Oblystyq Polısııa departamentiniń kámeletke tolmaǵandar isi jónindegi aǵa ınspektory Álisher Qalyshevtyń aıtýynsha, jyl basynan beri túrli deńgeıde qylmystyq jáne ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵan jastardyń qarasy arta túsken. Artqanda da jaı artpaǵan, eselep kóbeıgen.
«Jyl bastalǵaly bilim bólimderi, komıssııa músheleri, jastar ortalyqtarynyń qyzmetkerleri jáne prokýratýranyń mobıldik top qyzmetkerleri birlese otyryp, «Jasóspirim», «Túngi qaladaǵy balalar» atty jedel profılaktıkalyq is-sharalardy uıymdastyrdy. Osy is-sharalardyń aıasynda 258 reıd júrgizildi. Onyń 82-si mektep janyndaǵy reıd ekenin aıta ketken jón. Nátıjesinde Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń túrli baptary boıynsha 613 ákimshilik hattama toltyryldy. Kúndelikti ótkizilgen reıdtik jáne profılaktıkalyq is-sharalardyń nátıjesinde túrli qylmystyq jáne ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵany úshin Jambyl oblysy PD-niń polısııa bólinisterine 355 kámeletke tolmaǵan jasóspirim jetkizildi», deıdi Á.Qalyshev.
Jaýapty mamannyń sózine júginsek, 2022 jyly bul derek 163-ti quraǵan eken. Sonymen qatar Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 127-babyna sáıkes, balalardy tárbıeleýdegi mindetterin durys oryndamaǵany úshin 13 ata-anaǵa ákimshilik hattama toltyrylyp, oblystyq mamandandyrylǵan kámeletke tolmaǵandar isi jónindegi sottyń qaýlysymen aıyppul salynǵan.
О́ńirdegi jasóspirimderdiń oıyn-saýyq mekemelerine bas suǵýy jıilegeni de oılandyrmaı qoımaıtyny anyq. Naqty aıtar bolsaq, bul kórsetkish 2022 jylmen salystyrǵanda 540 paıyzǵa artqan. О́tken jyly bar bolǵany bes jaǵdaı tirkelse, osy jyldyń basynda otyz eki tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 534 750 teńge kóleminde aıyppul salynypty. Jasóspirimderdiń tún mezgilinde oıyn-saýyq mekemelerinde tún qatyp júrý deregi kúrt kóbeıgeni kimdi de bolsyn oılandyrmaı qoımaıdy. Bul jaǵdaı rasynda da ata-analardyń bala tárbıesine degen jaýapkershiliginiń kúrt tómendep ketkenin aıǵaqtaı túsedi. Olqylyqtyń ornyn toltyrýdyń joly bar ma?
«Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 200-baby boıynsha alkogoldik ónimderdi satýdyń erejesi týraly zańnamany buzýdyń bes deregi anyqtaldy. Nátıjesinde kásipkerlerge qatysty ákimshilik ister sotqa joldandy. Sondaı-aq ÁQBK-niń 442-babynyń 1-bóligi boıynsha túngi ýaqytta balalarynyń oıyn-saýyq mekemelerinde bolǵany úshin 64 ata-anaǵa tıisti aıyppul salynǵanyn aıta ketken jón. Budan bólek, ÁQBK-niń 442-babynyń ekinshi bóligi boıynsha kámeletke tolmaǵandardyń zańdy ókilderinsiz (tún mezgilinde) turǵyn úıden tys jerde bolǵany úshin 253 ata-ana jaýapkershilikke tartylyp, eskertý berildi», deıdi Á.Qalyshev.
Polısııa qyzmetkeri keltirgen derekter rasynda da jan túrshiktiredi. Máselen, alkogoldik ónimderdi satý boıynsha 2022 jyly eshqandaı derek tirkelmese, tekserý nátıjesinde taıaýda ǵana bes derek anyqtalǵan. Qysqasy, kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 500 paıyzǵa artqan. О́ńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý kórsetkishi 500 paıyzǵa artsa bórkimizdi aspanǵa atar edik, al mundaı jaǵdaıda barmaq tisteýden basqa amal joq.
Ata-analardyń jaýapkershiligi tómendep ketkeni de bizdi oılandyrmaı qoımaıdy. Balalarynyń tún mezgilinde oıyn-saýyq mekemelerinde bolǵany úshin 64 ata-anaǵa aıyppul salynǵanyn joǵaryda atap óttik. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 236,8 paıyzǵa artqan. Al jasóspirimderdiń tún mezgilinde turǵyn úıden tys jerde júrgeni úshin jaýapkershilik arqalaǵan ata-analardyń sany 160,6 paıyzǵa óskeni de alańdatady.
Qalaı alyp qarasaq ta, óńirde jasóspirimder problemasy órship turǵanyn ańǵarý qıyn emes. Jyl basyndaǵy kórsetkish jaǵa ustatsa, jyl sońynda jaǵdaı qalaı bolmaq? Jaýapty mekemeler kóshekezbe jasóspirimderdi tizgindeı ala ma? Ata-analardyń jaýapkershiligin kúsheıtýdiń joly qaısy? Bul suraqtarǵa jarytymdy jaýap tabý qıyn bolyp tur.
Jambyl oblysy
