Ol 2022 jylǵy qańtardan beri osy laýazymdy atqaryp kelgen, endi burynǵy ornyna qaıta jaıǵasty. Elý jastaǵy Smaıylov jáne mınıstrler kabınetiniń basqa da músheleri kezekten tys parlamenttik saılaýdan keıin avtomatty túrde jumysyn toqtatqan edi. Prezıdent Toqaev endi jańa Úkimet jasaqtaýǵa tıis.
«Amanat» saılaýda jeńiske jetti
Qazaqstannyń eń qýatty saıası partııasy «Amanat» 19 naýryzda ótken saılaýda partııalyq tizimder men bir mandatty okrýgter boıynsha daýys berý nátıjesine sáıkes Májilistegi 98 orynnyń 62-sin jeńip aldy. Bul týraly Ortalyq saılaý komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary Konstantın Petrov málimdedi.
Bir mandatty okrýgter boıynsha básekege túsken úmitkerler arasynan «Amanat» partııasy atynan qatysqan 22 kandıdat jeńiske jetti. Buǵan deıin OSK tóraǵasy Nurlan Ábdirov «Amanat» partııalyq tizim boıynsha Májilistegi 69 orynnyń 40-yn alǵanyn málimdegen edi. Osylaısha, «Amanat» parlamenttiń tómengi palatasynda jalpy sany 62 orynǵa ıe bolady.
Parlamenttiń tómengi palatasyn kezekten tys saılaý aralas júıe boıynsha ótti. Depýtattardyń 70 paıyzy (69 adam) partııalyq tizim boıynsha 30 paıyzy (29 adam) bir mandatty okrýgter boıynsha saılandy.
«Amanat» – 53,9%, Qazaqstan halyqtyq partııasy – 6,8% (5 mandat), «Aq jol» demokratııalyq partııasy – 8,41% (6 mandat), «Aýyl» halyqtyq-patrıottyq partııasy 10,9% daýys jınady (8 mandat). «Respublica» partııasy – 8,59% (6 mandat) jáne oppozısııalyq Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııasy 5,2% (4 mandat) ıelendi.
Qazaqstannyń «Baıtaq» jasyldar partııasy 2,3% daýys jınap, mejeli shekten asqan joq. Saılaýshylardyń 3,9%-y barlyq kandıdatqa qarsy daýys berdi. Saıası básekege elektorattyń 54,21 paıyzy qatysty.
Májiliske alty partııa ótti
Qazaqstan Parlamentiniń tómengi Palatasy – Májiliske alty partııa ótti. Ortalyq saılaý komıssııasy málimetine saı, 19 naýryzda ótken saılaýǵa 7 partııa qatysqan.
Alaıda alty partııa ǵana mejeli 5 paıyzdy baǵyndyryp Parlamentte mandatyn ıelendi. «Amanat» partııasy kópshilik orynǵa ıe bolyp, 53,9 paıyz daýys jınady. Iаǵnı, 3,4 mıllıon adam qoldaý bildirgen. «Aýyl» partııasy 10,9 paıyz, «Respublica» partııasy – 8,59 paıyz, «Aq jol» partııasy – 8,41 paıyz, Halyq partııasy – 6,8 paıyz, Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııasy 5,2 paıyz daýys jınady.
«Baıtaq» partııasy tek 2,3 paıyz qoldaýǵa ıe boldy. Al elektorattardyń 3,9 paıyzy nemese 248 291 adam «bárine qarsy» baǵanyn tańdaǵan. Osy nátıjege baılanysty, «Amanat» partııasy Májiliste 40 mandat ıelendi. «Aýyl» partııasy – 8, «Respublica» partııasy – 6, «Aq jol» partııasy – 6, Halyq partııasy – 5, Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııasy 5 oryn ıelendi.
Eldegi 12 mıllıonnan astam elektorattyń 6,3 mıllıonǵa jýyǵy Májilis pen máslıhattar saılaýyna qatysty. 19 naýryzda ótken saıası báseke byltyr qabyldanǵan Konstıtýsııalyq reformalar aıasynda júrgizildi.
Jasyl energııaǵa basymdyq bermek
Qazaqstanda 19 naýryzda Parlamenttiń tómengi Palatasy – Májilis saılaýy ótti. Saıası báseke – eldegi aýqymdy konstıtýsııalyq reformalar jalǵasy. Kóptegen sarapshy bul saılaýdy «Ortalyq Azııadaǵy eldiń saıası mádenıetin demokratııalandyrýǵa jasalǵan qadam» dep esepteıdi.
2022 jyly qańtarda saıası qurylymdy dúr silkindirgen jantúrshigerlik sherýlerden keıin Qazaqstan negizgi reformalardy júzege asyrdy. Sonyń ishinde Konstıtýsııaǵa ózgerister engizilip, saıası partııalardy tirkeý erejeleri men saılaý zańnamasy ózgerdi. Májiliske ótý mejesi de 5 paıyzǵa deıin tómendetilip, áıelder, jastar jáne erekshe qajettilikteri barlar úshin 30 paıyzdyq kvota qarastyrylǵan.
Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń baıqaýshylary parlamenttik saılaý Qazaqstandy halyqaralyq standarttarǵa saı daýys berýge jaqyndatatynyn málimdedi. Uıym saılaý týraly zańdarǵa qatysty ózgeristerdi quptady, biraq azamattardyń negizgi bostandyqtaryn qorǵaýǵa áli de kóńil bólý qajet ekenine nazar aýdardy.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Zýlfııa Súleımenova «NE Global» agenttigine bergen suhbatynda Qazaqstan dekarbonızasııa, energetıkany ártaraptandyrý jáne jasyl sýtegine kóńil bóletinin málimdedi.
