Jańalyǵy mol «Júrgenov jyly»

Ult qaıratkeriniń 125 jyl­dyq­ me­reı­­­­toıyn respýblıka kóle­minde atap­ ótý­­diń al­ǵashqy sal­tanatty sharasy­ Abaı­­ atyn­da­ǵy Ulttyq opera jáne ba­let­­­­ teat­rynan bas­taý aldy. Ultyn uly­­ bıik­terge kótergen ta­rıh­ı tul­ǵa­nyń ta­ǵy­lymǵa toly óne­ge­­li­ ómi­rin keıingi ur­­paq jadyn­da jań­ǵyrtýǵa ar­nalǵan sal­­­tanatty­ keshke qatysqan qur­met­­ti­­ qonaqtar arasynda Máde­nıet­ jáne sport­­ mınıstri mindetin atqarýshy Ashat Ora­lov, Almaty qa­­la­sy ákiminiń oryn­­basary Arman Qyryq­­baev,­ halyq­aralyq TÚRKSOI bas hatshy­sy­nyń orynbasary Bılal Chakydjy boldy.

Ulttyq óner men mádenıettiń qa­lyp­­­tasýy jolynda irgeli istiń uıyt­qy­­sy bolǵan biregeı tulǵany eske alý­ maq­satynda Ulttyq opera­ jáne ba­let­­ teat­ry­nyń sahnasynda «Temir­qa­­zyq»­ atty ártúrli shyǵar­ma­shylyq bir­le­s­tik­­terdiń jas­ talanttarynyń kon­serti uıym­­dastyryldy. Konsert A.Se­le­znev atyndaǵy Almaty horeo­gra­­­fııalyq ýchı­lı­shesiniń shá­kirtteri da­ıyn­daǵan «Jul­dyz­­dar­dyń aǵýy» kom­­po­zı­sııa­­sy­men­ ashyl­­dy. 1930 jyl­dar­­daǵy T.Júr­­­­ge­novtiń ba­syndaǵy qıyn­-qys­­­taý kún­der­diń bir úzi­gin­ baıan­­da­­ǵ­­an­ Ulttyq opera jáne balet­ teat­ry­nyń­ ártisteri sol bir sýyq kezeńniń sum­­­dyǵy men azabyn shyn sezindirdi. M.Áýezov atyndaǵy Ulttyq drama teat­ry­­­­ men­ Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq­­ mem­­le­kettik akademııalyq bala­lar­­ men jas­ós­pirimder teat­ry­nyń ártis­teri usynǵan sah­na­lyq­ qoıylym Júr­ge­nov­tiń­ tulǵa­lyq­ bolmysyn tanyta tústi.

B.Baıqadamov atyndaǵy Qazaq mem­le­­­ket­tik hor kapellasymen ıyq­ tirese aty­­ qa­tar atalatyn talant­ty shákirtter us­ta­­­hanasy A.Jubanov atyndaǵy mýzyka mek­­­tebi oqýshylarynyń hory Esken­­dir Ha­­sanǵalıevtiń aıbyndy «Atameken» ánin­ oryn­daǵanda, keshe­gi Alash­ arysynyń ar­ma­­ny búgin­gi ýaqyt ekpi­nimen úılesim tap­­­qan­daı, dúıim eldi­ ornynan­ dúr­kiretip tik­ tur­ǵyzdy. T.Júr­ge­­nov atyndaǵy ult­tyq­ ­О́ner­ aka­­demııasynyń «Dástúrli óner» ka­­­fed­­­rasynyń stýdentteri «Oıla­­mań­dar­­ jigit­ter» termesin oryn­­dap, «1936 jyl­­ deka­dasy»,­ «She­ji­re», «Alash uly», «Jul­­­­­dyz­ ba­la» atty beınerolıkter kór­setti.

Qazaq mádenıeti men bilim berý­ sa­la­­­sy­­­nyń damýyna eleý­­li úles qosqan Te­mir­­­­­bek Qara­uly­nyń qaıratkerligi men ól­­sheý­­siz eń­be­gin eske alýǵa arnalǵan maz­­­­mundy shara konsertpen ǵana shek­­tel­­meı, belgili jazýshy, tarıh­ ǵylym­da­ry­nyń­ kandıdaty­ Beıbit Qoıshy­baev­tyń «Komıs­sar Júrgenov» atty ki­ta­bynyń tusaý­­keserimen jalǵasyn tap­ty.­ 3 myń dana­ tıraj­ben jaryq kór­gen­­ kitaptyń jibek­baýyn qııý­ rásimine Túrki­­tildes halyq­tar­dyń­ mádenıeti men óne­rin damy­tý­ uıymy bas hatshysynyń oryn­­­basary Bılal Chakyd­jy, Temir­bek­­ Júrgenov atyndaǵy qoǵam­­­dyq qor­dyń­ tóraǵasy Sápen Ańsat, óner­taný kan­­dıdaty­ Amangeldi Muqan qatys­ty. Bılal Chakydjy: «Orta Azııa halyq­­ta­ry­nyń múddesine qashan da qam­qor­ TÚRKSOI budan ári de Temirbek Júr­ge­nov­tiń qaırat­kerlik bolmysyn dárip­teı­­ berý­ úshin onyń qurmetine ár­túrli til­­degi kitap­tardy jaryq­qa­ shyǵaryp, aý­­qymdy saltanatty jıyndar ótkizýge daıar»,­ dedi.­ Al Mádenıet jáne sport mı­nıs­tri mindetin atqarýshy Ashat Oralov Almatyda bas­tal­ǵan­ gala-kon­sert­terdiń aldaǵy ýa­qytta Aqtóbe jáne Qyzylorda oblystarynda da­ jalǵasyn taba­tynyn jet­kiz­di. «Basty maq­satymyz – Te­mir­bek­ Júr­genov sekildi uly­ tul­ǵa­lar­dyń­ esi­mi­­ men shy­ǵar­ma­shy­ly­ǵyn máń­­gilik este­ qal­dyrý. Sol sebep­­ti­­ aýqymdy is-shara­­lar­ Qazaq­­standa ǵana emes, Túr­­kııa,­ О́zbek­­stan, Túrikmenstan jáne­­­ bas­qa­­ da túrkitildes elderde­ de uıym­­­­das­­tyryldy», dedi mınıstr.

Sondaı-aq bul kúni T.Júr­ge­­nov atyn­daǵy Qazaq Ulttyq óner­­ akademııa­synda TÚRKSOI aıa­­synda Túrki elderiniń shy­­ǵar­­ma­shylyq joǵary oqý oryn­da­ry­­nyń qaýymdastyqtary ara­syn­daǵy memo­randýmǵa qol­ qoıyldy. Atap aıt­saq, T.Júr­ge­nov­ atyndaǵy Qazaq Ult­tyq­ óner­ aka­demııasy, Ázerbaıjan Mem­­le­ket­tik mádenıet jáne óner ýnı­­ver­sıteti, B.Beıshenalıeva atyn­daǵy­ Qyrǵyzstan mádenıet jáne óner ýnı­versıteti, О́zbekstannyń mem­le­kettik óner jáne mádenıet ıns­tı­tý­ty,­ Ankara mýzyka jáne beıneleý óne­ri ýnıversıtetiniń rektorlary mádenı-rýhanı mańyzy zor qujatty qabyl­dap,­ be­kit­kenine rızashylyq bil­dir­di. Me­morandým maqsaty – bolashaqta túrki elderi shyǵar­mashylyq joǵary oqý oryn­da­ry­nyń qaýymdastyǵyn qurý. Qaýymdastyqtyń qurylýy túrki elderiniń shyǵarmashylyq joǵary oqý oryndary arasynda klasterlik akademııalyq bilim berý, ǵylymı zertteýler jáne ulttar arasyndaǵy yntymaqtastyqty teń quqyqty negizde jáne ortaq múddelerde nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.

ALMATY