Sodan bastap jeti jyl páter jaldap, kisi úıinde kúneltken otbasy músheleri osy ýaqyt aralyǵynda taǵy eki sábımen tolyǵady. Alaıda erli-zaıypty Farhad Tájimuratov pen Ásııa Tórenııazovanyń bes balasynyń úsheýi «DSP», ıaǵnı, balalardaǵy serebraldy paralıch aýrýyna shaldyǵyp, qıyndyqtyń qamytyn kıedi. Bireý emes, úsh balanyń mundaı kúıge túsýi ata-ananyń eńsesin ezip, sary ýaıymǵa salady.
Bes balamen páter jaǵalaǵan otbasynyń áleýmettik turmys-jaǵdaıy eskerilip, 2017 jyly Talǵar qalasynan 2 bólmeli, jalpy alańy 58,90 sharshy metr arendalyq páter buıyrǵan. Onyń ishinde turǵyn bólme alańy 33,54 sharshy metrdi quraıdy. Bastaryna bas qalqa tabylǵanyna qýanǵan Ásııa men Farhad bar kúshin naýqas balalaryn emdetýge jumyldyrady. Alaıda ýaqyt bir ornynda turmaıdy. Jyldan-jylǵa balalar eseıip keledi. Tula boıy tuńǵyshy Nurııa boıjetip, kolledj bitirip, bıyl 21 jasqa tolsa, uly Serik 11-synypta oqıdy. Al 2007 jylǵy Qaırat, 2012 jylǵy Áset pen 2016 jyly dúnıege kelgen Veneranyń sal aýrýyna shaldyǵýy otbasy úshin aýyr qasiretke aınalǵan. Týǵannan sońǵy eki-úsh jylda anyqtalǵan dıagnozdarynyń emin tappaı júrgen ata-ana janyn shúberekke túıip keledi. Aınaldyrǵan eki bólmeniń biri – jatyn oryn bolsa, ekinshi bólmesi naýqas balalardyń jaǵalap júrýine, qımyl-qozǵalysyn jattyqtyrýǵa arnalǵan temir-tersek qurylǵylarǵa tolyp tur. Osynda jatady, oınaıdy ári jattyǵady. Árıne, aıtýǵa ońaı. Shyn máninde, aýrý balalardyń biri jylasa, ekinshisi tyryspasy ustap ata-ana men baýyrlarynyń esin ekeý, túsin tórteý qylatyn sátter jıi qaıtalanady. Júrekke ınedeı qadalatyn mundaı jaǵdaıǵa kóndikken otbasy músheleri úshin baspananyń tarlyǵy kúnnen-kúnge turmysyn qysa túsýde.
– Úıdi joldasym Farhad Tájimuratovtyń atynan alǵanbyz. Ol kisiniń kózi nashar kóredi, lınzamen júredi. Múgedektikke komıssııadan ótkende operasııa jasatý qajettigin aıtqan. Alaıda biz balalardy emge aparamyz. Eger operasııa jasalsa, tómenge qaraýǵa, aýyr kóterýge bolmaıdy eken. Sol jaǵynan qıyndyq týyp tur. Múgedek balalardyń úlkeni Qaırattyń talmasy jıi ustap qalady, ony kóterýge ákesiniń ǵana shamasy jetedi. Oǵan qosa balalardy em-domǵa da ákesi tasymaldaıdy, – degen bes balanyń anasy Ásııa Tórenııazova sózin odan ári sabaqtaı tústi. – Sol jyly úıli bolǵandardyń kóbi baspanasyn jekeshelendirip aldy. Al bizge kelgende ondaı múmkindik bolmaı tur. Úıimizdi jekeshelendirý úshin byltyr komıssııadan ótkende aýdannan mynandaı qorytyndy aldyq: balalardyń ata-anasy bar, múmkindigi shekteýli bolsa da qaraýshysy bar esebinde bolǵandyqtan otbasymyzǵa úı tegin berilmeıdi eken. Úıdiń ıesi bolyp tabylatyn kúıeýim múgedektik alýy kerek. Nashar kóretin kózine operasııa jasalsa, balalarǵa qıyn bolaıyn dep tur. Sonymen ári-sári kúı keshýdemiz. «Talǵar aýdanynyń turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, avtomobıl joldary, jolaýshylar kóligi jáne turǵyn úı ınspeksııasy bólimi» memlekettik mekemesi turǵyn úıdi jekeshelendirý týraly №2376610662 shart jasap, úıdiń baǵalaý qunynyń 30 paıyzyn, ol 1 240 672 teńge, 2022 jyldyń 29 jeltoqsanyna deıin tólep, qalǵan qunyn 10 jylǵa, 2032 jylǵa deıin, aı saıyn 24 124,10 tóleýge keste shyǵaryp berdi. Iаǵnı tolyq jekeshelendirý úshin 4 mln teńgeden artyq aqsha tóleýimiz kerek. Sodan ótken jyldyń jeltoqsan aıynda nesıe alyp 30 paıyzyn, ıaǵnı 1 mln-nan artyq aqshany quıdyq.
Aıadaı eki bólmede ómir súrip jatqan jeti jan bolsa, olardyń ishinde úsh balasy múgedek, kúıeýi de kórý qabileti tómen, múgedektik alýdyń aldynda turǵanyn aıtyp, janary jasaýraǵan kópbalaly ananyń bar armany – balalarynyń densaýlyǵy túzelip, keregesi keń úıde ómir súrý, naýqas balalarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý. 2017 jyly kirgennen eki bólmege eshqandaı jóndeý jumystary júrgizilmegen. Tipti biriniń qabyrǵalaryndaǵy qurylys materıaldary da aǵarmaǵan kúıde qalǵany janǵa batty. Naýqas balaly otbasynyń bul kúıin kórý kimge bolsa da ońaı soqpasy anyq. Al boıjetken qyz ben erjetken uldyń da jeke bólmesi bolý qajettigin oılaýdyń ózi artyq.
Muqtajdyqtyń muńyn arqalap, zaryn ılep júrgen otbasyna janashyr, atymtaı jomart azamattar tabylyp qolushyn berýdiń oraıy kelse, qane?! Eń bolmaǵanda deni saý balalardyń jaǵdaıy jasalyp, qysylyp-qymtyrylmaı sabaǵyn oqýyna, eńbek etýine, sóıtip, ata-anasynyń bir jaǵyna shyǵýyna jaǵdaı jasalar ma edi? Osylaısha, taǵdyrdyń basqa salǵan aýyrtpalyǵyn arqalap júrgen otbasynyń bar armany – baspanasyn jekeshelendirý. Sonda ony satyp nemese aýystyryp bolsa da keńirek úıge qol jetkizer edik, deıdi.
Ulbosyn ISABEK,
jýrnalıst
Almaty oblysy,
Talǵar aýdany
