«Jaryq Foundation» syrttaı ıntellektýaldy oıyn sanalǵanymen, oǵan qatysýshylar keleshekte kásiptik baǵdarlaýǵa jol ashatyn biregeı joba dep baǵa berdi. Joǵary synyptarda bilim alyp júrgen jastardyń kóbi bolashaq mamandyǵy qandaı salada bolatynyn elestete almaıtyny shyn. Jyl saıyn elimizde orta eseppen 70 myńnan astam túlek jumysqa ornalasýda qıyndyqqa urynatynyn resmı statıstıka kórsetip otyr. Al jumysqa turǵan túlekterdiń 40 paıyzy mamandyǵy boıynsha eńbek etpeıdi. Buǵan jastardyń úshten biri mamandyqty ózderi tańdamaıtyny sebep kórinedi. О́z qalaýyna súıenbegendikten əleýetin tolyq iske asyrý múmkin bolmaıdy. Al alǵan daǵdylary men bilimderi ýaqyt óte eskirip, eńbek naryǵynda bəsekege qabiletsiz bolyp qalady. Sol úshin de jastarǵa mektep qabyrǵasynan bastap kásiptik baǵdar berý óte ózekti.
Altyndy Maıqaıyń kentindegi №2 orta mektebiniń jas mamandary – Dıdar Halımolla, Bógembaı Bahıtdenov, Ermek Rahymjanovtyń birlesken avtorlyq jobasy alǵashqyda «Ne? Qaıda? Qashan?» ıntellektýaldy oıyny negizinde túzilgen eken. Keıin jetildire kele 11 baǵyttan turatyn keshendi joba qurǵan. Dıdar mektepte bıologııa men matematıkadan, Bógembaı bıologııadan, al Ermek matematıkadan sabaq beredi.
Dıdar Halımollanyń aıtýynsha, jobanyń negizgi maqsaty – oqýshylardy jan-jaqty damytyp, zeıinin jetildirý.
– Orta bilim salasynda oqýshylar úshin jaýaby tabylmaǵan sansyz saýal bar. О́kinishke qaraı kópshiligi úshin álgi beımálim dúnıeler jumbaq kúıde qala beredi. Qazirgi qoǵam mektep túlekteriniń ıntellektýaldyq deńgeıine erekshe talaptar qoıady. «Eger oqýshylardyń pánderge qyzyǵýshylyǵy bolmasa, ıntellektti qalaı arttyrýǵa bolady?» degen saýal týyndaıdy. Oqýshylardy tárbıeleý, oqytý jáne damytýdyń eń kóne quraldarynyń biri – oıyn. Oılana kele, mektep baǵdarlamasynyń materıalyn ıgerý aıasynda qoljetimdi, jeńil jáne qyzyqty ıntellektýaldy oıyn-jarystyń nusqasyn ázirledik. Bul joba búginde mektep pen qoǵam aldynda turǵan mindetterdi is júzinde júzege asyrýǵa, mamandyqqa baǵdarlaý salasyndaǵy problemalardy sheshýge arnalǵan, – dedi pedagog.
Bıylǵy oqý jylynyń basynan joba avtorlary jańa baǵdarlardy josparlap, zamanǵa saı mamandyqtar boıynsha 7-11-synyp oqýshylaryn oqytýdy, sondaı-aq balalar arasynda ulttyq sport túrlerin damytýdy qolǵa alǵan. Atap aıtqanda, munda mobılografııa, sheshendik óner, SMM, robottehnıka, kıbersport, ulttyq sport (asyq atý men qazaq kúresi), «Jaryq» ıntellektýaldy oıyny, maýsymdyq marafon júgirisi, ólketaný, kásiptik baǵdar jobalary jáne «Jaryq» aqparattyq gazetin shyǵarý jolǵa qoıyldy.
Bir qyzyǵy, mobılografııa kýrsy boıynsha 11-synyp oqýshysy Rýstam Ábilda óz bilgenin qurby-qurdastarymen bólisip júr. Jas talapkerdiń bul kásip boıynsha arnaıy trenerlik sertıfıkaty bar. Al marafonǵa júgirýdiń qyr-syryn balalarǵa mektep ustazy Oljas Kákimjanov úıretedi. Oljas baıanaýyldyq jelaıaq Nursultan Birlik ekeýi 2021 jyly Semeı – Pavlodar baǵytyndaǵy 330 shaqyrymdy 44 saǵattyń ishinde júgirip ótken bolatyn. Olardyń úzdik nátıjesi otandyq Gınnestiń rekordtar kitabyna endi.
– Mektep ustazdary shetinen belsendi. Foundation tek jetildirýge ǵana emes, jańa bilimderdi ıgerýge múmkindik beretin zamanaýı formattaǵy oıyn ekenin kórip otyrmyz. Balalar mashyqtaryn damytyp, kez kelgen jaǵdaıǵa taldaý, qorytyndy jasaýdy meńgeredi. Alǵashqy maýsymda 30-ǵa jýyq bala qatyssa, ekinshi maýsymda ıntellektýaldy oıynǵa – 40, al kásiptik baǵdarlaý baǵyttaryna 124 oqýshy nıet tanytqan. Bul qyzyǵýshylyq tanytqandardyń sany ósip kele jatqanyn baıqatady. Sondyqtan aldaǵy sáýir aıynda ótetin úshinshi maýsymǵa shamamen 10 komanda keledi dep shamalap otyrmyz. Bıyl jobanyń shekarasy keńeıip, Pavlodar, Ekibastuz, Aqsý qalalarynan ótinimder túsip jatyr. Demeýshilerdiń kómegimen oıynǵa tigiletin júlde qoryn da arttyrýdy oıǵa aldyq. Keleshekte baǵyttar sanyn eseleý de josparda tur. Mysal úshin bıyl jazda Toraıǵyr aýylynda oqýshylarymyzdyń qatysýymen Etnoaýyl uıymdastyramyz. Bozbalalar men boıjetkenderimiz ulttyq dúnıelerimizden sýsyndaýy úshin ulttyq sport túrlerin damytýdy jolǵa qoıyp jatyrmyz. Sonyń biri jýyqta uıymdastyrylǵan «Mektep barysy» saıysy, – dep atap ótti oqý isiniń meńgerýshisi Qarlyǵash Tontaeva.
Byltyr sáýir aıynda ótken alǵashqy ıntellektýaldy oıynda 10-synyp oqýshysy Asanáli Tólegenov jeńimpaz atanǵan. Bilimpaz jas saıys nátıjesinde toppen jumys isteýdiń paıdasyn túsindim, deıdi. Mektepte geografııa men matematıka pánderin erekshe súıip oqıdy eken. Ustazdary Janat Amanǵazyqyzy men Natalıa Aleksandrovnanyń ustazdyq qyrlaryn erekshe atap ótti.
Pavlodar oblysy,
Baıanaýyl aýdany,
Maıqaıyń kenti
