Sahna óneriniń Aıymtorysy

Qazirgi qazaq teatrynyń tarıhyna kóz júgirtetin bolsaq, ómi­rin ónermen órnektep, teatr álemine janyn bergen maıtalman tulǵalar qatary az emes. Solar­dyń biregeıi, qazaq teatry sahnasynda 40-qa jýyq qaı­talanbas beıne jasap, kórer­men jadynyń bir bólshegine aınal­ǵan talant ıesi – Aıymtory Taıǵarınova.

Dara talant ıesiniń taǵy­lym­dy dara joly, shyǵar­ma­shy­lyq eńbegi men tarıh betterin­degi óshpes óneri órnektelgen kesh jınalǵan qaýymnyń janyn­a jy­ly­lyq uıalatty. Ádebıet­tiń klassık qalamgerleri atan­ǵan Ǵabıt Músirepov, Shyńǵys Aıtmatov, Tahaýı Ahtanovtar óz ýaqytynda sahna tórinde ótkir obrazda­rymen jarqyldaǵan Aıymtory Taıǵarınovanyń óne­rin ardaq­tap, ádil baǵasyn bergen.

Aıymtory Taıǵarınova 1938 jyly 16 aqpanda Aqmola obly­syna qarasty Shalqar keńsharynda dúnıege kelgen. О́negeli óner jolyn kórshi qyr­ǵyz elinen bastaǵan aktrısa, Almatyǵa kelip Ánýar Mol­dabekov, Esbolǵan Jaısańbaev syndy jastarmen qatarlasa ak­ter­lik ónerge oqýǵa túsýge asyq boldy. Aktrısa teatr­ ta­rı­hynan taýsylmas syr sher­­tetin ensıklopedııa ispet­ti Nur­muhan Jantórın, Ázir­baıjan Mámbetov, Hadısha Bókeeva, Máken Isaqyzy sekildi óner maıtalmandarynan tálim alyp, ónerdiń bıigine umtylǵan jas­tardyń biri boldy. Júre kele ómirdiń aǵysymen Jumat Sha­nın atyndaǵy Shymkent qala­lyq akademııalyq qazaq drama teatry­na jumysqa ornalasyp, qala halqy óner ıesin «Bizdiń Aıymtory» dep atap ketken de­sedi. О́nerdegi eń tabysty jyl­darynyń barlyǵyn osy teatrmen baılanystyratyn aktrısa: «Ár qoıylym bitkende kórermen zaldan ketpeı, meni kútip turatyn edi. Sahnada turyp kóz jasymdy súrtip, tóbesin kórgennen erekshe áser alatyn jaqyn adamdardy kórgende, ishteı shattanyp, qanattanyp qalatynmyn...» dep eske alady.

Qazaq teatry ónerinde sapaly spektaklder sanyn art­tyrýda «Áke taǵdyry» – Jeńisbek, «Abaıdyń ólimi» – áıel, «Gorıanka» – Gorıanka rólinde, «Sáýle» – Gúljan, «Meniń mahabbatym» – Bıke, «Volchonok pod shapkoı» – Mar­fýǵa, qazaq kınematografııasynda «Teńiz oqıǵasy», «Jas Shoqan» fılminde Shoqannyń ápkesi sekildi rólderin asqan sheberlikpen somdap, biregeı beınesimen teatr jáne tele­kó­rermender jadynda saqtalǵan.

Aıymtory Kaspııqyzy eńbek jolynda birneshe jyl Almaty qalasyndaǵy Ǵabıt Músi­repov atyndaǵy Qazaq Mem­lekettik akademııalyq balalar men jas­ópirimder teatry men Mem­lekettik qýyrshaq teatrynda qyzmet atqarǵan.

Teatr sahnasynda júrip túr­li sıpattaǵy keıipkerdi sheber ­beı­nelegen Aıymtory aktrısa­nyń boıynda ónermen shyńdal­ǵan shymyr minezdiń taby áli jatyr. Taǵdyrdan jeńilmegen, qaıratty, jaıdary qalpyn jo­ǵaltpaǵan. Mereıtoı ıesiniń keshin konsertpen kómkergen teatrdyń talantty ártisteriniń tartýyn rızashylyqpen qa­byl alǵan aktrısa ózi de sahnaǵa arqalana kóterilip, jan syry­men úılesetin otty óleń de oqydy, kúmis kómeıinen sulý sazdy ándi de aqtardy. О́zin qur­mettegen kórermenimen kesh boıy óner tilinde syrlasty. «Teatrym keremet syı-qurmetine bólep jatyr. Barshańyzǵa rahmet. Qarttar úıinde turyp jat­qanyma qaramaı, kóńilimdi qýa­nyshqa bólegeni tóbemdi kókke jet­kizip otyr. Sahnada talaı róldi oınadym, halyqtyń qur­met-qoshemetine bólendim, erekshe syıǵa, jaqsylyqqa ıe bolyp júrdim. О́mirimde talaı jaq­sy adamdar kezdesti, shúkir» deı­di ómirdi súıýden jalyqpaǵan jaısań minezdi aktrısa.

Aktrısanyń shyǵarmashy­ly­ǵyna arnalǵan benefıs keshke Almaty qalasy ákimdiginiń ókili Arman Halbekov, Qazaqstan­nyń eńbek sińirgen qaıratkeri, ánshi Sáken Maıǵazıev, Teatr qaıratkerleri odaǵynyń ókili Rabıǵa Bıboshqyzy, «Shańy­raq» áleýmettik ortalyǵynyń dı­rektory Turarbek Tumanshıev, Mádenıet qaıratkeri, Ǵ.Mú­sirepov atyndaǵy Qazaq Mem­lekettik akademııalyq balalar men jasópirimder teatrynyń dırektory Talǵat Esenalıev, «Rýhanı jańǵyrý daýylpazdary» qaıyrymdylyq qorynyń tóraǵasy Berikqajy Abdıev qa­tysyp, mereıtoı ıesine aqjar­ma aq tilekteri men ystyq lebiz­de­rin arnap, arnaıy syı-sııapat­ta­ryn tabystady.

«Aıymtory apamyz uzaq jyldar Qýyrshaq teatrynda qyzmet etken eken. Taǵdyrly kisi. Onyń ómir tarıhyn estigennen keıin teatr beıtarap qaraı almaıdy. Kóńilin kóterip, jyl saıyn týǵan kúninde quttyqtap turatyn edik. Al bıyl mereıtoıyn atap ótýge sheshim qabyldap, teatr ártis­teri osy sharaǵa bar kúshin saldy», dedi teatr basshysy Almat Abdrahmanov.

Sonymen qatar óner ıesine J.Shanın atyndaǵy Shymkent qa­la­lyq akademııalyq qazaq drama teatry, Aqtóbe oblystyq «Ala­qaı» qýyrshaq teatry, Astana qa­lasy ákimdiginiń qýyrshaq teatry,­ Shymkent qalalyq qýyr­shaq jáne jósóspirimder teatry­ jáne Mańǵystaý oblystyq qýyr­shaq teatry ujymdary atynan ar­naıy quttyqtaý hattar usy­nyldy.

ALMATY