Joıqyn

Jarystardy jandyryp, aıyzyńdy qandyryp jazatyn sport jýrnalısi Seıdahmet Berdiqulov týraly estelik Bul estelik-esseniń jazylýy­na «О́ner» baspasynyń dırektory, jazýshy, jýrnalıst Áshirbek Kópishevtiń oıda joqta tele­fon soqqany sebep boldy. – Bóke, Seıdahmet Berdiqulov aǵamyz jaıly estelikter kitabyn shyǵarý oıda bar edi. Siz qazaq jýrnalıstıkasyna Seıdaǵańdardyń izin qýalaı kelgen tolqynnyń ókilisiz ǵoı. Ol kisi «Lenınshil jasqa» alǵash redaktor bolǵanda, siz oǵan orynbasar bolyp birneshe jyl qyzmetti birge istedińizder. Sol kez týraly, ózińiz biletin jaılar týraly jazyp berseńiz, – dedi. Men oılanyp qaldym. Seıda­ǵańmen alǵashqy jaqyn tanysqan, keıinirekte qyzmetti birge atqarǵan saǵym jyldar eske oraldy... KazGÝ-diń birinshi kýrsyna tús­ken kezimnen jastar gazetiniń redaksııasyn jaǵalaǵandardyń biri boldym. Birinshi kýrsty bitirýge taıaǵanymda «Lenınshil jas» gaze­tinde «Bóten sózben bylǵansa sóz arasy» degen maqalam jarııalanyp, ol Ortalyq partııa komıteti tarapynan «ultshyldyq sarynda jazylǵan» dep aýyr synǵa ushyrap, baspasóz betinde biraz aıqaı-shý, dúrbeleń týǵyzǵan. О́zderi qatty urys estip, eskertý alsa da, gazet redaksııasyndaǵy azamattar meni shettete qoımaı, qaıta baýyrlaryna tarta túsken. Ekinshi kýrsta oqyp júrip, redaksııaǵa taǵy bir barǵanymda sondaǵy barlyq bólimderdiń qyzmetkerleri túgel derlik syıysyp, syǵylysyp otyratyn eń úlken bólmeniń tereze jaq qana­tynyń orta shenine jaıǵasqan Seıdahmet aǵamyz meniń barlyǵyna bergen ortaq sálemimdi jyly ushyraı qabyldap: – Bolat, óziń kelgeniń jaqsy boldy. Izdeteıin dep otyr edim. Áne bir oryndyqty al da, maǵan jaqyndap, myna bir jerge kelip jaıǵas, – dep, ústeliniń janynan oryn nusqady. Aldynda gazettiń sport bólimin basqarǵan Sákeń ol kezde oqýshy jáne stýdent jastar bólimine meńgerýshi bolyp aýysqan. Onyń bul sózderin estigen boıda: «Maqala jazý jóninde taǵy bir tapsyrma bolatyn shyǵar», degen oı qylań bergen. Biraq bul jolǵy másele odan áldeqaıda salmaqtyraq, aýqymdyraq bolyp shyqty. – Másele bylaı, – dep birden negizgi áńgimege kóshti aǵamyz. – Redak­sııadaǵy belgili bir bólimniń janynan shtattan tys bólim qurý jónindegi tájirıbe qazir keıbir ortalyq gazet-jýrnaldarda bar. Osy oraıda maǵan da «Lenınshil jas» gazeti janynan shtattan tys stýdent-jastar bólimin qursaq degen oı kelgen edi. Sol bólimdi sen basqarsań. Jazylatyn maqalalar, kóteriletin taqyryptar jóninde myqtap oılanyp, jospar jasaǵanymyz jón. Bólimge kimderdi múshe etip tartamyz, bul da jaqsylap talqylaýdy qajet etetin másele. Bul usynysqa qalaı qaraısyń? – dedi Sákeń meniń júzime zer sala, barlaı qarap. – Sizge ýáde berip alyp, qolymnan kelmeı júrmese, – dedim oıymdy búkpesten. – Eń bastysy – adamnyń ishki talpynysy men yntasy. Eger sen bul iske barlyq ynty-shyntyńmen kiriser bolsań, qolyńnan keletinine senemin. Qajettigine qaraı bizdiń bólimmen, menimen aqyldasyp otyrasyń ǵoı, – dedi ózderiniń bul ispen aınaly­sýda meni jalǵyz qaldyrmaı, demep, súıemeldep, qajet kezinde aqyl-keńes berip, kómektesip otyratynyn ańǵartyp, kúmán-kúdigimdi seıiltip. – Bólimde ózińnen basqa da birneshe adamdar bolǵany jón. Maqala jazýǵa, oı aıtýǵa, usynys-pikir bildirýge qaýqary bar degendeı... Qatar júrgenderdiń, óziń biletinderdiń ishinde sondaılar bar ma? – dep maǵan jáne bir suraq qoıdy. Men kýrstas dosym Mátkerim Ákimjanovty, bizden bir kýrs jo­ǵary oqıtyn Nurmahan Oraz­be­kovti, ózimniń jerlesim, Aýyl sha­rýa­shylyǵy ınstıtýtynda oqyǵ­a­­nymen ádebıetke áýes Álıhan Orazymbetovti atadym. – Sen onda úsheýimen sóıles. Eger yqylastary bar bolsa, shtattan tys bólimge tartamyz. Keıin seniń de, olardyń da daıyndaǵan maqalalaryń gazetke shyqqanda, astyna famılııalaryńmen birge shtattan tys bólimniń qyzmetkerleri dep jazamyz, – dedi Sákeń. Onyń bul aıtqany birden qyzyqtyryp, qııalymdy kósep-kósep jibergendeı bolyp, qamshylaı tústi. Bir sátke «Lenınshil jas» gazetin, onyń be­tin­degi kórnekti bolyp shyqqan ma­qalany, onyń astyndaǵy ózimniń, Mátkerimniń, Nurmahannyń, Álıhan­nyń famılııa­lary men «shtattan tys stýdent-jas­tar bóliminiń qyzmet­kerleri» degen sózderdi kózime anyq elestettim. Budan arǵy áńgimeniń tizginin Sákeń túgeldeı óziniń qolyna alyp, biraz jaılardy maǵan túsindirip, aıtyp ketti. – Shtattan tys bólimniń alǵashqy maqalalar toptamasyn «Stıpendııa alǵan kúni...» dep atasaq. О́ziń de bilesiń, jastar arasynda jaǵymsyz ádet bar. Ol – sol kúni birigip res­toranǵa barý. Araq ishedi. Ártúrli oqıǵalarǵa dýshar bolady. Munyń ózi kele-kele jaǵymsyz ádetke aınalyp, etek alyp ketpeýin oılasaq. Al bólimniń músheligine Almatydaǵy ózge de joǵary oqý oryndarynyń kom­somol uıymdary hatshylarynyń ishinen iriktep, oılanyp, taǵy birer adamdy ózimiz qosarmyz. Shtattan tys bólimniń jumysy osylaısha bastalǵan edi. Mátkerim ekeýmiz ınstıtýttardyń komsomol komıtetteriniń sekretarlarymen birge alǵashqy maqalaǵa materıaldar jınaýmen aınalystyq. Jınap bolǵan soń birge otyryp, ájeptáýir kólemdi maqalanyń alǵashqy nus­qasyn jazyp shyqtyq. Odan soń ony Sákeńniń qolyna bergenbiz. Sákeń maqalany taǵy óńdep, kekilin kúzep, quıryq-jalyn tarap degendeı, shyraıyn odan saıyn keltirip, qulpyrtyp, taqyrybynyń astyna maqalanyń mazmunyn ashatyn, jurt nazaryn birden aýdaratyn: «Kárim nege súrindi? Jomarttyqtyń da jóni bar. Retsiz toı-topyr» degen qysqa sóılemderdi iri áriptermen qosa tergizip, 1960 jylǵy mamyr aıynyń ekinshi jartysynda jarq etkizip, «Lenınshil jastyń» betine shyǵardy. Astyna «Bul materıaldy redaksııa janyndaǵy shtattan tys stýdent-jastar bólimi uıymdastyrdy» degen sózder qara áriptermen terilip berilipti. Gazettiń sol kúngi dúńgir­shekterge túsken sandary ádettegiden áldeqaıda jyldam tarap ketkendeı kórindi bizge. Sákeńniń ózimen sóıleskenimizde ol maqalanyń sátti shyqqanyn, jurt nazaryn aýdaryp jatqanyn, maqalany daıyndaýǵa biraz adam atsalysqany eskerilip, bul joly astyna eshqandaı famılııa qoıylmaı, osylaı berilgeni jón dep tanylǵanyn aıtty. «Josparǵa óziń usynǵan ekinshi maqalaǵa kiris endi. Budan bylaıǵylaryn astyna avtorynyń aty-jónin kórsetip beremiz», – dedi aǵamyz. Stýdentter ómiri kúnde kó­rip, bilip júrgen ortamyz ǵoı. Shtat­tan tys bólimniń jumysyn josparlaǵanda ekinshi maqalany «Páter kórgen jeriń bar ma?» dep atasaq degen usynys aıtqanmyn. Ony Mátkerim ekeýmiz birigip jazatyn bolyp keliskenbiz. Bul prob­lema, bul qıyndyq bizderge jaqsy tanys edi. О́ıtkeni, ekeýmizge de jataqhanadan oryn tımeı, páter izdeýdiń, páterde turýdyń barlyq azabyn bastan keshkenbiz. Ol jyldarda Almatynyń 6-aq paıyzy qazaqtar, baıyrǵy turǵyndarynyń 80-90 paıyzy negizinen orystar, sodan soń ózge ulttardyń ókilderi bolatyn. Zeınetke shyqqan orystyń kempirleri men shaldary ózderiniń áýelde ýaqytsha dep salynǵan nashar baspanalaryn da buzyp tastamaıtyn, solardyń podvaldarynyń, keıde úıiniń ár bólmesine úsh-tórt qazaq stýdentterin jiberip, aqsha tabatyn. Sóıtip, alǵan stıpendııańnyń jartysy nemese odan kóbiregi páteraqy tóleýge ketetin. Qysqasy, ol kezde stýdentter jaldaǵan páterlerinde qalaı turyp jatyr degen máselege eshkimniń basy aýyrmaıtyn. Jáne oqý oryndarynyń komsomol, kásipodaq, partııa uıymdary da nazar aýdarmaıtyn. Sýyq bólmelerde turamyz dep stýdentter keıde aýrýǵa ushyraıtyn. Osyndaı jaılardy negizge alyp jazǵan, astyna: «B.Bodaýbaev, M. Ákim­janov, shtattan tys stýdent-jas­tar bóliminiń qyzmetkerleri» dep qol qoıylǵan maqalamyz Qazaqstan LKSM Ortalyq Komıtetine qatty unapty. Bul máseleni olar kezekti bir otyrystyń kún tártibine shyǵaryp, barlyq oqý oryndarynyń partııa, komsomol uıymdarynyń sekretarlaryn, sharýashylyq jónindegi prorektorlaryn shaqyryp, úlken áńgime ótkizgenine, olardy stýdentter páterde turatyn barlyq úılerdiń tizimin alyp, sondaǵy qyz-jigitterdiń hal-jaǵdaıyn bilip turýǵa, páterde turatyn, ata-anasy, súıeýshileri joq keıbir stýdentterge materıaldyq kómek kórsetýdi oılastyrýǵa mindettegenine biz de qýandyq. Odan keıin men óz atymnan jazǵan taǵy bir maqalany mektep oqýshylaryn eńbekke baýlýdyń sheshilmegen prob­lemalaryna, olar­dyń tek attestat qana emes, belgili bir mamandyqty da qosa alyp shyǵýy qajettigine, munyń ózi ómir talaby ekendigine, osy máseledegi jetistikter men kemshilikterge arna­ǵanym esimde. Sol kezderde jastar gazeti betinde shtattan tys stýdent-jastar bóli­miniń qyzmetkerleri KazGÝ-diń stýdenti Nurmahan Oraz­be­kovtiń, aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynyń komsomol uıymynyń sekretary Álıhan Orazymbetovtiń de súbeli materıaldary jarııalanǵan edi. Bárimizdi gazet jumysyna atsalysýǵa tartqan, baýlyǵan, qulshyndyrǵan, jumyldyrǵan sol kezdegi «Lenınshil jas» gazetiniń jap-jas bólim meńge­rýshisi, talantty, alǵyr jýrnalıst Seıdahmet Berdiqulov aǵamyz bolatyn. Onyń redaksııadaǵy ózi basqaratyn bólim janynan shtattan tys bólim qurýy res­pýblıka gazetterindegi, tipti, muqym Qazaqstan baspasózi tarıhyndaǵy alǵashqy tájirıbe edi desem, munyń ózi shyn­dyqqa qııanat bola qoımas. Gazet basshylary bizge rıza edi. Keıinirek ýnıversıtettegi oqýymyzdy bitir­gen soń meni de, Mátkerimdi de, Nur­mahandy da redaksııaǵa jumysqa shaqyrǵanda bizderdiń shtattan tys bólimdegi eńbegimiz de eskerilgen bolýy kerek. *** Seıdahmet aǵamyzben meniń jolym 1970 jylǵy qazan aıynyń basynda qaıta túıisti. Men ol kezde «Lenınshil jas» gazeti redaktorynyń orynbasary edim. Mátkerim jaýapty hatshy bolatyn. Redaktorymyz Sherhan Murtazaev jańadan shyǵa bastaǵan «Jalyn» almanahyna bas redaktor bolyp aýysty da, ornyna «Qazaqstan pıoneri» gazetiniń soǵan deıingi redaktory Seıdahmet Berdiqulov aǵamyz keldi. Sákeńniń ornyna pıonerler gazetine redaktor bolyp soǵan deıin «Lenınshil jastyń» Aqtóbe, Gýrev, Oral oblystary boıynsha menshikti tilshisi bolyp istegen Farıza Ońǵarsynova bardy. Gazetti Sherhan aǵa basqarǵan, bizder onymen birlesip qyzmet istegen sol jyldarda «Lenınshil jastyń» tırajy áýeldegi 65-70 myńnan sharyqtap ósip, 245 myńnan asqan bolatyn. Gazet betindegi komsomol jumysynyń is-tájirıbesine arnalǵan «Syrlas», aýyl jastaryna arnalǵan «Dala dıdary», stýdent-jastar ómi­rin kórsetetin «Araı», mádenı-turmystyq máselelerdi sóz etetin «Mazdaq», estetıkalyq tárbıege arnalǵan «Aqqý», arheologııalyq qazbalardy elge jetkizetin «Kúmbez», ańshylyq taqyrybyna arnalǵan «Saıat», áskerı-patrıottyq tárbıeni jazatyn «Qaharman» klýbtarynyń materıaldary, áıgili, arqaly aqyndardyń jańa óleńderi gazettiń jarty betin alatyndaı etip beriletin «Múshaıra», «Tusaýkeser», «Balaýsa» degen aıdarlarmen toptap beriletin jas aqyndardyń óleńderi, «Jar qadiri – ar qadiri», «Ádet – ádet emes, jón – ádet», «Úlgili úıdiń ul-qyzy uıaltpaıdy», «Úılený ońaı, úı bolý qıyn» degen sııaqty ártúrli ózekti taqyryptarǵa arnalǵan, nómirden nómirge jalǵasyp jatatyn qyzyqty pikirtalastar gazet bedelin kótere túsken. Basylymda bul kezderi Ánes Saraev, Ráshıt Rahymbekov, Oralhan Bókeev, Kádirbek Segizbaev, Tólen Qaýpynbaev, Káribaı Ahmet­bekov, Yrym Kenenbaev, Serik Ábdiraıymov, Seıitqazy Dosy­mov, Qurmanǵazy Mustafın, Qýa­nysh­baı Qurmanǵalıev, Jaqaý Dáý­renbekov, Janat Elshibekov, Jarylqap Beısenbaev, Maǵıra Qojahmetova, Áshirbek Kópishev, Marat Qabanbaev, Orysbaı Ábdil­daev, Ernest Tórehanov sııaqty talantty jýrnalıst qalamgerlerdiń jańa tolqyny qyzmet atqaryp jatqan. Baıtursyn Ilııasov, Aqseleý Seıdim­bekov, Merǵalı Ybraev tárizdi oblys­tardaǵy menshikti tilshilerimiz de kópshilikke tanymal, abyroıly bolatyn. ...О́tken jyly Sákeń týraly respýblıkalyq gazetterdiń birinde basylǵan Qaınar Oljaıdyń materıaly kózime túsken edi. Sonda ol redaktor retindegi Sákeńniń jumys stılin dál jáne durys sıpattapty. «Sákeń gazettiń búkil maqalasyn ne gazetten, ne grankadan, ne betten oqyp kóz maıyn taýysqan emes. Ol – senimdi orynbasar men saýatty jaýapty hatshynyń jumysy bolatyn», dep jazypty avtor. «Lenınshil jasqa» redaktor bolyp kelgen kezden bastap Sákeń gazetke basshylyq jasaýdyń osy tásilin qoldanǵan edi. Komsomol turmysy, oqýshy, stýdent jastar bólimi sııaqty birneshe bólimderge kúndelikti jetekshilik jasaý, materıaldaryn qaraý – orynbasary maǵan júktelgen bolatyn. Birer bólimniń materıaldaryn jaýapty hatshy Mátkerim qaraıdy. Ádebıet, adamgershilik tárbıe jáne sport bólimderiniń jumysyn Sákeńniń ózi qadaǵalaıdy. Ol kisiniń sol alǵashqy kezderden qalyptasqan gazetti basqarý tásiliniń keıingi redaktor bolǵan uzaq jyldar ishinde de ózgermegenin Qaınar Oljaıdyń sol esteliginen oqyp bildim... 1974 jyldyń basynda «Sosıa­lıstik Qazaqstan» gazetiniń redaktory Sapar Baıjanov ózine qyzmetke shaqyrdy. Ádebıet jáne óner bóli­miniń meńgerýshisi qyzmetin usyndy. Sol tusta Seıdahmet aǵam ol jumysqa barǵanymdy qalamaı, jastar gazetinde qala berýimdi suraǵan edi... *** Seıdahmet aǵa týraly oılansam, onyń ózgelerge uqsamaıtyn biraz qasıetteri eske túsedi. Eń áýeli ol aýyl ómirin, el ómirin, halqymyzdyń salt-dástúrin, shuraıly tilin barynsha jaqsy bilgen, bala kezinen qanyna sińirgen, qalamy qarymdy, talantty jýrnalıst edi. Gazetke baratyn materıaldardy qaraǵanda sóılemderge, sózderge tıise bermeıtin, tek keı ýaqytta ǵana sol qolyna ustaǵan qalamymen (Sákeń solaqaı edi) syr degizip, taqyrypty belinen bir-aq syzyp, soıdaqtata jazyp, basqa taqyryp qoıyp jiberetin. Jáne ol taqyryby materıaldyń óńin kirgizip, mazmunyn asha túsetin. Arnaıy better, nómirler daıyndaýdan bólimder arasynda jarystar, jekelegen taqyryptar boıynsha bir nómirden kelesi nómirlerge sozylyp jatatyn pikir talastaryn uıymdastyrýǵa barynsha mán beretin. Sákeń burynǵy «Lenınshil jas», keıingi «Jas Alash» atalǵan gazette 16 jyl redaktor boldy. Osy ýa­qyt ishinde qazaqtyń birneshe tolqyn, kóptegen jas qalamgerlerin qanattandyryp, tárbıelep shyǵardy, bıikke ushyrdy. Bul jyldarda jas­tar gazeti jýrnalıst kadrlaryn tárbıeleýdiń naǵyz ustahanasyna aınalǵan edi. Seıdahmet Berdiqulov – qazaq baspasózinde sport taqyrybyn shyn kásibı deńgeıge, bıikke kóterip, baǵyn jandyra jazýda naǵyz sheberlik, úlgi-ónege kórsetken, óziniń mektebin qalyptastyrǵan qalamger. Baspasózdegi alǵashqy qadamyn jýrnalıst bolyp bastaǵan, jastar arasynda sportty nasıhattaýǵa, qyz-jigitterimizdi sportpen aınalysýǵa jumyldyrýǵa bar talantyn, qajyr-qaıratyn aıamaı jumsaǵan Sákeń keıinirekte osy taqyrypty óndire, qopara, tereńdete jazǵan qalamy qarymdy, belgili jazýshyǵa aınaldy. Seıdahmet aǵanyń keıingi urpaq­tarǵa qaldyryp ketken qymbat syıy, asyl qazynasy – onyń kitaptary. «Zamandas syry men jasóspirimder tirshiligi, sport álemi men maıdan ómiri, aǵa urpaq erligi men jastyq jalyny – onyń shyǵarmalarynyń ózekti jelileri. Jazýshy qalamy qaı taqyrypqa salsa da júrdek, sezimtal, qaırat pen jigerge toly», dep jazǵan edi kezinde Sákeńniń qalamgerligi týraly halqymyzdyń aýzy dýaly, aqylgóı, aqsaqal jazýshysy Ábdilda Tájibaev. Sákeń álem halqy árkez qyzyǵa kóz tigetin fýtbol oıynyna shyn máninde ǵashyq edi. Onyń qol-aıaǵyn jerge tıgizbeı, 1966 jyly Londondaǵy, 1970 jyly Mek­sıkadaǵy fýtbol chempıonattaryna aparyp, oqyǵan adamdy birden ózine tartyp, baýrap áketetin ǵajaıyp dúnıeler jazýyna sporttyń osy túrine shyn ǵashyqtyǵy sebep bolǵan dep aıtpasqa amalymyz joq. Kez kelgen jýrnalıst, qalamger ne nárseni bolmasyn neǵurlym jan-jaqty, tereń zerttep, bilip jazsa, onyń jazǵandary solǵurlym tartymdy, qundy bola túseri daý­syz. Seıdahmet aǵamyz ózi jazatyn taqyrybyn barynsha tereń meńgergen soń ǵana qolyna qalam alatyn. О́tken ǵasyrdaǵy «Qaırat» komandasynyń ataqty oıynshysy Tımýr Segizbaevtyń: «Fýtbol – tek oınaýǵa ǵana emes, túsinýge de qıyn óner. Soǵan qaramaı, Seıdahmet Berdiqulov álemdik fýtbol dodasy jaıly tamasha kitap jazdy. Bul kitapty oqyǵan jan avtordyń teńbil dop tylsymyn jaqsy biletinine tańdanar edi... Sákeń, qazir «Qaırat» komandasynyń aqylshy aǵalarynyń biri. Men Sákeńdi fýtbol oıynynyń jan­kúıeri deýden góri, ustazy deýge jaqyn turamyn», – dep jazýy sonyń aıǵaǵy. Sákeńniń boıynda namysshyldyq, óz ultyna, qazaǵyna degen sheksiz súıispenshilik sezimi mol edi. Onyń bul qasıetteri ómirde de, sport taqyrybyna jazǵan materıaldarynan, áńgime, povesterinen, kórkem shyǵarmalarynan da aıqyn kórinip turatyn. Meniń kóz aldyma ár jyldardaǵy Seıdaǵań elesteıdi. О́z kabınetine gazettiń sport bóliminiń bastyǵy Nesip Júnisbaevty shaqyryp alyp: – Nesip, ana qazaqtyń balasy Lenıngradta ótken básekede 27-shi oryn alypty, sol jaıly gazette nege habar joq? Oıbaı-aý, otyzynshy oryn bolsa da qazaqtyń balasynyń atyn ataı berseńshi! Ony oqyǵan myń qazaq otbasynyń bireýi eliktep, balasyn sol sportqa berse, erteń-aq talantty bireýi álem chempıony bolmaı ma?! – dep renjip otyrǵan «Lenınshil jas» gazetiniń redaktory Seıdaǵań (N.Júnisbaıulynyń esteliginen). 1986 jyly respýblıka basshy­lyǵynan Dımekeń ketip, Kolbın kelgen kezde qazaq jastary alań­ǵa shyqqan  kóterilisten keıin respýblıkaǵa KOKP Ortalyq komıteti Saıası bıýrosynyń múshesi M. Solomensev kelip, Qazaqstan komsomoly Ortalyq Komıtetinde jıyn ótkizgende minbege shyǵyp, Máskeýden kelgen, laýazymy asa joǵary ókilge taısalmaı qarap turyp «jastardy tek kinálaý turǵy­synan qorytyndy jasaýǵa bolmaıdy» dep kúıinip sóz sóılegen Seıd­aǵań. Solomensev suq saýsaǵyn kóterip, sózin bólgende irkilmesten: «Vy, pojalýısta, svoı ýkazatelnyı pales mne ne pokazyvaıte. Etot ýkazatelnyı pales kak raz portıt vse. Ne nado ýgrojat vashım ýkazatelnym palsem, a nado ývajat rastýshýıý molodej, rastýshýıý nasıonalnýıý porosl», – dep kesip aıtyp, toıtarys bergen Seıdaǵań (Q. Sultanovtyń esteliginen). 1994 jyly Qazaqstan sport baspasózi qaýymdastyǵynyń pre­zıdenti Nesip Júnisbaıuly aýyr halde tósek tartyp jatqan ustazy Seıdaǵańa kelip: – Aǵa, Manchesterden keldim. Táýelsiz memleket retinde Qazaqstan sport jýrnalısteri atynan Halyq­aralyq sport basylymdary qaýym­dastyǵynyń VII kongresine qatysyp keldim, – degende jalt qarap, kózi ot shashyp, jaınap ketip, «jettik pe soǵan da, aınalaıyn» dep aǵyl-tegil jylaǵan da Seıdaǵań (N.Júnis­baıulynyń esteliginen). Kúni keshegi jurttyń báriniń delebesin qozdyrǵan Londondaǵy Olımpııa oıyndary kezindegi jan berip, jan alysqan álemdik dodalardaǵy saıypqyran jigit­teri­miz ben qyzdarymyzdyń Qazaq­stannyń mereıin tasytyp, 250 memlekettiń ishinde 12-shi orynǵa qol jetkizgen, elimizdiń ataǵyn, ánuranyn asqaqtatyp, búkil álemge tanytqan juldyzdy sátinde meniń kóńilimde sondaı jarystardy jandyryp jazatyn, aıyzyńdy qandyryp jazatyn, sport taqyrybyna kelgende aldyna jan salmaıtyn, qalamyna qudiret, qanat bitetin Seıdahmet Berdiqulovtaı asyl aǵamyzdyń orny tolmaı úńireıip turdy. Shirkin, táýelsizdik alǵan, álem arenasyna shyqqan, súıikti, egemen elimizdiń dál osyndaı juldyzdy sátine aman-esen jetkendeı bolsa, Seıdahmet aǵamyzdyń qalamynan qandaı asyl dúnıeler tógiler edi degen kógildir muń kókeıde turdy. Adam dúnıeden ótken soń onyń urpaqqa, keıingilerge úlgi bolar shynaıy qasıetteri asqaqtaı kórinip, keler býyndarǵa baǵyt-baǵdar, jol-joba nusqap turary – ómir aqıqaty. Seıdahmet aǵamyzdyń boıynda elikteýge, úlgi alýǵa turarlyqtaı alǵyrlyq, asyl qasıetter mol edi. Aıtpaqshy, keıinirek Seıdahmet aǵamen meniń jolym úshinshi ret taǵy túıisti. 1986 jyly joǵary basshylyqtaǵylar meni balalar men jastarǵa kitap shyǵaratyn respýblıkalyq «Jalyn» baspasy­nyń dırektorlyǵynan «qazaq kitaptarynyń tırajy mandymaı jatyr, óspeı qoıdy, osy salany kóterý kerek» dep aldyma mindet qoıyp, kitap saýdasynyń respýblıkalyq «Qazaqkitap» birlestigine bas dırektor etip jibergeninde, meniń orny­ma «Lenınshil jas» gazeti redak­torlyǵynan «Jalyn» baspasyna dırektor bolyp Seıdahmet aǵa kelgen edi. *** S.Berdiqulov qazaq jýrnalıs­tıkasynda, kórkem ádebıetinde óz esimin sport taqyrybyn, olımpıadalar tarıhyn, fýtboldy, veloshabandozdyqty qopara jazǵan joıqyn qalamger retinde óshpesteı etip qaldyryp ketti. Bolat BODAÝBAI, jazýshy, Qazaqstannyń  eńbek sińirgen qaıratkeri. ASTANA.