О́ner • 06 Naýryz, 2023

Merýerttiń monshaqtary

540 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

«Quralaı kóz, qolań shash,
Alma moıyn, qıǵash qas». Iá, ádemilik – áıelge tán. Kóktemniń qyzǵaldaǵyndaı qulpyryp ketetin qyz-kelinshekterdiń ajaryn ashatyn alqa, júzik, syńǵyrly syrǵasyn jasaýda ózindik órnegin qalyptastyrǵan, básekelestikte bási joǵary qolóner sheberi Merýert Ermekovanyń «Altyn tas» atalatyn brendtik buıymdary árdaıym suranysqa ıe.

Merýerttiń monshaqtary

Tabıǵaty kórkem Talǵar qala­synda turatyn Merýerttiń kórer kóz qyzyǵarlyq sáý­keleden bastap, bilezik, shekelik, óńirjıek, alqa, shashbaý syndy áshekeı buıymdary elimizdiń ár túkpirine jóneltiledi. Sondaı-aq monshaqtan ja­salǵan ádemi áshekeıleri jyl saıyn kitaphanalar men jo­ǵary oqý oryndarynda, mek­tepter men mýzeılerde uıym­­dastyrylatyn qolóner sheberleriniń kórmelerinen oryn alyp, kórermen yqy­lasyna bólenip júr.

ava

– Dúnıege kelgenimde ata-anam Merýert О́teke­sho­vadaı aktrısa bolsyn degen yrymmen esimimdi Merýert qoıypty. Biraq aktrısa emes, ustazdyq joldy tańdadym. Ýaqyt óte kele júrek túk­pi­rimdegi qolónerge degen qy­zyǵýshylyǵym artyp, bir­jola osy kásipti dóńgeletýge bet burdym. Áıelderdiń áshe­keı buıymdaryn jasaýmen aınalysqanyma da on jylǵa jýyqtapty, – degen qolóner she­beriniń osy jyldarda ja­sa­ǵan júzdegen buıymy óz tuty­nýshylaryn tapqan.

«Saýsaq birikpeı – ıne ilik­peıdi». Sheberqol ana­la­ry­myzdyń ıgi muralaryn ur­paqtan urpaqqa jibin úzbeı jetkizýde ulaǵatty is tyndy­ryp júrgen Merýert Úsen­bek­qyzy iske ıkemdi qyzdarǵa aqyl-keńes berýden aıanbaıdy.

– Burymdylarymyz ýa­qytty beker ótkizbeı, kóneniń kózindeı bolǵan kásipti zamanýı úlgide jańǵyrtyp, jal­ǵastyrýǵa nıet­tense nege qýan­­basqa? Kóp bol­maǵanmen ara-tura qyzyqqan qyzdar kelip, tastardy tizip, monshaq, bilezik, basqa da buıym­dardy jasaýdyń joldaryn úırene júrip, qolǵabysyn tıgizgende «úırengeniń ózińe jaqsy, is­tegeniń maǵan jaqsy» deıtin analarymyzdyń aqy­ly eske túsedi. Jalpy, tas­tar­­dyń qa­sıetine senetin yrym­­shyl ha­lyqpyz ǵoı. Sol se­­bepti tast­ardan túziletin táspi, bilezik, tu­marǵa suranys joǵary. Kóbine nefrıt, shýngıt, ıantar, marjan tastardy paıdala­namyn. Nefrıttiń túsi jasyl bolǵandyqtan «musylman tasy» dep atalady. Mysaly, ıan­tardy zob aýrýyna paıdaly dep eseptese, shýngıtke er adam­dardyń qyzyǵýshylyǵy joǵary, – deıdi óz isiniń sheberi.

Názik saýsaqtaryna ilingen ár tasty joǵary talǵammen úılestire otyryp tizip, bútin bir buıym qurap shyǵarý úshin asa tózimdilik pen eptilik qa­jet-aq. Al bul óz isin aı­ryq­sha súıetin Merýerttiń eń asyl qasıetteri desek asyra aıt­qandyq emes.

 

Ulbosyn ISABEK,

jýrnalıst

 

Almaty oblysy,

Talǵar aýdany