Bastapqy kezeńde Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń Bas shtabynyń quramynda birinshi dárejeli kapıtan R.Islamovtyń basshylyǵymen áskerı-teńiz kúshteri bólimi qurylady. 1993 jyldyń kúzinde Aqtaý qalasynda birinshi áskerı-teńiz bazasy jasaqtalyp, onyń komandıri bolyp birinshi dárejeli kapıtan Ratmır Komratov taǵaıyndalady. Jambyl qalasynda dúnıege kelgen Ratmır Álimhanulynyń jyldar óte kele qazaqtan shyqqan tuńǵysh kontr-admıral bolatynyn ol kezde eshkim bilmegen edi.
Leıtenant Komratov alǵashqy áskerı qyzmetin Kamchatka áskerı flotılııasynyń kreıserlik atomdyq sý asty kemesi dıvızııasynyń komandıri bolyp bastap, osy qurylymda on jyldan astam qyzmet etedi. Keıin Tynyq muhıty floty sý asty kreıserlik tobynyń, sý asty kreıserlik dıvızııasynyń komandıri bolyp taǵaıyndalyp, ekıpajdarmen birge sý astynda 5 jyl 9 aı 23 kún jaýyngerlik tapsyrmalardy minsiz atqarady.
Ol – 1990 jyly marshal A.Grechko atyndaǵy Áskerı-teńiz akademııasyn úzdik bitirgen soń KSRO Qorǵanys mınıstrligi áskerı ókildiginiń bastyǵy laýazymyna taǵaıyndalǵan birinshi qazaq. Áskerı teńizshi retinde mol tájirıbe jınaqtaǵan Komratov 1992 jyly elge oralyp, Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys ónerkásibiniń ekonomıkalyq josparlaý basqarmasy, keıin Qorǵanys ónerkásibi basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin abyroımen atqarady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Áskerı-teńiz kúshteri qurylǵan 1993 jyly Kaspıı flotılııasynyń úlesterin qaıta bólý qolǵa alynady. Sol ýaqytta elimizge 18 áskerı keme ótkenmen, olardy ornalastyratyn port bolmaǵan. Atyraý porty óte taıaz, al Aqtaý porty arnaıy jabdyqtalmaǵandyqtan qys kezinde kemelerge úlken zaqym kele bastaıdy. Osy kezeńde AQSh-tyń Qazaqstanǵa qaıtarymsyz bergen alty patrýldik qaıyǵy da iske jaramsyz bolyp qalady. Ne kerek, Qazaqstannyń jańadan qurylǵan Áskerı-teńiz kúshterin materıaldyq-tehnıkalyq jaǵynan tolyq qamtamasyz etý baǵytynda aýqymdy jumys atqarýǵa týra keldi. Bul tusta Ratmır Álimhanulynyń qosqan úlesi kóp.
1999 jyly 17 qarashada Áskerı-teńiz kúshteri teńiz shekara dıvızııasy bolyp qaıta qurylyp, Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń quramynan shyǵarylyp, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń shekara qyzmetine beriledi. Al 2003 jyly jetinshi mamyrda Prezıdenttiń «Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń qurylymyn odan ári jetildirý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵy shyǵyp, Áskerı-teńiz kúshteri Qarýly Kúshterdiń derbes qurylymy retinde túpkilikti qalyptasady. Búginde bul qurylym shyn máninde Kaspıı óńirindegi turaqtylyqtyń kepili dep senimmen aıtýǵa bolady.
2003-2008 jyldary Ratmır Komratov osy «Batys» óńirlik áskerıleriniń qolbasshysy bolǵan kezeńde kóptegen keshendi taktıkalyq oqý-jattyǵý ótkizip, jeke quramnyń kásibı sheberligi shyńdala túsedi. Ekinshi dárejeli «Dańq» ordeniniń ıegeri, kontr-admıral Ratmır Komratovtyń tikeleı uıymdastyrýy jáne basshylyǵymen Qazaqstannyń áskerı-teńiz kúshi tolyq qalyptasyp, bilikti de bilimdi mamandarmen tolyǵady.
Komratov 2009 jyldyń 17 shildesinde Qorǵanys mınıstriniń orynbasary qyzmetine taǵaıyndalady. Qarýly Kúshter qatarynda uzaq jyl qyzmet atqarǵan ol 2010 jyly 11 naýryzda qurmetti zeınet demalysyna shyǵady.
Zapastaǵy kontr-admıral zeınetke shyqsa da, qadirli kadr retinde 2010 jyldyń 8 sáýirinen bastap «Kazakhstan Engineering» ulttyq kompanııasy AQ-nyń basqarýshy dırektory kyzmetin atqarady. Keıinnen Ulttyq kompanııa prezıdentiniń birinshi orynbasary, «Kazakhstan Engineering» Ulttyq kompanııasy AQ basqarmasynyń tóraǵasy – vıse-prezıdenti bolady.
2010 jylǵy aqpanda Prezıdent – Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń Joǵarǵy Bas Qolbasshysy Áskerı-teńiz kúshterine Jaýyngerlik Týdy tabys etedi. Sol jyldyń basynda Áskerı-teńiz kúshteri men quraldaryn basqarýdyń yńǵaılylyǵy úshin Aqtaý qalasynda 29011 áskerı bólimi qurylady. «Zenıt» Oral zaýyty» AQ Qorǵanys mınıstrlerinen shaǵyn zymyran-artıllerııalyq kemeniń qurylysyna tapsyrys alyp, «Sapsan» jáne «Shagal» jobalary boıynsha 16 keme qurastyrylady.
Qazirgi kezde Áskerı-teńiz kúshteri Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda memlekettiń myzǵymastyǵy men aýmaqtyq tutastyǵyn, eldiń egemendigi men ekonomıkalyq múddelerin qorǵaý boıynsha keń aýqymdy mindetterdi atqaryp otyr. Áskerı teńizshiler keme qatynasynyń navıgasııalyq jáne gıdrografııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etip, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligimen birlese otyryp, izdestirý-qutqarý jumystaryn júrgizedi. Sondaı-aq memlekettik organdardyń tabıǵatty qorǵaý jáne baqylaý fýnksııalaryn júzege asyrýǵa járdemdesedi. Kemelerdiń ekıpajdary Qazaqstanda da, odan tys jerde de áskerı jattyǵýlarǵa qatysady. Áskerı-teńiz kúshteri otandyq jáne sheteldik óndiristegi zamanaýı kemelermen jabdyqtalǵan. Bul jumys udaıy júrgizilip keledi. Al elimizde jasalǵan «Qazaqstan» zymyran-artıllerııalyq kemesi – flottyń flagmany.
Mine, osyndaı mańyzdy da keshendi jumystardyń basy-qasynda kontr-admıral Ratmır Álimhanuly júrdi. Ol ózin qaı qyzmette bolsa da bilikti basshy, isker uıymdastyrýshy, tájirıbesi mol maman retinde kórsete bildi.
Qaırat BAINAZAROV,
zapastaǵy birinshi dárejeli kapıtan
