Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń buıryǵy №945

2013 jylǵy 26 qarasha, Astana qalasy «Jolǵa arnalǵan tehnıkalardy paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standartyn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «Jolǵa arnalǵan tehnıkalardy paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standarty bekitilsin: 2. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Kadr jáne ákimshilik jumys departamenti (E.E.Hasenov): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin, buqaralyq aqparat quraldarynda resmı jarııalanýyn, sonyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik organdarynyń ınternet-portalynda ornalastyrýdy: 3) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa kóshirmesin jiberýdi; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin bes jumys kúni ishinde memlekettik tirkeý týraly jáne buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalaýǵa jiberý týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaýdy ózime qaldyramyn. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınstr A.JUMAǴALIEV. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń mindetin atqarýshy ____________ Q.Ábsattarov. 2013 jylǵy 4 qarasha Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2013 jylǵy 26 qarashadaǵy № 945 buıryǵymen bekitilgen «Jolǵa arnalǵan tehnıkalardy paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standarty 1. Jalpy bólim 1. «Jolǵa arnalǵan tehnıkalardy paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standarty (odan ári – KS) «Mashınalardy jáne jabdyqtardy jóndeý» kásibı qyzmet salasyndaǵy biliktilik deńgeıine, quzyretine, mazmunyna, sapasyna jáne eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy anyqtaıdy jáne: 1) eńbek salasy men kásibı bilim berý salasynyń ózara qarym-qatynasyn retteýge; 2) daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptaryn reglamentteýge; 3) personaldy attestattaý jáne sertıfıkattaý kezinde jumysshylardyń quzyretterin baǵalaý talaptaryn reglamentteýge arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler; 2) uıymdardyń basshylary, uıymdardyń personalyn basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berýdiń memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktiligine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar bolyp tabylady. 3. KS negizinde biliktilik sıpattamalary, laýazymdyq nusqaýlyqtar, uıymdardyń úlgilik oqytý baǵdarlamalary, úlgilik oqytý josparlary, ujymdyq standarttar ázirlenedi. 4. Osy KS mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde naqty fýnksııalardy sapaly oryndaýǵa daıyndyǵy; 2) biliktilik deńgeıi – kúrdeliligi, eńbek qyzmetteriniń standartty emestigi, jaýapkershiligi jáne derbestiligi parametrleri boıynsha júkteletin qyzmetkerlerdiń quzyretine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 3) eńbek zattary – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalǵan zat; 4) eńbek quraldary – jumysshynyń eńbek zattaryn bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldar; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalary men olardy oryndaýǵa qajetti quzyrettikterdiń tutas jıynymen quralǵan kásibı qyzmet salasynyń quramdas bóligi; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderispen anyqtalatyn jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterdiń bolýyn boljamaıtyn eńbek qyzmetiniń biriktirilgen jáne derbes jıyntyǵyn kórsetetin eńbek qyzmeti túrleriniń bir bóligi; 7) kásibı qyzmet salasy – jalpy ıntegrasııalyq negizi (mindeti, nysandary, tehnologııalary, sonyń ishinde eńbek quraldary uqsas nemese jaqyn) bar jáne uqsas eńbek fýnksııalary men olardy oryndaıtyn quzyrettilikteriniń boljaldy jıynynan turatyn salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) kásibı standarttyń birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, qatysymdy derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasy turatyn kásibı standarttyń qurylymdyq elementi; 9) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri; 10) quzyrettilik – eńbek qyzmetinde bilimin, biligi jáne tájirıbesin qoldaný qabileti; 11) laýazym – laýazymdyq ýákilettikter jáne laýazymdyq mindetter sheńberin júkteıtin jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 12) mindet – naqty bir eńbek zattary men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 13) sala – óndiretin ónim, óndiris tehnologııasy, negizgi qorlar men jumys jasaýshylardyń kásibı bilikteri ortaq uıymdar jıyntyǵy; 14) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 15) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 16) fýnksıonaldyq karta – sol nemese ózge de kásibı qyzmet salasy sheńberinde belgili bir qyzmet túrin oryndaıtyn jumysshynyń eńbek fýnksııalary men mindetteriniń qurylymdyq sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. KS pasporty mynany anyqtaıdy: 1) ekonomıkalyq qyzmet túri (kásiptik qyzmet salasy): Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi (budan ári - 03-2007 QR MJ) «33.12Mashınalardy jáne jabdyqtardy jóndeý»; 2) ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásiptik qyzmet salasynyń) negizgi maqsaty: jol tehnıkasyn paıdalaný jáne jóndeý; 3) osy KS 1-qosymshasyna sáıkes biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri. 3. Eńbek qyzmeti túrleriniń (kásiptiń) kartochkalary 1-paragraf «Bas mehanık» 6. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 6, SBSh boıynsha – 6; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 1226 «Kólik jáne baılanys uıymdaryndaǵy, materıaldy-tehnıkalyq jabdyq jáne ótimderdegi mamandandyrylǵan (óndiristik-paıdalaný) bólimsheler (qyzmet orny) basshylary»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: bas mehanık; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - vagondyq depolarynda josparly jáne aǵymdaǵy jóndeýlerdi júrgizý úshin, vagondardy paıdalaný merzimin uzartý úshin jaǵdaı jasaý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Bas mehanıktiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 1-kestesinde keltirilgen. 2-paragraf «Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheber» 7. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5, SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 1226 «Kólik jáne baılanys uıymdaryndaǵy, materıaldy-tehnıkalyq jabdyq jáne ótimderdegi mamandandyrylǵan (óndiristik-paıdalaný) bólimsheler (qyzmet orny) basshylary»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheber; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jol-qurylystyq kólikter shyǵarylymdy jáne tehnıkalyq-jaramdy kúıdegi jolǵa mehanızmderdi óndirý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheberdiń eńbek sharttaryna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» 2-kestesinde keltirilgen. 3-paragraf «Jol kóligi basshysy» 8. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5, SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8163 «Sý aınalymy jáne analogtik jabdyq qondyrǵylary apparatshylary men operatorlary»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: jol kóligi basshysy; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jol mashınalaryna qyzmet kórsetip júrgen brıgadaǵa basshylyq etý, oryndalyp júrgen jumystar sapasyna esep jáne tehnologııalyq prosessterdi saqtaýdy júzege asyrý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jol kóligi basshysynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 3-kestesinde keltirilgen. 4-paragraf «Kompressorlyq qondyrǵy mashınısti» 9. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1)biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2-4, SBSh boıynsha – 2-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 8163 «Sý aınalymy jáne analogtik jabdyq qondyrǵylary apparatshylary men operatorlary»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kompressorlyq qondyrǵy mashınısti; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - stasıonar kompressorlar men týrbokompressorlarǵa qyzmet kórsetýdi júzege asyrý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kompressorlyq qondyrǵy mashınıstiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 4-kestesinde keltirilgen. 4. KS birlikteriniń tizimi 10. KS birlikteriniń tizimi osy KS 3-qosymshasynyń 1 - 4-kestelerinde keltirilgen jáne shıfr men KS birlikteri ataýlarynan turady. 5. KS birlikteriniń sıpattamasy 11. KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 4-qosymshasynyń 1 - 6-kestelerinde keltirilgen. 6. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri 12. Osy KS negizinde mamandardyń kásiptik daıyndyǵyn baǵalaý men biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy uıymdarmen sertıfıkat beriledi. 13. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattyń túrleri sertıfıkattar alý úshin ıgerý qajet bolatyn osy KS 3-qosymshasynda kózdelgen KS birlikteriniń tizimine sáıkes anyqtalady. 7. KS ázirleýshileri, kelisý paraǵy, saraptamasy jáne tirkelýi 14. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi bolyp tabylady. 15. KS kelisý paraǵy osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen. «Jol tehnıkasyn paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standartyna 1-qosymsha Biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri № r/s Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń úrdisi eskerilgen kásip ataýy QR MJ 01-2005 sáıkes kásip ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri BTBA boıynsha razrıady 1 Vagondardy paıdalaný merziminiń uzartylýy, Vagon depolarynda josparly jáne aǵymdaǵy jóndeýlerdi júrgizý Bas mehanık Bas mehanık (kólikte, baılanysta, materıaldy-tehnıkalyq jabdyqtaý jáne ótkizý) 6 - 2 Jol-qurylystyq qólikter shyǵarylymdy jáne tehnıkalyq-jaramdy kúıdegi jolǵa mehanızmderdi óndirý Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheber Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheber 5 - 3 Jol mashınalaryna qyzmet kórsetip júrgen brıgadaǵa basshylyq etý.Oryndalyp júrgen jumystar sapasyna esep jáne tehnologııalyq prosesterdi saqtaý Jol kóligi basshysy Joldyq kóliktiń basshysy 5 - 4 Stasıonar kompressorlar men týrbokompressorlarǵa qyzmet kórsetý Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısi Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısi 2-4 2-6 Eskertpe. BTBA – Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy, 1-shyǵarylym, Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2009 jylǵy 30 qarashadaǵy № 343-ó-m buıryǵymen bekitilgen. «Jol tehnıkasyn paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standartyna 2-qosymsha 1-keste 1. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Bas mehanıktiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol kóligi uıymdary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary - Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi 6 Joǵary kásiptik, tehnıkalyq bilim 2-keste 2. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheberdiń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Jol dıstansııasy sheberhanalary, park Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary - Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin, kirispe jáne alǵashqy talaptan soń SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Orta kásiptik tehnıkalyq bilim Mamandyǵy boıynsha jumys ótili 3 jyldan kem emes Joǵary kásiptik tehnıkalyq bilim Jumys ótiline talap qoıylmaıdy 3-keste 3. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jol kóligi basshysynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol kóliginiń uıymdary, jol dıstansııasy sheberhanalary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary - Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqtan soń SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Joǵary kásiptik (tehnıkalyq) bilim, praktıkalyq jumys tájirıbesi Jol mashınasy mashınısi retinde jumys ótili 3 jyldan kem emes 4-keste 4. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol kóliginiń uıymdary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Múmkin zııandy jaǵdaılar – shýdyń joǵary deńgeıi, vıbrasııanyń joǵary deńgeıleri, jumys aımaǵyndaǵy aýanyń joǵary tozańdylyǵy Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqtan soń SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Negizgi orta bilimnen tómen emes, jalpy orta bilimniń bar bolýy kezindegi praktıkalyq tájirıbe jáne kásiptik daıyndyq (uıym bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar, uıymdaǵy bilim ne oqý) Jumys ótili 2 jyldan kem emes 3 Praktıkalyq tájirıbe,negizgi orta bilim ne jalpy orta bilim bazasyndaǵy tehnıkalyq jáne kásiptik bilim 2 deńgeıde 2jyl Bir jylǵa deıingi kásiptik daıyndyq baǵdarlamalary boıynsha uıym bazasyndaǵy kýrstar nemese uıymdaǵy oqýlar 4 Qosymsha kásiptik daıyndyqty tehnıkalyq jáne kásiptik bilim, praktıkalyq tájirıbe 3 deńgeıde 2jyl   «Jol tehnıkasyn paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standartyna 3-qosymsha KS birlikteriniń tizimi 1-keste 1. «Bas mehanık» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Tehnıkalyq qaýipsizdik jáne eńbek qorǵaý boıynsha jumystardy uıymdastyrý, jumyskerlerge nusqaýlyq júrgizý 2 F Kólik pen mehanızmderdiń qaýipsiz jumysyn qamtamasyz etý. Mehanızmder men jol kólikteriniń, drezınalardyń sapaly jóndeýin baqylaý 3 F Sapaly esep qısap júrgizý, jumys josparyn ázirleý, jumys josparyn qurastyrý, jóndeý jumystaryn óndirýge kelisim sharttar jáne tapsyrystardy rásimdeý, jańa mehanızmderdi engizý, jáne temirjoldaǵy jumys tásilderi men ádisterin engizýdi qamtamasyz etý 2-keste «Mehanızmder men kólikterdi jóndeý jáne paıdalaný boıynsha sheberi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Tehnıka qaýipsizdigi jáne eńbek qorǵaý jumystaryn jaqsartýdy uıymdastyrý, jumyskerlerge nusqaýlyq júrgizý 2 F Kólikter men mehanızmderdiń qaýipsiz jumysyn qamtamasyz etý 3 F Kólik jáne mehanızmderdiń jumysyna esep qısap, josparlaý, qamtamasyzdandyrý, ónertabystyq usynystardy engizý, suranymdar men aktilerdi qurý 3-keste «Jol kóligi basshysy» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Jol mashınalaryna qyzmet kórsetetin brıgadaǵa basshylyq etý 2 F Istelip júrgen jumystardyń sapasyn esepke alý, mashına men mehanızmderdiń qaýipsiz jumasyn qamtamasyz etý 3 F Sapaly esep-qısap júrgizýdi qamtamasyz etý 4-keste «Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Stasıonarlyq kompressorlerge qyzmet kórsetý 2 F Kompressorlyq stansııanyń búkil jabdyqtarynyń jumystaryn baqylaý 3 F Esep-qısapty-tehnıkalyq qujattamany júrgizý Eskertpe: F – fýnksııa. «Jol tehnıkasyn paıdalaný jáne jóndeý» kásibı standartyna 4-qosymsha KS birlikteriniń sıpattamasy 1-keste 1. «Bas mehanık» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Mehanıkalyq quraldar, kólikter jáne mehanızmder Normatıvtik jáne negizgi qujattar 1-1 M Jol aralyǵynda mehanıkalyq quraldardy jóndeý jáne kútim jasaý, paıdalaný, basqarý boıynsha qyzmet kórsetý personalyn oqytý,janar-jaǵarmaıly materıaldardy durys shyǵyndaý boıynsha talap júrgizý. Mehanızmder men kólikterge kútim baǵasyn tómendetý boıynsha sharalardy júrgizý Mehanıkalyq jabdyqtardy jóndeý men kútý, paıdalaný, basqarý boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary. Qyzmet kórsetetin qyzmetkerlerdiń qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» Aksıonerlik qoǵamynyń jarǵysy. Iskerlik ádebi kodeksi, korporatıvtik basqarý kodeksi, «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» Aksıonerlik qoǵamynyń lokaldi aktileri, menedjment sapasynyń júıesiniń talaptar (qujattar), temirjoldarynda sıgnal berý, jol jumystaryn júrgizý kezinde poezd qozǵalysynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý. Júıelik taldaý ádistemesi jáne kásibı jaǵdaılardy jobalaý, mashına parkin paıdalaný men jóndeý kezindegi basshylyq sheshimderdi qabyldaý tásilderi, jol qural-saımandaryn daıyndaý jáne jabdyqty kapıtaldy jóndeý, jańa mehanızmderdi engizý men jol jumystaryn iske asyrý úshin tehnologııalyq prosessterdi jasaý, jáne jol sharýashylyǵyndaǵy jumys tásilderi men ádisteri týraly bilim Kólikter jáne mehanızmder Eńbekti qorǵaý boıynsha normatıvtik qujattar 1-2 M Mehanızmder men kólikterdi paıdalaný jáne sheberlik jol qashyqtyq-taryndaǵy tehnıka qaýipsizdigin jáne eńbekti qorǵaýdy arttyrý jumystaryn uıymdastyrý Tehnıka qaýipsizdigi men eńbek qorǵaý týraly normatıvti qujattardy jumysta qoldanýy boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary Jol kólikteri jáne drezınalar Tehnıkalyq oqytý boıynsha materıaldar 1-3 M Drezına júrgizýshileri men jol kólikteriniń mehanıkterimen tehnıkalyq oqý boıynsha sabaq júrgizý Tehnıkalyq oqý ótkizý boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary. Drezınalar men jol kólikterindegi jumys kezindegi baǵynýshylar qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy 2 F Jol kólikteri Nysandardy tehnıkalyq kýálandyrý jáne tirkeý 2-1 Kóliktiń qaýipsiz jumysyn qamtamasyz etý, ýaqtyly nysandardy tehnıkalyq kýálandyrý men tirkeý jáne jol kóligin jyl saıyn tehnıkalyq tekserýmen qamtamsyz etý Jol kóligindegi aqaýlardy, tehnıkalyq kúıin anyqtaý boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary Motorly-relstik kólik, jol kólikteri jáne mehanızmder, drezına Jóndeý sıkliniń kestesi, jol kólikterin qabyldaý boıynsha qujattar 2-2 M Kólikter jáne mehanızmder, motorly-relstik kólikti jóndeý sıkliniń kestesin qurastyrý jáne isteý,oryndalýyn árdaıym tekserý. Sáıkes tehnıkalyq qujattardy qurastyrýmen qashyqtyqqa kelgen, mehanızmderdi synaqtaý jáne qabyldaý. Jol kólikteri jáne mehanızmder, drezınalardyń sapaly jóndelýin qadaǵalaý. Jol kólikterin qabyldaý jáne zaýyt jóndeýinen ótken avtodrezınalardy zaýyttary nemese basqa da jóndeý uıymdarynyń sapasyz jóndeýi kezinde narazylyq aktisin toltyrý Ártúrli jumystar isteý boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary. Mehanızmder, kólikter, motorly-relstik kólikterdegi jumys kezinde baǵynýshylar qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy Kólikter, mehanızmder, elektro-quraldar Tehnıkalyq quraldar 2-3 M Qashyqtyqta ornalasqan kólik jáne mehanızmderdiń saqtalýy men durys tehnıkalyq paıdalanylýyn qadaǵalaý. Tóńirektegi jáne sheberhanadaǵy elektr quraldary men mehanızmder, kólikterdiń jumysyn esepteý jáne josparlaý Ártúrli jumystar isteý úshin elektr quraldar jáne mehanızmder, kólikterdegi jumys kezinde baǵynýshylar qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy 3 F Kólikter, mehanızmder men jabdyqtar, qosymsha bólikter, janarmaıly-maılanatyn jáne súrtetin materıaldar, jol qural-saımandary Tehnıkalyq kúı men kemshilik tizimdeme aktileri. Jabdyqtar men kólik parkin paıdalaný jáne jóndeý boıynsha esepteme. Jol qural-saımanda-ryn daıyndaý jáne jabdyq-tardyń óndirý-kúrdeli jóndeýine kelisim- shart 3-1 M Kólikter jáne mehanızmderdi paıdalaný jáne ornalastyrý boıynsha, jol jumystaryn óndirýge arnalǵan tehnologııalyq prosessterdi qurastyrýǵa qatysý. Tehnıkalyq bıýlletendermen usynylǵan jańa mehanızmderdi engizý jáne temirjoldaǵy jumys tásilderi men ádister, ónertabystyq pen oılap tapqyshtyq usynymdardy engizý Jol sharýashy-lyǵyndaǵy jumys úshin tehnologııalyq prosessterdi qurastyrý boıynsha sheshim qabyldaý daǵdylary 3-2 M Kólikter, mehanızmderdi jóndeýge arnalǵan tehnıkalyq kúı men kemshilik tizimdemesi aktilerin qurastyrý. Jabdyqtarǵa jáne kerekti qosymsha bólikterge suranym, janarmaıly-maılanatyn jáne súrtetin materıaldardy iske asyrý jáne paıdalanýdy qadaǵalaý. Kólik, mehanızmder aqaýlary sebebin taldaý jáne joıý. Sáıkes uıymdarǵa ýaqtyly jetkizý jáne jabdyqtar men kólik parkin paıdalaný jáne jóndeý boıynsha eseptemeni sapaly qurastyrýmen qamtamasyz etý. Jol qural-saımandaryn daıyndaý jáne jabdyqtardyń óndirý-kúrdeli jóndeýine kelisim shartty jáne tapsyrystardy rásimdeý Ártúrli jumystar isteýi úshin joldyq jabdyqtar jáne mehanızmder, kólikterdegi jumys kezinde baǵynýshylar qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy Kólikter, mehanızmder men jabdyqtar Mashına-lardy, mehanızm-derdi jáne jabdyq-tardyń aldyn ala josparly kestesi jáne jumystar-dyń kúntizbelik, aılyq jáne jyldyq jos­pary 3-3 M Mashınalardy, mehanızmderdi jáne jabdyqtardyń aldyn ala josparly kestesin jáne jumystardyń kúntizbelik, aılyq jáne jyldyq josparyn ázirleý jáne olardyń oryndalýyn tirkeý Ártúrli jumystar isteý úshin joldyq jabdyqtar jáne mehanızmder, kólikterdegi jumys kezinde baǵynýshylar qyzmetin ózindik basqarý daǵdysy 2-keste 2. «SBSh 5-deńgeıindegi «Mashına men mehanızmderdi paıdalaný jáne jóndeý sheberi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Kólikter, mehanızmder men jabdyqtar, álektr qondyr-ǵylary Normatıvti jáne negizgi qujattar 1-1M TPE qatal saqtaýy boıynsha drezınalardyń júrgizýshileri jáne basqa mashınalar mehanıkterdi talap, temirjoldaǵy manevrlik jumys jáne poezd qozǵalysy boıynsha nusqaýlyqtar, jol jumystaryn júrgizý kezinde poezd qozǵalysyn qaýipsizdikpen qamtamasyz etý boıynsha talaptar, jabdyqtar men elektr qondyrǵylar, mashınalardy, mehanızmderdi paıdalaný kezindegi tehnıkalyq qaýipsizdik jáne sátsiz jaǵdaılar men jaraqattanýshylyq pen kúres úshin sharalar ótkizý Elektr qondyrǵylar jáne mehanızmder, jabdyqtar men mashınalardaǵy jumys kezinde baǵynýshylardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý Temirjoldy tehnıkalyq paıdalaný, temirjoldarda manevrlik jumys pen poezdar qozǵalysy boıynsha, temirjoldarda sıgnal berý boıynsha, joldyq jumystaryn júrgizý kezinde poezd qozǵalysynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha, joldyń qazirgi kútimi boıyn sha jáne jol men qurylys departamenti basshylyǵy týraly bilim. Júıelik taldaý metodologııasy jáne kásibı jaǵdaılardy jobalaý, mashına parkin paıdalaný men jóndeý kezindegi Temirjol kóligi Temirjol kóligi boıynsha jol betteri 1-2 M Ornatylǵan normalar men baǵalar boıynsha jumysshylarǵa kıim berý jáne de temirjol kóligi boıynsha joldyq better Jasaqtarmen, joldyq bettermen jumys kezinde sheshim qabyldaý jáne taldaý, ózindik taldaý daǵdylary Kólikter, mehanızmder Eńbek qorǵaý boıynsha qujattar 1-3 M Mashınalar men mehanızmderdi jóndeý, paıdalaný kezinde jáne joldyń sheberlik qashyqtyqtaǵy tehnıka qaýipsizdigi men eńbek qorǵaýdy jaqsartý boıynsha jumystaryn uıymdastyrý Mashınalar men mehanızmderdi paıdalaný jáne jóndeý kezinde jáne sheberhana baǵynýshylardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý basshylyq sheshimderdi qabyldaý tásilderi, joldyq qural-saımandy daıyndaý jáne jabdyqty kapıtaldy jóndeý, jańa mehanızmderdi engizý men joldyq jumystardy iske asyrý úshin tehnologııalyq prosesterdi jasaý, jánede joldyq sharýashylyqtaǵy jumys tásilderi men ádisteri týraly bilim 2 F Motorly-relstik kólik, jol–qurylys mashınalary men mehanızm-deri, kompres-sorlyq qondyrǵylar Mashınalar men mehanızmderdi paıdalaný boıynsha basshylyq 2-1 M Qashyqtyqta ornalasqan kompressorlyq qondyrǵylar, mehanızmder men jol-qurylys mashınalary, motorly-relstik kóliktiń apatsyz jumysyn qamtamasyz etý Ártúrli jumystar isteýi úshin kompressorlyq qondyrǵylar, joldyq, qurylys mashınalary men mehanızmder, motorly-relstik kólikterdiń jumysy kezinde baǵynýshylardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý Jol mashınalary jáne avtodrezınalar, stanokty jáne ustaly-presti jabdyqtar Tehnıkalyq kúı jáne kemshilikti tizimdemeler aktileri. Narazylyq aktisi 2-2 M Jol mashınalary jáne avtodrezınalardy qabyldaý, basqa da jóndeý uıymdaryna nemese zaýyttyq jóndeýden, zaýyttarǵa qabyldaý úshin shyǵý, sapasyz jóndeý kezinde narazylyq aktisin rásimdeý. Ornatylǵan merzimderde paıdalanýǵa alynatyn stanokty jáne ustaly-presstik jabdyqty engizýdi qamtamasyz etý Ártúrli jumystar isteýi úshin ustaly-prestik jabdyqtar men stanokti jumystary jáne avtodrezınalar, joldyq mashınalardyń jumysy kezinde baǵynýshylardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý 3 F Jabdyq-tardyń bólshekteri, janarmaı, maılanatyn, súrtetin jáne taǵy basqa. materıaldar, mashınalar, mehanızm-der, TET (tehnıka- lyq-ekono- mıkalyq topshylaý) Jabdyqtar men mehanızmder, mashınalardy jóndeý men esepten shyǵarý úshin tehnıkalyq kúı jáne kemshilikti tizimdemeler aktileri, suranymdar 3-1 M Joldyq mehanızmder men mashınalardaǵy retteýshimen birge tehnıkalyq kúı aktisin, mashınalardy, mehanızmderdi jóndeý men esepten shyǵarý úshin jáne kemshilikti tizimdemeler aktilerin qurastyrý, TET boıynsha shyǵyndar týraly málimdeme jınaý men esep-qısap júrgizý, bólshekter, jabdyqtarǵa, sheberhanaǵa kerek materıaldar suranymy, janarmaı, maılanatyn, súrtetin jáne basqa materıaldar. Mashına men mehanızmderdiń tehnıkalyq kúıindegi aqaýlyqtardy anyqtaý kezindegi sheshim qabyldaý jáne taldaý daǵdylary Mashınalar, mehanızmder jáne jabdyqtar Jabdyqtar men mehanızmder, mashınalardyń tehnıkalyq kúı aktileri 3-2 M О́nertapqyshtyq usynystardy kirgizý, oılap tapqyshtar men ónertapqyshtarǵa tehnıkalyq kómek kórsetý Oılap tapqandar men ónertapqyshtardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý Mashınalar, mehanızmder jáne jabdyqtar Mashınalar men mehanızmderdi paıdalaný jáne jóndeý boıynsha esepteme 3-3 M Sheberhanalar boıynsha ornatylǵan eseptemeni barlyǵyn ýaqtyly berý men qurý, durys júrgizý, jabdyqtar, mashına men mehanızmderdiń jumysynyń esep-qısap, josparlaýdy qamtamasyz etý Ártúrli jumystar isteýi úshin mehanızm-der,jabdyqtar men mashınalardaǵy jumysy kezinde baǵynýshylardyń laýazymyn túzeý jáne baqylaý 3-keste 3. SBSh 5-deńgeıindegi «Jol kóligi basshysy» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Jol mashınasy Normatıvtik jáne bazalyq qujattar 1-1 M Joldyń qazirgi kútimi jáne jóndeý kezindegi ballastyq jumystar jáne usaq tastardy tazalaǵysh, óńdegish, tegisteýish, japsyrǵysh, túzetetin jumystardy oryndaý kezindegi, qyzmet kórsetetin joldyq mashınaǵa, brıgadany basqarýdy júzege asyrady. Jumyskerlerdi jumys oryndary boıynsha ornalas- tyrý jáne ony maqsatty paıdalaný Jol mashınasy men mehanızmderimen joldyń qazirgi kútimi men jóndeýi kezinde, joldyq mashınaǵa qyzmet kórsetý kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary Jol mashınasy bastyǵynyń jumysyn retteý konstrýktıvtik erekshelikter, mashınanyń qurylǵysy, mashınany jóndeý jáne paıdalaný, mashınalardy paıdalana otyryp joldyq jumystardy óndirý tehnolo- gııa­sy, temirjoldy tehnıkalyq paıdalaný; temirjoldyǵy manevrlik jumystar jáne poezd qozǵalysy, mindetter sheńberi boıynsha temirjoldaǵy sıgnal berý, joldyq jumystardy iske asyrý kezinde poezd qozǵalysynyń qaýipsizdigi, jazymdy oqıǵany esepke alý jáne tekserý tártibi, temirjol kólikterindegi óndirýmen baılanysty, materıaldardyń shyǵyn normalary, arnaıy kıim berý; ekonomıka negizderi, eńbekti uıymdastyrý, óndirý jáne basqarý; Eńbek zańy negizderi;ishki eńbek tártipteme. Temirjol kóliginiń jumysshy-larynyń demalys ýaqyty men jumys ýaqyty jaıly;órttik qaýipsizdik jáne óndiristik sanıtarııa, tehnıka qaýipsizdigi, eńbek qorǵaý normalary. Júıelik taldaýdyń ádisnamasy jáne kásiptik jaǵdaılardy jobalaýlar, tehnologııalyq prosesterdi ustaný jáne oryndalyp jatqan jumystyń sapasyn anyqtaý kezinde mashınany tehnıkalyq durys paıdalaný jáne apatsyz, úzdiksiz jumystaryn oryndaý kezinde basqarýshylyq sheshimderdi qabyldaý tásilderi týraly bilim Normatıvtik jáne bazalyq qujattar Tehnıkalyq oqý boıynsha materıaldar 1-2 M Tehnıkalyq bilimderin deńgeıin joǵarylatý boıynsha jumysshylarǵa óndiristik nusqaýlyq, tehnıkalyq oqý ótkizý jáne uıymdastyrý Tehnıkalyq bilimderin deńgeıin joǵarylatý boıynsha jumysshylarǵa óndiristik talapty, tehnıkalyq oqýdy ótkizý kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary 2 F Jol mashınasy Qural-saımandar, qurylǵylar, qosymsha bólshekter jáne materıaldar 2-1 M Tehnologııalyq prosessti ustaný jáne isteletin jumystyń sapasyn esepke alý.Mashınany jóndeý jumystarynyń mólsherin anyqtaý. Qural-saımandar, qurylǵylar, qosymsha bólshekter jáne materıaldarmen jumys oryndaryn ýaqtyly jabdyqtandyrýdy baqylaý Isteletin jumystyń sapasyn anyqtaý kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary Poezd qozǵalysynyń grafıgi 2-2 M Mashınany tehnıkalyq durys paıdalaný jáne apatsyz, úzdiksiz, jumystardy oryndaý kezinde poezd qozǵalysynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýi., onyń jumysqa daıyndyǵyn tekserý Jol mashınasy men mehanızmderimen jumysy kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary 3 F Jol mashınasy Janarmaı-energetıkalyq jáne basqa materıaldy resýrstar 3-1 M Janarmaı-energetıkalyq jáne basqa materıaldy resýrstardy shyǵyn únemdiligin baqylaý Janarmaı-energetıkalyq jáne basqa materıaldy resýrstardy shyǵyn únemdiligi kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary Mashına jumysynyń grafıgi, jyldyq, kvartaldyq, aılyq josparlar 3-2 M Mashına jumysynyń grafıgi, jyldyq, kvartaldyq, aılyq josparlar kelisim men ázirleýge qatysý.Bekitilgen qujattardy ýaqyttylyq rásimdeý jáne durystyǵyn qamtamasyz etý Mashına jumysynyń grafıgi, jyldyq, kvartaldyq, aılyq josparlardy oryndaý men ázirleý kezindegi sharttardy qurý men sheshimderdi qabyldaý, ózindik taldaý, taldaý daǵdylary 4-keste 4. «SBSh 2-deńgeıindegi «Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Stasıonarly kompressorler men týrbokompres-sorler Basqarý pýlti, mehanızm-derdi maılaý úshin maı, baqylaý-ólsheýish aspaptar 1-1 M Ártúrli qozǵaltqyshtardan keltiretin qaýipsiz gazdarmen jumys ýaqytyndaǵy árqaısysy 5 m3/mın ke deıingi berýmen 1 MPa (10 kgs/sm2) qysymy bar, stasıonarly kompressorler men týrbokompressorlerge qyzmet kórsetý, iske qosýdy júzege asyrý, kompressorlardyń toqtaýy men retteýin iske asyrý Elektr qozǵaltqyshtarmen jáne alǵashqy mashınalarmen, porshendik kompressorlarmen nusqaýlar negizinde jumys tásilin tańdaý Porshendik kompressorlar, bý mashınalary men elektr qozǵaltqyshtardyń áreket prınsıpi. Sáıkes aýa temperatýrasy jáne satylar boıynsha jumys qysymy. Qyzyp ketýdi boldyrmaý jáne joıý boıynsha sharalar, qyzmet kórsetiletin torapty-agregattardyń uıǵaryndy qyzý temperatýrasy. Mehanızmderdi maılaý úshin qoldanylatyn maı túrleri men sorttary. Avtomatıkalyq basqarý men baqylaý-ólsheýish aspaptardy qoldaný tásildeý men belgileýleri 3 F Kompres-sorlar, mashınalar men mehanızmder Esep-qısapty-tehnıkalyq qujattama 3-1 M Kompressorlar, mashınalar men mehanızmderdiń jumystary jaıly esepteme-tehnıkalyq qujattamalaryn júrgizý Qyzmet kórsetiletin mashına men mehanızmder, kompressorlar jumysy jaıly esepteme-tehnıkalyq qujattamalaryn júrgizý kezinde ózindik túzeleý jáne ózindik baqylaý daǵdylary Kompressorlyq stansııanyń qubyrlary shemalar jaıly bazalyq bilim Kompres-sorlar, mashınalar men mehanızmder Tehnolo-gııalyq prosester, buıymdy óndirý men jasaý 3-2 M Tehnologııalyq prosester jáne buıymdy óndirýdi retteý Qubyrlarmen jumysy kezindegi ózindik túzeleý jáne ózindik baqylaý daǵdylary Kompressorlyq stansııanyń qubyrlary shemalar jaıly bazalyq bilim Kompres-sorlyq stansııanyń jabdyǵy Jabdyqty jóndeýge arnalǵan aqaýlyq tizimdeme 3-3 M Kompressorlyq stansııanyń jabdyǵyn jóndeýdiń aqaýlyq tizimdemesin qurastyrý Qozǵaltqyshtar men kompressorlar jumysynda aqaýlyqtardy joıý jáne boldyrmaý boıynsha nusqaýlar negizinde jumys tásilin tańdaý Qozǵaltqyshtar men kompressorlar jumysynda aqaýlyqtardy joıý jáne boldyrmaý tásilderi jaıly bazalyq bilim   5-keste 5. «SBSh 3-deńgeıindegi «Kompressorlyq qondyrǵynyń mashınısi» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Stasıonarlyq kompressorler men týrbokompressorler Basqarý pýlti, mehanızmderdi maılaý úshin maı, baqylaý-ólsheýish aspaptar 1-2 M Ártúrli qozǵalt-qyshtardan keltiretin qaýipsiz gazdarmen jumys ýaqytyndaǵy árqaısysy joǵary 5 m3/mın den 100 m3/mın deıingi berýmen 1 MPa (10 kgs/sm2) jáne árqaısysy 5 m3/mın ke deıingi berýmen 1 MPa (10 kgs/sm2) qysymy bar, stasıonarly kompressorlarmen týrbokom-pressorlarǵa qyzmet kórsetý Porshendik kompressorlar, týrbokompressorlar, ishten janatyn qozǵaltqyshtar, bý mashınalary, elektr qozǵaltqy-shtardyń jumys isteý tásilderin derbes anyqtaý Porshendik kompressorlar, týrbokompressorlar, ishten janatyn qozǵaltqyshtar, bý mashınalary, elektr qozǵaltqyshtardyń qurylysy jáne olardyń tehnıkalyq sıpattamalary men qyzmet kórsetý týraly bilim. Termodınamıka men elektrotehnıka negizderi. Kompressorlar jumysy kezinde paıda bolatyn gazdardyń qasıetteri Stasıonarlyq kompressorler men týrbokompressorler Basqarý pýlti, mehanızmderdi maılaý úshin maı, baqylaý-ólsheýish aspaptar 1-3 M Ártúrli qozǵaltqysh-tardan keltiretin qaýipsiz gazdarmen jumys ýaqytyndaǵy árqaısysy 100 m3/mın den 500 m3/mın deıingi joǵa