Bir eskeretin jaıt, bul jerde memleket aýyldaǵy qosalqy sharýashylyqtar men kooperatıvterdiń damýyna erekshe kóńil aýdaryp otyr. Iаǵnı jyldyq mólsherlemesi 2,5 paıyzdan aspaıtyn, merzimi 7 jylǵa deıin beriletin qarjy quralyna qol jetkizý úshin azamattar kooperatıv qurýǵa yntaly bolýy kerek. Sebebi sharýalar birikse, alatyn somalary da eselene túsedi. Nesıe mal, qus pen ósimdik sharýashylyǵyn damytýǵa, kooperatıvterdi jabdyqtaýǵa jáne aýylsharýashylyq ónimderin óńdeý baǵytynda shaǵyn kásipkerlik ashýǵa baǵdarlanǵan. Mal sharýashylyǵy úshin nesıe 7 jylǵa deıin, al ózge de baǵyttarǵa 5 jylǵa deıin beriledi dep kórsetilgen.
О́ńirlik aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Nuraly Qabıev Pavlodar oblysyna respýblıkalyq bıýdjetten 1,5 mlrd qarajat bólingenin, osy aıdyń sońyna deıin konkýrstyq júıemen tańdap alynatyn operator naýryzda qarajatty sharýalarǵa úlestire bastaıtynyn aıtyp ótti.
– Operator qyzmetin aýdandardaǵy nesıelik seriktestikteri atqara almaıdy. Zańda bul joba boıynsha qarjy taratatyn uıymdardyń 50 paıyz úlesi memleket ıeliginde bolý tıistigi kórsetilgen. Kooperatıvtiń ár múshesine – 8,6 mln teńge, al jalpy kooperatıvke 27,6 mln teńgege deıin nesıe beriledi. Kepilge múlik suralady, eger sharýanyń ózinde jyljymaıtyn múlik bolmasa, týysynyń, kórshi-qolańdarynyń múlkin usynýǵa tolyq quqyly. Bul jerde qarajat belgili bir aýyldyq aýmaqty damytýǵa berilip otyrǵany nazarǵa alynady. Kooperatıvter týraly zańnamaǵa sáıkes, aýyldyq jerlerde sharýashylyq kooperatıvin qurý úshin keminde 3 jeke tulǵa bolsa jetkilikti. Sondyqtan bul talap qıyndyq týdyrmaıdy dep oılaımyn, – deıdi basqarma ókili.
Qazirgi kúni Ertis-Baıan óńirinde jalpy sany 107 kooperatıv bar. Olardyń kóbi Tereńkól, Baıanaýyl, Pavlodar aýdandarynda ornalasqan. 1,5 mlrd teńge nesıe somasy shamamen 300 jobany qarjylandyrýǵa jetedi dep kútilýde. Oblystaǵy 352 aýyldyq eldi mekende shamamen 270 myń adam turatynyn eskersek, bul qarajat azdyq etetini shyn. Sebebi aýyldyq jerlerde paıdaly nesıeni alýǵa nıettenip otyrǵan aǵaıyndar óte kóp. Al elimizdegi kez kelgen kommersııalyq bank aýyl turǵyndaryna mundaı sharttarmen nesıe usyna almaıtyny beseneden belgili.
Jergilikti ákimdikter búginde óz aýmaqtarynda turatyn halyqqa jobanyń jón-josyǵyn túsindirip, yntaly azamattarǵa baǵyt berip jatyr. Máselen, Ýspen aýdanynyń ákimi Nurbolat Maqashev ózge áriptesteri sekildi aýyldardy aralap, turǵyndarǵa nesıe jaıynda aqparat berip jatqanyn jetkizdi.
– Aýdan boıynsha 279 sharýashylyq, 11 áleýmettik-kásipkerlik korporasııa, 12 sút, 8 et jınaıtyn pýnkt bar. Qazirgi kúni áleýetti sharýashylyqtardyń tizimi jasalyp, jergilikti halyqtan jınalatyn aýyl sharýashylyq ónimderin kóbeıtýge basymdyq berilip otyr. Shalǵaı aýyldardyń turǵyndaryn jumyspen qamtyp, qosalqy sharýashylyqtardyń damýyna, azyq-túlik óndirisin arttyrýǵa jaǵdaı týdyratyn jobany kópshilik asyǵa kútip otyr, – deıdi ákim.
Atap óterligi, turǵyndarǵa mal basyn kóbeıtý úshin beriletin qarajatqa mindetti túrde asyl túlik alý mindettelmeıdi. Ári olar alǵashqy 2 jylda nesıeni tóleýden bosatylady, ıaǵnı demalys beriledi.
Pavlodar oblysy
