Shý baǵytyna qaraǵanda Qyzylorda men Astananyń arasyn 700 shaqyrymǵa jaqyndata túsetin jolmen qystyń kúnderi jolaýshy tasymaldaǵandar qatynasa, kún jylyna ońtústikten ortalyqqa aýylsharýashylyǵy men baqsha ónimderin, qurylys materıaldaryn tasyǵan kólikter kerýeni jolǵa shyǵady. Mamandardyń aıtýynsha, kúre jolmen táýligine myńdaǵan kólik qatynaıdy.
Sekseninshi jyldary el ekonomıkasyndaǵy mańyzy joǵary baǵyttyń Qyzylorda bóligindegi 127 shaqyrymǵa Mańǵystaý óńirinen ákelingen bıtým tóselgen eken. Qazir osy bólik III kategorııaǵa jatady. Al asfalttyń izi de joq qalǵan aralyǵy IV kategorııa sanalady.
Aıtpaqshy, 2003 jyly jergilikti «Dorstroı» mekemesi joldyń 30 shaqyrymyn salǵan. Bas-aıaǵy 8-9 aıda bitken jumys kóptiń kókeıinde úmit otyn oıatyp edi. Biraq kóp uzamaı agrarly aımaq pen óndiristi óńirdi jalǵaǵan jaqsy bastama orta joldan úzildi. Sodan bergi jyldar ishinde bul másele jıi aıtylǵanymen, respýblıkalyq mańyzy bar kúre jolǵa kóńil aýdarylmastan qala berdi.
Osydan 2-3 jyl buryn «Qyzylorda – Pavlodar – Ýspen – RF shekarasy» avtomobıl jolynyń Qyzylorda – Jezqazǵan bóligindegi 12-215 shaqyrymy aralyǵyn qaıta jańǵyrtýdyń bastamasy retinde «Qazjoljoba» jobalaý-izdestirý ınstıtýty», «Qazjoljoba» men «Semjoljoba» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri jobasy boıynsha qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizile bastaǵanda 30 jyl kútken joldyń jónge kele qoıaryna sengender sanaýly edi. Kóp uzamaı jobalyq-smetalyq qujattary daıyndalyp, Qyzylorda oblysyndaǵy 204 shaqyrym 6 lotqa bólinip, memlekettik satyp alý konkýrsy ótkizildi. О́tken jyly merdiger mekemeler «Qytaı azamattyq ınjenerlik-qurylys korporasııasy» JShQ, «Qyran» JShS, «Gýıchjoý jol-ınjenerlik korporasııasy» JShQ jáne «Stecol Corporation» qurylysqa qajetti qujattardy ázirlep, daıyndyq jumystaryn júrgizdi. Bıyl merdiger mekemeler joldyń 100 shaqyrymnan asa bóligin jańǵyrtýdy josparlap otyr, qurylys materıaldarynyń basym bóligi qoımaǵa jetkizildi.
– Osy jyly 1 sáýirge deıin merdiger kompanııalar qajetti materıaldardyń 70 paıyzyn daıyndap qoıýy kerek. Jergilikti «Qyran» JShS ózine tıesili 29 shaqyrymnyń 10 shaqyrymyna birinshi tósenimdi salyp qoıdy. Basqa kompanııalar jumysynda da qarqyn bar. Qurylysqa tehnıkalyq qadaǵalaý «DONWA Engineering Co. LTD» men «M50 Consalting Group» kompanııalaryna júktelgen. «Qazavtojol» UK» AQ jalpy úılestirý, monıtorıng jumystaryna jaýapty, – deıdi «Qazavtojol» UK» AQ oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Shanjarhan Myrzabaı.
Joba aıasynda qaladan tolyǵymen jaryqtandyrylǵan aınalma jol, kúre joldyń uzyndyǵy 204 shaqyrymdyq qaıta jańǵyrtylatyn bóliginde aýylsharýashylyǵy tehnıkalary men úı janýarlaryna arnalǵan ótkelder, 3 kópir, 2 aralyq baqylaý arkasyn, demalys alańdary men mal ótkelderin salý qarastyrylǵan.
Qaıta jańǵyrǵan avtomagıstral eldiń ońtústigi men ortalyǵyn tikeleı baılanystyryp, Syr óńirine ınvestısııa tartýdyń aıasyn keńeıtedi, týrıstik áleýetin arttyra túsedi. О́zbekstan, Qyrǵyzstan men Tájikstannan Reseıge saparlaǵan júk kólikterine de osy baǵyt tıimdi. Júk tasymaly kóleminiń artýy óńirde kásipkerliktiń óristeýine sep bolady.
Jýyrda oblysqa jasaǵan saparynda Úkimet apparaty basshysynyń birinshi orynbasary Ǵabıt Syzdyqbekov avtojoldy qaıta jańǵyrtý jumystarymen tanysyp, qurylysqa qajetti bıtým saqtaıtyn qoımalardy aralady. Bıtým demekshi, shıkizattyń osy túri qazir negizinen ózimizden, ishinara Reseıden tasymaldanady. Qalǵan materıaldar Jańaqorǵan aýdanynan jetkizilip jatyr.
Oblys ákimi Nurlybek Nálibaev jergilikti ákimdik Memleket basshysynyń nazaryndaǵy nysan qurylysynyń ýaqtyly ári sapaly salynýyna barynsha úles qosatynyn aıtty.
«Jol anasy – iz» deıdi halyq naqyly. El jyldar boıy kútken jańalyq júzege asqanda, Syr men Arqa arasy aıtarlyqtaı jaqyndaı túsedi. Kóne soraptyń Ulytaý jaǵyndaǵy bóligi de kóp uzamaı jóndele bastaıdy degen jańalyq jurtty qýantyp tur.
Joldyń jaıyn jaqsy biletin mamandar keleshekte Qyzylorda – Buqara baǵytyndaǵy halyqaralyq jol qurylysy máselesi de ońynan sheshiletinine senedi. Kezinde bastalǵan is keńes odaǵy tarap, aıaqsyz qalyp qoıǵan bolatyn. Eger sol jyldary joba júzege asyp ketkende Qyzylorda bul kúnderi О́zbekstanmen baılanysyn nyǵaıtyp, kólik-logıstıkalyq hab qalyptastyrǵan óńirdiń biri atanar edi.
Degenmen de ıgiliktiń erte-keshi joq. Qyzylqum qoınaýy arqyly baılanystyratyn bul baǵytqa jol túsetin kún týar.
Qyzylorda
