Osy kelisim aıasynda qos tarap ózara kásibı sheberlikterin shyńdap, áriptestik yntymaqtastyqty nyǵaıtady. Sondaı-aq medısınalyq týrızm salasynda da ózara tájirıbe almasatyn bolady. Sonymen birge ózbekstandyq dárigerlerdiń aıtýynsha is-sapardyń taǵy bir maqsaty – shymkenttik áriptesteriniń ońaltý emindegi ádis-tásilderimen jaqynyraq tanysý jáne olardy óz tájirıbelerinde qoldaný. Tashkenttik delegasııa Shymqaladaǵy basqa da ońaltý ortalyqtaryna bardy. Ondaǵy sal dertine shaldyqqan balalarmen jáne olardyń ata-analarymen tildesti. Naýqastarǵa kórsetiletin em túrlerin baqylady.
О́zbekstanda medısınalyq ońaltý sharasy keńinen damyǵan. Biraq negizinen eresek adamdarǵa ǵana qyzmet kórsetýge beıimdelgen. Endigi jerde kórshiles aǵaıyn balalarǵa da ońaltý emin jasaýdy, osy baǵytta jumystardy jandandyrýdy qolǵa almaqshy. Sol úshin tájirıbe almasý maqsatynda Shymkentke kelip otyr. Biz, árıne, mundaı ekijaqty áriptestik baılanysty ornatýǵa árqashanda daıynbyz jáne qoldan kelgen kómegimizdi aıamaımyz. О́z kezeginde shymkenttik reabılıtologtardyń da ózbekstandyq áriptesterinen úıreneri kóp. Qysqasha aıtqanda bul kelisim ońaltý em-sharasyn eki jaqqa da tıimdi jolmen ilgeriletýge múmkindik beredi», dedi №1 ońaltý ortalyǵynyń bas dárigeri N.Toqbergenov.
О́zbekstandaǵy terapııa jáne medısınalyq ońaltý ǵylymı-tájirıbelik medısına ortalyǵy medısınalyq týrızm bóliminiń meńgerýshisi, dáriger-endokrınolog Sırojıddın Holmýmınovtiń aıtýynsha Shymkent qalasyndaǵy ońaltý ortalyqtaryndaǵy mamandarmen iskerlik baılanysty nyǵaıtý, tájirıbe almasý bizge biliktilikti arttyrýǵa kóp múmkindikter syılaıdy. «№1 ońaltý ortalyǵymen aradaǵy memorandým qos eldiń reabılıtasııalyq medısına salasyn jalǵaǵan «altyn kópir» ispetti. Ekijaqty kelisimniń nátıjesinde endi áriptestik baılanystar nyǵaıady. Bilmegen jerimizdi qazaqstandyq mamandardan suraıtyn bolamyz. О́z kezeginde medısınalyq telekópir arqyly biz de baılanysqa shyǵyp, tájirıbe bólisip otyramyz» degendi aıtty.
Búgingi tańda qaladaǵy osy ońaltý ortalyǵynda túrli sal aýrýyna shaldyqqan 18 jasqa deıingi balalar emdeledi. Emdeý mekemesiniń tósek-orny 110 adamǵa eseptelgen. 100 tósek-oryn jatyp emdelýge arnalsa, qalǵan onyń kúndizgi stasıonarda em qabyldaýshylar paıdalanady. Sonymen qatar 1 jasqa deıingi naýqas balalarmen birge bolatyn ata-analaryna da úsh mezgil tegin ystyq tamaq beriledi. Al bir jastan joǵary naýqastardyń ata-analaryna tek jatatyn tósek-oryn ǵana tegin.
Bastapqy kezde ortalyq 2018 jyldyń qańtar aıynda oblysqa qarasty mekeme bolyp ashylǵan. Keıin Shymkent óz aldyna respýblıkalyq qala mártebesin alǵan soń, sol jyldyń qyrkúıeginde jergilikti ákimdiktiń qaramaǵyna ótedi. Degenmen ortalyq megapolıspen birge Túrkistan oblysynyń da naýqastaryna birdeı qyzmet kórsete beredi. Sondyqtan munda shahardan bólek Túrkistan aımaǵynan da balalar kelip, emdelip ketedi.
Ońaltý mekemesi bas dárigeriniń orynbasary Meıramgúl Altaeva ortalyqta 120 qyzmetker jumys isteıtinin jáne dárigerlerdiń deni joǵary bilimdi, bilikti mamandar ekenin aıtyp ótti. Sondaı-aq balalar ońaltý ortalyǵyna jergilikti emhanada portalǵa qoıylyp bolǵan soń kele alady. Jáne naýqastyń aýrý dárejesine qaraı jylyna birneshe ret em qabyldaıdy.
«Bul jerde tirek-qımyl qozǵalysy buzylǵan, serebraldi sal aýrýynan jutý, shaınaý qyzmetteri nasharlaǵan jáne til múkistigi bar balalar men jasóspirimder emdeledi. Naýqastarǵa negizinen medısınalyq jáne pedagogıkalyq, korreksııalyq emdeý túrleri qoldanylady. Olarǵa ortoped-travmatolog, nevrapotolog, defektolog, psıholog, fızıoterapevt jáne reabılıtolog sııaqty joǵary sanatty dárigerler qyzmet kórsetedi. Ortalyqtyń basty ereksheligi – munda dástúrli emdeý sharalarymen birge zamanaýı medısınalyq ońaltý tásilderi de qatar júrgiziledi», dedi bas dárigerdiń orynbasary.
Máselen, ortalyqta kınezoterapııa men botýlınoterapııa sekildi emdeý túrleri bar eken. Alǵashqy emdik tásil balalardyń bulshyqetterin deneshynyqtyrý ádisi arqyly damytýǵa kómektesedi. Al botýlınoterapııa arnaıy preparat arqyly serebraldi sal aýrýynyń qıyn túrine shaldyqqan naýqas balalardyń siresken bulshyqetterin jumsartady. О́ıtkeni kóp jaǵdaıda sal aýrýymen aýyratyn balalardyń aıaq-qoldary, moıyndary siresip qozǵalmaıtyndyqtan ata-analaryna olarǵa kútim jasaý óte qıynǵa soǵady. Moıny bir jaǵyna qaraı qısaıyp qalǵan balalarǵa tamaq ishý – óte aýyr. Aıaǵy eki jaqqa ashylmaıtyn naýqas sábıler men jasóspirimderge shalbar kıgizý azaptyń azaby. Mundaı kezde bulshyqetterdi jumsartatyn arnaıy ampýla «sıqyrly dárideı» áser etedi. Ári tańnan keshke deıin bala kútimine baılanǵan ata-ana úshin naǵyz kómek. Buryn bul emdi alý úshin ata-analar respýblıkalyq emdeý ortalyqtaryna baratyn. Joldama alý, ol jaqqa barý, kezegin kútý qanshama ýaqytty alatyn. Qymbat ampýlaǵa qoldary jetkenshe ata-ana baıǵus kútýmen, ári-beri shapqylaýmen-aq ábden sharshaıtyn. Qazir botýlınoterapııa jergilikti ońaltý ortalyqtarynda qoldanyla bastaǵaly bul qıyndyqtardyń barlyǵy da artta qaldy. Qaıta buryn qoldary jetpeı júrgen qanshama ata-ana kúrdeli emmen balalaryn emdetýge múmkindik aldy.
Al kınezoterapııany ortalyqtyń 12 dárigeri arnaıy Germanııadan kelgen mamandardyń biliktilik kýrsyna qatysa júrip, oqyp úırenipti. Sonymen birge 10 maman Astana qalasyndaǵy Ulttyq ońaltý ortalyǵynda bilimderin shyńdap qaıtqan.
Ortalyqta, budan bólek, galoterapııa, psıhologııalyq ońaltý, montessorı, sensor bólmesi, ergoterapııa, oıyn terapııasy sekildi qosymsha emdeý sharalary júrgiziledi. Eń bastysy emniń barlyq túri de balalarǵa tegin kórsetiledi.
«Bıyl kóktemde qyzym Aızere eki jasqa tolady. Týylǵaly aıaǵyn onsha basa almaıtyn. Maıda zattardy ustaýǵa qınalatyn. Sóıtip, bireýlerge baryp aıaǵyna massaj jasattyq. Odan qyzym jaqsy bolyp ketken joq. Kerisinshe, odan beter júre almaı qaldy. Sóıtip, júrgende osy ortalyqqa joldamamen kelip, emdik deneshynyqtyrý kýrstarynan óttik. Sodan beri qudaıǵa shúkir qyzym aıaǵyn basyp, ózdiginen júrip ketti. Basqa da emdik sharalardyń nátıjesinde tili shyǵyp, maıda zattardy ustaıtyn boldy. Osynda kelgeli shynymdy aıtsam qyzym kádimgideı ashyldy. Buryn tirek-qımylyndaǵy aýrýynan ba, sóıle dese aýzyn ashpaıtyn, minezi jaman tuıyq edi. Qazir minez-qulqy ózgerip, adamdarǵa kúlip qaraıtyn boldy. Úıde de byldyrlap, ár nárseni aıtyp, tynym tappaıdy. Bul – meniń tórtinshim. Budan bólek, úsh balam bar. О́zim bolsa, bala kútimine baılanysty dekrettik demalystamyn. Osyndaı emdeý mekemesin ashyp, halyqqa jaǵdaı jasap otyrǵan memleketke rahmet. Medısınalyq uıymnyń qyzmetin uıymdastyryp, múgedektigi bar balalarǵa qamqorlyq tanytqan jergilikti ákimdiktiń de eńbegi jana bersin. Shynymen de bul ata-ana úshin úlken kómek qoı. Jekemenshik klınıkalarǵa bara berýge kóp ata-ananyń qaltasy kótere bermeıdi. Sondyqtan tegin medısınalyq ońaltý kómegin kórsetetin mundaı ortalyqtardyń bary qandaı jaqsy bolǵan. Ýaqyt ozǵan saıyn elimizdiń de medısına salasynda úlken ózgerister bolyp jatyr. Ony kúnde kórip, baıqap júrmiz. Keshegi ýaqyt pen búgingi kezdi salystyrýǵa bolmaıdy. Búgingi ulttyq densaýlyq saqtaý salasy sapa jaǵynan áldeqaıda damyp ketken. Ony osyndaı ońaltý ortalyqtarynan-aq kórýge bolady. Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine qadam basty. Barlyq sala jańǵyryp jatyr. Ádiletti Qazaqstandy quramyz degen josparmen qazir búkil elimiz boıynsha jańǵyrtý bastamalary qolǵa alyna bastady. Sondyqtan ulttyq medısına sapasy budan da jaqsaryp, áleýeti artady degen senimdemin», dedi kishkentaı Aızereniń anasy D.Janyqulova.
Aıta ketý kerek, megapolıste qalpyna keltirý men ońaltý emin usynatyn 10 medısınalyq uıym bar. Olarda ońaltý em-sharasy 3 negizgi baǵyt boıynsha júrgizildi. Atap aıtqanda nevrologııa-neırohırýrgııalyq, kardıologııa-kardıohırýrgııalyq jáne ortopedııa-travmatologııalyq. Resmı derek boıynsha, byltyr qaladaǵy ońaltý emine muqtaj 8 671 balaǵa reabılıtasııalyq qyzmet kórsetilgen. Sonymen birge júıke júıesi aýrýlarymen dıspanserlik esepte turatyn bes myńnan astam bala ońaltý emin alǵan. Mundaı ortalyqtar shahardaǵy sal aýrýyna ushyraǵan balalardyń 75 paıyzyn qamtıdy. Jergilikti ońaltý mekemelerinen bólek naýqastar respýblıkalyq «Býrabaı», «Balbulaq», «Alataý» syndy ulttyq balalar ońaltý ortalyqtarynda em qabyldaýǵa jiberilip turady.
