Kúrk-kúrk jóteletinder kúrt azaıyp keledi

Adam balasynyń baqytty bolýy­nyń onnan toǵyzy densaýlyǵyna baılanysty eken. «Densaýlyq saqtaý júıesiniń tıimdiligin arttyrý úshin ony uıymdastyrý, basqarý men qarjylandyrý júıesi reformalandy. Eldiń barlyq óńirlerinde sapaly medısınalyq qyzmetter alý úshin qajetti jaǵdaı jasaldy», degen edi Elbasymyz «Qazaqstan – 2050» Strategııasynda. Áıtse de óz densaýlyǵyna óte enjar qaraıtyn adamdar kóp. Ásirese, bizdiń qarakóz aǵaıyndar. Jótelip, bir-eki kún tósek tartyp jatyp qalsa, «Jaqsylap terlesem, jazylyp ketemin» dep arqany keńge salady. Sóıtip, dertin ýshyqtyryp alady. Qazirgi tańda Jambyl oblysy boıynsha týberkýlezge qarsy 800 tósek monostatýs rejiminde jumys istep tur. Densaýlyq kepili ımmýnıtetke baılanysty ekenin este saqtaǵan jón. Adam qýatty bolýy úshin durys, qunarly taǵamdarmen tamaqtaný kerek, sportpen shuǵyldanyp, taza aýada jetkilikti mólsherde júrýi qajet. Oblysta mektepke deıingi balalar mekemelerinde 13 sana­torııalyq top (325 oryn) saýyq­tyrý baǵytynda jumys istep jatyr. Mektep jasyn­daǵy jáne jasóspirimderdi saýyqtyrý ju­mystary T.Rysqulov aýdany, Kamenka aýylyndaǵy oblystyq týberkýlezge qarsy bazasyndaǵy 80 oryndyq shıpajaıda jáne Merki aýdany, Granıtogorsk aýylyndaǵy 200 oryndyq mektep-ınternatynda júrgizilýde. 2007 jyly oblysta tek 5 aýdanda ǵana sanatorııalyq toptar bolsa, 2013 jyldan bastap barlyq aýdandarda jáne Taraz qalasynda osyndaı toptar ashyldy. Týberkýlezge qarsy júrgi­zilip jatqan is-sharalardyń nátıjesinde oblysta týberkýlezdiń epıdemıologııalyq jaǵdaıy turaq­talyp, aýrýshańdyq jáne týberkýlezden ólim kórsetkishi aıtarlyqtaı tómendedi. Mysalyǵa, 2012 jyl men 2013 jyldy salystyrǵanda, oblysta aýrýshańdyq kórsetkishi 9,4 paıyzǵa tómendedi jáne 100 myń turǵynǵa shaqqanda 70,6-ny qura­dy, 2012 jyly bul kórsetkish 77,9 bolatyn. Al, ólim kórsetkishi 13,0 paıyzǵa tómendep, 100 myń turǵynǵa shaqqanda 5,4-ke turaqtady. Al, 2012 jyly aýrýshańdyq kórsetkishi 6,2-ni quraǵan bolatyn. Sondaı-aq, oblys boıynsha balalardyń týberkýlezben aýrýshańdyǵy 45,6 paıyzǵa tómen­degenin kórsetip otyr. 100 myń tur­ǵynǵa shaqqanda 2012 jyly 10,7, al, 2013 jyly 5,5. Jasóspirimder arasynda 2012 jyly 81,4, al, 2013 jyly 68,2-ni qurady. Iаǵnı, bul derttiń kórsetkishi 16,3 paıyzǵa tómendegen degen sóz. Áıtse de oblysta bul salada áli de sheshimin kútip turǵan máseleler barshylyq. Sonyń biri retinde naýqastarǵa tıimdi áleýmettik qoldaý kórsetý, týberkýlezdiń juqpaly túrin taratpaý, dıspanser medısına qyzmetkerleriniń jeke basynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsa­tynda (arnaıy daıyndyqtan ótken) kúzet qyzmetin kúsheıtý, ftı­zıatr-dárigerleriniń, psıholog mamandarynyń jetispeýshiligin sheshýdi aıta ketýimiz qajet. Aıman KABDRAHIMOVA, Jambyl oblystyq týberkýlezge qarsy dıspanseriniń bas dárigeri. Jambyl oblysy.