Ádette qaısybir óńirdiń gımnine telingen shyǵarmalardyń ón boıynan asqaq pafos aıqyn ańǵarylyp turady. Biraq qulandyqtardyń kez kelgeni shyrqaı beretin Melstiń áni – naǵyz lırıkalyq týyndy.
Mahabbat, saǵynysh, nostalgııa ataýly uǵymdardyń barlyǵy da Melstiń áninen ańqyp turady. Áýelde Dosymjan Tańatarovtyń oryndaýynda Qazaq eline taraǵan ándi búginde ánniń mátinin jazǵan aqyn Aısha Kópjasarovanyń uly Aıbek (estradalyq esimi Búrkit) oryndap júr.
«Kórkiń ásem kóktem,
Qumyrsqa bel kókem
Kúlimdeshi, kúlshi,
Júziń gúl alma.
Úmbet qumyn asyp,
Jibek jolyn basyp,
Kelshi, sáýlem, kelshi,
Bizdiń Qulanǵa», –
degen án qaıyrmasyna qarap, kompozıtor shyǵarmasyn ańsary aýǵan, alysta júrgen arýǵa arnaǵan bolar dep topshylaıtynbyz. Al shyntýaıtyna kelgende olaı emes.
Rasynda «Kelshi, Qulanǵa» áni qalaı dúnıege keldi? Ýaqytynda qulandyq aqyn, jýrnalıst Káripjan Núsiptiń qasynda júrip, talaı aqıqatqa qanyqtyq. Mels Kárekeńmen aǵa-baýyr retinde óte jaqyn aralasqan. «Kelshi, Qulanǵa» ániniń áýeni ónboıyn kernep júrgen shaqta kompozıtor Káripjan Núsipten sózin jazyp berýdi ótinedi. Boıyn dert meńdep júrgen Kárekeńniń sol ýaqytta ánge mátin jazýǵa zaýqy soqpaıdy. Arada az ǵana merzim ótkende ánniń sózin jerles aqyn Aısha Kópjasarova jazyp beredi.
Iá, «Kelshi, Qulanǵa» áni kimge arnalǵan degen saýal talaı jyldar boıy kóptiń kókeıinde júrgen. Anyq-qanyǵyn aıtyp beretin Mels О́zbekov ómirde joq. El ishinde «Mels bul ánin «Qurmet belgisi», eki márte «Eńbek Qyzyl Tý», Lenın ordenderiniń ıegeri, 33 jyl boıy saýynshylyq eńbegimen elengen Almakúl Ábdiraıymovaǵa arnapty», degen áńgime jeldeı esip turǵan. Rasynda solaı eken.
Qaıbir jyly Taraz qalasynyń ákimi qyzmetine kirisken Ǵalymjan Ábdiraıymov atalǵan án óziniń anasy Almakúl Ábdiraımovaǵa arnalǵanyn aıtyp qaldy.
«О́nerdiń kógine kóterilgen jerlesimiz, belgili kompozıtor Mels О́zbekovtiń «Kelshi, Qulanǵa» áni meniń anam Almakúl Ábdiraımovaǵa arnalǵan. Naǵyz lırıkalyq ánniń sózi men sazy qatar úıleskeni daýsyz. Sol ánniń yrǵaǵyna, sóziniń mánine qarap-aq meniń anamnyń sulýlyǵy men paıymyn baǵamdaýǵa, kóz aldyńyzǵa elestetýge bolady», deıdi Ǵ.Ábdiraıymov ánniń tarıhy týraly oı qozǵap.
Melstiń qaı ánin tyńdasańyz da mahabbat, sezim, saǵynysh aralyna túsip ketkendeı kúı keshetinińiz anyq. Názik ıirimder túrli oıǵa shomdyryp, jaǵalaýda turǵan janyńdy teńizdiń tuńǵıyǵyna tarta beretini daýsyz.
Eldiń ortasyna, óziniń Kókdónenine jıi keletin kompozıtordyń ánderine «jıendik» jasaǵysy kelgender de az bolmaǵan degen áńgimeni jıi estımiz. Tipti, dál osy «Kelshi, Qulanǵa» ánin ózine menshiktep alýǵa nıettengender de bar desedi jurt. Alaıda kompozıtordyń kózin kórgen, qasynda birge júrgen azamattar tulǵanyń ózin saqtap qala almasa da, ánin arashalap qalǵany qandaı jaqsy.
Áıgili «Gaýhartas» fılminde shyrqalatyn «Kelshi, aıym», qulandyqtardyń gımnine aınalǵan «Kelshi, Qulanǵa», «Aq tamaq qarlyǵashtar» sekildi ánderi Melsti basqa kompozıtorlardan bólektep turady. О́ıtkeni О́zbekovtiń ózin bilmegender osy shyǵarmalaryn jaqsy biledi. Sondyqtan da úsh taǵandaı bolǵan úsh týyndy – Mels shyǵarmashylyǵynyń tólqujaty.
«Rasynda Melstiń «Kelshi, Qulanǵa» degen áni arqyly talaı jurt bizdiń aýyldyń tarıhymen tanysty, tanydy, bildi. Bir kitappen Qulandy tanytý múmkin emes, biraq Mels sııaqty talantty kompozıtordyń bir ǵana áni arqyly týǵan óńirimiz jurttyń júreginde jattaldy. Bul – Melstiń myqtylyǵy. Jalpy, Mels – ónerge degen adaldyǵynan aınyǵan emes. Sol adal qalpynda kelip, janyna kir jýytpaǵan kúıi ortamyzdan ketip qalǵany ókinishti», degendi jıi aıtatyn Mels О́zbekovtiń jaqyn baýyrlarynyń biri Káripjan Núsiptiń de baqılyq bolǵanyna on jyldan asyp ketipti...
Ýaqytynda «Kelshi, Qulanǵa» ánimen jerlesteriniń rýhyn kótergen kompozıtorǵa aýyldastary laıyqty qurmet kórsetti. Búginde ózi týǵan Kókdónen aýylynda kompozıtor atynda kóshe bar. Al Melstiń jaqyn inisi, kompozıtor Dúısenáli Byqybaev bastaǵan ózge de myqty azamattardyń «bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵarýynyń» arqasynda Turar Rysqulov aýdandyq mádenıet úıine kompozıtordyń esimi berilgen. «Kelshi, Qulanǵany» jazǵannan keıin qaıbir jyly Melstiń ózi Dúısenáli Byqybaevtan mádenıet úıiniń atyn ózine saqtaýdy suranypty. Amanatqa qııanat jasamaǵan azamattarǵa Allanyń nury jaýsyn!
Bir ókinishtisi, «Kelshi, Qulanǵa» ánin jazǵan Mels te, onyń jaqyn baýyry Káripjan Núsip te búginde ómirde joq. Bastysy, onyń ónerin óltirmeıtin halqy bar. О́nerdi túsinetin azamattardyń bastamasymen óńirlik deńgeıde Mels О́zbekovtiń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Kelshi, Qulanǵa» atty baıqaý dástúrli túrde ótip turady.
Jambyl oblysy,
Turar Rysqulov aýdany
