Mırabonyń kópiriniń astymen
Sena baıaý aǵady,
Birge aǵady mahabbatym jaraly,
Muńnyń bulty aıyqty,
Qýanyshym kólge saldy qaıyqty.
Tún keledi, ıen ǵalam,
Kún ketedi, men qalam.
(Ǵalym Jaılybaı aýdarmasy)
Sirá, «mahabbat aqyny» degen sırek ataq beriler bolsa, Apollınerge berilýge tıis. Onyń ár jylda júrek ınesinen ótken ǵashyqtary, súıiktilerge arnalǵan burqasyn jyrlar kisini elitpeı qoımas. Ásirese maıdan shebinde, zeńbirek ýiliniń astynda júrip Lýǵa jazǵan hat-óleńderi jandy órteıdi. О́mir men ólimniń ortasynda otyrǵan aqyn ǵashyǵyna sońǵy arzýyn, jan kúıi keshken tumsa sezimderin baıan etedi. Sulýlyqtyń aldynda sábıdeı eńbektep, sarabdal sózin sabaqtaıdy.
Eger de men ajal qushsam otty
maıdan shebinde,
Lýym meniń, óksik býar kúni boıy seni de.
Jalqy jadym ushar beıne kelip
beıǵam merzimi,
Al jarylǵan zeńbirektiń jalqyn oǵy áride
Názik gúlge aınalar-aý laǵyl shashyp ómirge!
Aqyn ómiri qym-qıǵash burylysqa, sony túıinderge toly. Máselen, aqynnyń maıdanǵa ózi suranyp barýy erlikke barabar. О́ıtkeni eline ultjandy bolmysyn tanytqysy kelgen-tin. Al Mono Lızanyń kartınasyn urlaǵan kúdiktilerdiń ishinde bolyp, 1911 jyly abaqtyǵa jabylýy jeke hıkaıa. Aqynmen birge ańyzǵa aınalǵan Pablo Pıkasso túrmege toǵytylǵan bolatyn. Alaıda tergeýshiler Apollınerdiń urlyqpen esh baılanysy bolmaǵanyn, záredeı kinási joqtyǵyn anyqtaıdy. Mono Lıza kartınasyn urlaǵan Lývr qyzmetkeri ıtalııalyq Vınchenso Perýdja bolyp shyǵady. Ol tanymal sýretti Florensııa bazaryna saýdalamaq sátinde qolǵa túsken.
Erıh Marııa Remark jazǵan Birinshi dúnıejúzilik soǵys alqaby – ajal ıisine qamalǵan mezet. О́ndire jazǵan maıdan shebinen Apollıner aýyr jaraqat alady, zeńbirek jaryqshaǵy basyn jaradar etedi. Dárigerler qanshama tyrysqanymen densaýlyǵy tolyqtaı saýyǵa almaıdy. Jaraqatqa qaramastan ol shyǵarmashylyqqa bas qoıýdan tanbaıdy. Aınalasyn qaýmalaǵan jas aqyndarmen pikir alysyp, dostarymen birge teatrlyq qoıylym jazady. Sıýrrealızm baǵytynda «Tıreseı keýdesi» atty pesasyn jaryqqa shyǵarady.
Apollınerge dúbirli dańq kózi tirisinde-aq kelip jetti. Per Reverdı «Ol bizdiń ıgiligimiz úshin, bedelimiz úshin qyzmet etti» dese, Jan Kokto «Apollıner men Pıkasso esimi ajyramaıtyn qos ustyn. Eshkim de Pıkasso syndy sýret sala almaıdy. Eshkim de Apollınerden artyq jyr jaza almaıdy» dep joǵarǵy pikir bildirdi. Iá, ol shynaıy, pań jazady. Jeti qabat aspandy tóndirip, jeti qurlyqty teńseltip jazady. Ol – Eýropa poezııasynyń altyn júzigi.
Aqshyl kók arshagúldi úzdim...
Bul múrdesi shyǵar jolymyzda ólgen
kúzdiń.
ýaqyttyń beınesin kóremin
sol qyzǵylt kók butalardan úzilgen.
Janyma batady
endi múlde jolyǵa almaıtynymyz
bizdiń...
Biraq, seni kútetinimdi umytpa!
(Marlen Ǵylymhannyń aýdarmasy)
