eliniń atyn shyǵarǵan azamatqa beriletin syı deni saý olımpıadashylardan tómen bolatynyn estigende, tipten, jandary aýyrǵan. Taǵdyrdyń teperishine qaramastan, boıyndaǵy dertimen kúrese, sportpen aınalysýǵa erik-kúshi jetken azamattardy qaıta ózgelerden artyǵyraq baǵalaýymyz kerek emes pe dep.
Qýanarlyǵy – zań jobasynda osy olqylyqtar eskerilipti. Al áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń hatshysy Maıra Aısına zań jobasy Májiliste 2014 jylǵy 28 mamyrdaǵy jalpy otyrysta birinshi oqylymda maquldanǵanyn eske salyp ótti.
Májilismender daýysqa salǵan zańdardyń ishinde Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly avtomobıl ótkizý pýnktterinde veterınarııalyq baqylaýdy jáne ósimdikter karantıni boıynsha baqylaýdy júzege asyrý, Brıtanııa tarapynyń Qazaqstan aýmaǵy arqyly Aýǵanstanǵa júk tranzıtin qamtamasyz etý, ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl salasyndaǵy qatynastardy retteıtin zańnamany jetildirý syndy jobalarmen qatar, sot júıesine qatysty birqatar zań jobalary jalpy otyrystyń kún tártibine engizilgen eken.
Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń hatshysy Svetlana Bychkova «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń jobasy (ekinshi oqylym) boıynsha Konstıtýsııalyq zań jobasynyń sýdıalardyń táýelsizdigin kúsheıtýge, sýdıa laýazymdaryna kandıdattardy konkýrstyq irikteý rásimderin jetildirýge jáne sýdıa laýazymdaryna kandıdattardy irikteýde jurtshylyqtyń rólin kúsheıtýge baǵyttalǵanyn aıtty.
Sonymen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń jobasy ekinshi oqylymda maquldandy.
Palata «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine sot tóreligin iske asyrýdy odan ári jeńildetý, tóreshildik rásimderdi azaıtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da ekinshi oqylymda maquldady.
Bul joly da baıandamashy bolǵan depýtat Svetlana Bychkova zań jobasynda buıryq arqyly is júrgizýdi qoldaný salasyn oǵan qýynymdyq is júrgizýdiń keıbir daýlaryn berý jolymen keńeıtý kózdeletinin málimdedi. Azamattyq is júrgizý kodeksine tatýlasý kelisimin jasasý rásimin egjeı-tegjeıli reglamentteýdi kózdeıtin jańa taraý engizilgen eken.
Otyrysta Májilis ekstremızmge jáne terrorızmge qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha túzetýlerdi ekinshi oqylymda maquldady.
Ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl salasyndaǵy qatynastardy retteıtin zańnamany jetildirý zań jobasynyń negizgi maqsaty bolyp tabylatynyn Májilistiń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev baıandap berdi.
Jalpy otyrys barysynda Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly avtomobıl ótkizý pýnktterinde veterınarııalyq-sanıtarııalyq baqylaý jáne ósimdikter karantıni boıynsha baqylaý fýnksııalaryn keden organdaryna berý máselesi boıynsha túzetýler ekinshi oqylymda maquldandy.
Májilistiń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Zýhra Saıapova zań jobasymen jumys barysynda depýtattar kólik-logıstıka ortalyqtaryn jaılastyrý jáne tehnıkalyq jaraqtandyrý jónindegi úlgilik talaptardy ázirleý jáne bekitý boıynsha quzyretti aıqyndaý, sondaı-aq, keden organdaryn ózine tán emes fýnksııalardan bosatý jóninde túzetýler engizgenin málim etti.
Atalǵan zań jobasyn qabyldaý Qazaqstan Respýblıkasynyń keden organdarynyń Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly avtomobıl ótkizý pýnktterinde veterınarııalyq baqylaýdy jáne ósimdikter karantıni boıynsha baqylaýdy júzege asyrý úshin quqyqtyq baza qurýǵa, Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly avtomobıl ótkizý pýnktterinde ákimshilik kedergilerdi joıýǵa, baqylaýshy organdardyń sanyn qysqartýǵa jáne Keden odaǵynyń shekarasyndaǵy ótkizý pýnktteri arqyly júkterdi ótkizýdi jedeldetýge múmkindik beredi.
Májilis jalpy otyrysta «Deneshynyqtyrý jáne sport týraly» zań jobasyn ilespe túzetýlerimen ekinshi oqylymda maquldady.
Palata óndirisine alynǵan tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar máseleleri boıynsha zań jobasy jóninde Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń tóraǵasy Seıitsultan Áıimbetov sóz alyp, túsinik berdi. Al Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Gúlnar Yqsanova «Aqparattandyrý týraly» (jańa redaksııa) zań jobasyn qabyldaý qajettiligi týraly aıta kelip, onyń kúshi barlyq nysanaly toptar men árbir adamǵa qatystylyǵyna toqtaldy.
Shynynda, qazirgideı aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar damyǵan ǵasyrda árkim elektrondy aqparattyq resýrstaryn, aqparattyq júıelerdi paıdalanyp, elektrondyq qyzmetterdiń ári menshik ıesi, ári ázirleýshisi (ónim berýshisi) nemese kóbinese paıdalanýshysy bolýda. Sondyqtan ár azamattyń aqparattandyrý úderisiniń belsendi qatysýshysynyń rólin atqaratynyn aıtqan depýtat nazarǵa usynǵan zań jobasy da depýtattar tarapynan qoldaý tapty. Zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirlenetin boldy.
Anar TО́LEÝHANQYZY,
«Egemen Qazaqstan».