Otyrys jumysyna múgedektigi bar adamdardyń saılaý quqyqtary máselelerine jetekshilik etetin jumys toby, aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń músheleri, jergilikti atqarýshy organdar, Adam quqyqtary jónindegi ýákil ofısi, saıası partııalardyń ókilderi, sondaı-aq EQYU/DIAQB jáne TMD mıssııalarynyń baıqaýshylary qatysty.
Jumys tobynyń otyrysynda erekshe qajettilikteri bar saılaýshylardy saılaýǵa daıyndyq barysy, sondaı-aq Braıl shrıftimen trafaretter jasaý máselesi, saılaý ýchaskelerinde daýys berý úshin jaǵdaılardy qamtamasyz etý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly máseleleri qaraldy.
Otyrysta jeti saıası partııanyń ókilderi Ortalyq saılaý komıssııasynyń usynymdaryn iske asyrý boıynsha qabyldanǵan sharalar týraly aqparat berdi. Máselen, «Amanat» partııasy Ortalyq apparatynyń ókili Marat Sydyqov saılaý naýqany sheńberinde partııanyń saılaýaldy shtaby múgedektigi bar adamdardyń úgit materıaldarymen tanysýyna erekshe nazar aýdarǵanyn atap ótti.
«Býkletterdi daıyndaý kezinde arnaıy bederli-núkteli taktıldi qarip (Braıl qarpi) paıdalanylyp, nashar kóretinderdiń qajettilikterine beıimdelgen partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasy týraly aqparat ornalastyrý úshin aqparattyq saıt ázirlendi. Partııadan usynylǵan respýblıka máslıhattaryna depýtattyqqa kandıdattardyń shamamen 2 paıyzdan astamy nemese 56 adamnyń múgedektigi bar», dedi partııa ókili.
«Aq jol» QDP Ortalyq apparatynyń ókili Abaı Tabysbaev demokratııalyq partııa saılaý zańynyń talaptaryn saqtaý maqsatynda múgedektigi bar adamdar arasynan oblystyq máslıhattardyń partııalyq tizimine 13 kandıdat usynǵanyn atap ótti. A.Tabysbaevtyń málimdeýinshe, saılaýshylarmen kezdesýler kezinde de júrip-turýynda qıyndyqtary bar kandıdattar arnaıy kólik quraldary jáne jeke kómekshilermen qamtamasyz etilgen.
Al «Aýyl» HDPP hatshysy Qýanysh Seıitjanov saıası doda kezinde óńirlerde ınklıýzıvti qoǵam ókilderimen úgit-nasıhat is-sharalary, mysaly, «Inklıýzıvti qoǵamǵa – laıyqty nazar» respýblıkalyq is-shara, «Inklıýzııanyń qoǵamdaǵy róli» taqyrybynda podkast, múgedekterdiń birqatar qoǵamdyq birlestigimen, kópbalaly analarmen jáne olardyń otbasylarymen, múgedektigi bar saılaýshylarmen kezdesýler ótkizilgenin atap ótti. Jalpy, saılaý naýqany kezinde aýyldyqtar partııadan barlyq deńgeıdegi máslıhattarǵa múmkindigi shekteýli 6 úmitker usynǵanyn aıta ketken jón.
Qazaqstan Halyq partııasy Saıası keńesiniń múshesi Islam Suńqar barlyq úgit sharalary partııa is-sharalarynyń tikeleı qatysýshylary bolyp sanalatyn múgedektigi bar adamdar úshin barlyq jaǵdaı eskerile otyryp júrgizilip jatqanyn aıtty. «Kezekten tys saılaý kezinde túrli deńgeıdegi máslıhattarǵa Jambyl, Pavlodar, Abaı, Ulytaý oblystary jáne Almaty qalasynda 5 múgedektigi bar adam usynyldy», dep atap ótti ol.
«Baıtaq» Jasyldar partııasynyń Respýblıkalyq saılaýaldy shtaby basshysynyń orynbasary Ermek Rahımovtiń málimdeýinshe, Almaty jáne Jambyl oblystarynda múgedektigi bar adamdardyń qatysýymen úgit jumystary belsendi júrgizilgen.
«Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııa» ortalyq apparatynyń basshysy Talǵat Omarov ta bul baǵytta tıisti jumys júrgizilip jatqanyn habarlady. «Respublica» partııasynyń ókili Nurlan Djamenkov partııadan Almaty qalasy máslıhatynyń depýtattyǵyna kandıdat bolyp, partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyra otyryp, Almaty qalasy boıynsha saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryn belsendi júrgizetin, árqaısysynyń múmkindikteri teń bolatyn ınklıýzıvti qoǵam qurý bóliginde kórý qabileti nashar adam usynylatynyn habarlady.
Shyny kerek, elimizde buryn-sońdy ótkizilgen saılaý naýqandarynda múgedektigi bar saılaýshylardyń qajettilikterin eskere otyryp, kandıdattardyń úgit materıaldaryn daıyndaý tájirıbesi bolmaǵan edi. Sondyqtan jumys tobynyń músheleri osy baǵytta belgili bir jetistikke jetkenin atap ótken jón.
Budan ári otyrys barysynda birqatar jergilikti atqarýshy organ múgedektigi bar saılaýshylardyń daýys berýi úshin ýchaskelerde erekshe jaǵdaılardy qamtamasyz etý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly baıandady.
Sonymen qatar Adam quqyqtary jónindegi ulttyq ortalyqtyń adam quqyqtaryn qorǵaý bóliminiń meńgerýshisi Janar Bıgalıeva otyrysqa qatysýshylardy múgedektigi bar adamdardyń daýys berýi úshin ýchaskelerdiń qoljetimdiligin tekserý nátıjeleri týraly habardar etti.
Saılaý aldynda Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń óńirlik ókilderine atalǵan saladaǵy zańnamanyń saqtalýyna barlyq saılaý ýchaskelerine monıtorıng júrgizý, sol arqyly múgedektigi bar adamdardyń saılaý quqyǵyna qol jetkizýin qamtamasyz etý tapsyrylǵan edi. Sondaı-aq 2022 jylǵy prezıdenttik saılaýda alǵash ret shyǵarylǵan Braıl shrıftiniń kómegimen trafaretti daıyndaý da jeke másele retinde qarastyryldy. Bul bastamany sarapshylar da, kórý qabileti nashar saılaýshylar da oń baǵalady.
Máselen, aǵymdaǵy saıası naýqan kezinde daýys berý úshin Braıl shrıftin paıdalana otyryp trafaret daıyndaldy. Saraptamany «Qazaq zaǵıptar qoǵamy» jáne «Erkindik qanaty» QB uıymdary júrgizdi.
Búgingi kúni aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń aqparatyna sáıkes Parlament Májilisiniń birmandattyq aýmaqtyq saılaý okrýgteri boıynsha saılanatyn depýtattaryn, sondaı-aq barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń depýtattaryn saılaý jónindegi bıýlletenderge trafaretter men aýdıonusqalary daıyndaldy, olardy tyńdaǵannan keıin múmkindigi shekteýli jandar bıýlletenderdi óz betinshe toltyra alady.
Sondaı-aq saılaý ýchaskeleriniń qoljetimdiligin qamtamasyz etý jóninde jadnama daıyndaldy. Daıyndyq kezinde jumys toby músheleriniń – «Shyraq» múgedektigi bar áıelder qaýymdastyǵy» jáne «Erkindik qanaty» QB ókilderiniń usynys-tilekteri eskerildi.
Otyrys sońynda Anastasııa Shegorsova saılaý naýqany sheńberinde barlyq múddeli taraptardyń, atap aıtqanda, saıası partııalar men ózge de qoǵamdyq birlestikter, kandıdattar, memlekettik organdar, saılaý komıssııalary músheleriniń múgedektigi bar adamdardyń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý máselelerine belsendi qatysý qajettigin atap ótti.
