Tushymdy reformaǵa toly naýqan

Elimizdegi sońǵy oń ózgeris­ter kóńil qýantarlyq, aýyz toltyryp aıtýǵa bolatyn tushymdy reformalarǵa toly. Olardyń ishindegi eń irgeli ózgeristerdiń biri – el Prezıdentiniń saılaý merziminiń jetijyldyq ýaqytqa sozylýy. Kelesi tyń ózgeris, Par­lament Senatyndaǵy prezı­dent­tik kvotaǵa shekteýler engizil­di. Sondaı-aq joǵary zań shyǵarýshy organda Qazaqstan halqy Assambleıasy ókilderiniń ókildiginde ózgerister boldy, zań shyǵarýshy organdarǵa saılaý formaty da ózgerdi. Endi Parlament Májilisi depýtattarynyń 70 paıyzy partııalyq tizimder bo­ıynsha, al qalǵan 30 paıyzy bir mandatty okrýgter boıynsha saılanady. Saıası partııalardy tirkeý rásimi edáýir jeńildetildi: saıası partııany uıymdastyrý úshin azamattardyń bastamashyl tobynyń eń az sany 1 myńnan 700 adamǵa deıin qysqardy; par­tııalardyń Quryltaı sezin ótkizý merzimi 2 aıdan 3 aıǵa de­ıin ulǵaıtyldy; tirkeý shegi 20 myńnan 5 myńǵa deıin tómendedi; óńirlik ókildikterdiń eń az sany 600-den 200 adamǵa deıin azaıdy. Osyndaı saılaýǵa qatysty jeńildikter de bıylǵy Parlament saılaýyna túsetin úmitkerler sanynyń ulǵaıýyna áser etti.

Qazaqta óte jaqsy naqyl sóz bar: «Oılaýshy oıyn aıaq­taǵansha, táýekelshil isin tyndyrady». Iаǵnı oılanyp otyratyn ýaqyttan óttik, jyldamdatyp táýekel jasap iske kóshpesek, ýaqyt ta, zaman da bizdi kútip tur­masy anyq. Elimizdiń táýel­sizdigin alǵanyna otyz jyl ǵana ýaqyt ótti. Salystyrmaly túrde alsaq, otyz jastaǵy er-azamat endi kemeldene bastaı­tyny belgili, qoly anaý aıt­qandaı uzyn emes, oń-solyn endi ǵana tanyp úlgergen, otyz jasqa deıingi jınaǵan táji­rıbesin ómirine paıdalana bas­taǵan, kúsh-jigerin, ózin, otbasyn damytýǵa aıaq basqan shaǵy. Endeshe, elimizge de asa syn kózben qaramaı, osy ýaqyt aralyǵynda jetkizgen jetistikterine qoldaý bildirip, bolatyn eldiń azamattaryndaı bir-birimizge janashyrlyq tanytý asa mańyzdy.

Otandastar kez kelgen jańa­shyldyqty qoldap, elimizdi kózdiń qarashyǵyndaı qorǵap, aýyzbirlikpen ǵana jetistikke jetet­inimizge senimdimin. Saı­laýal­dy naýqannyń qyzǵan sátin­de árbir kandıdatpen jeke-jeke tanysýǵa, olardyń depý­tat­tyq mandatqa jetkennen keıingi josparlaryn tyńdaýǵa múmkindikter týyndap otyr. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini, elimizge janashyr, kór­gendi-kóregen, ultaralyq qun­dy­lyqtardy durys túsine­tin, kóńili ashyq, kókiregi oıaý azamattardyń dodaǵa túsýine shynaıy tilektespiz. Dese de saılanýshylar sany kóp, báseke qar­qyndy, shynaıy júırik­ter ozsa eken, elge janashyr, dıp­lomatııalyq qarym-qatynas­tardy jete túsinetin shynaıy daraboz azamattar jeńiske jetse eken dep oı túıindeımiz.

Eńlik QASABEKOVA,

Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýty Dintaný ortalyǵynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri