QAQPAQYL

Biz tómende toqtaǵaly otyrǵan sharýashylyq daýyna tórt jyldan asyp barady. Osy ýaqyttan beri ol Qaraǵandydaǵy, Astanadaǵy quzyrly quqyq organdarynyń birazyna tanys. Aqmola oblysynyń Qor­ǵal­jyn aýdanyndaǵy “Hamysthanov” JShS (Shah Eır avıa­kom­pa­nııa­sy) men “Alnet”, “Meleard”, “Turan Múslim” JShS jáne “Álıev” JK arasynda 2005 jyldyń qarashasynan sozylyp kele jatqan tartystyń áli biter túri joq. Japa shegýshi retinde aryzdanýshy “Hamysthanov” JShS atap ótilgen tórteýdiń zańsyz áreketteri áshkerelenýin qýynýmen keledi. Anyqtaı aıtsaq, bulardyń onyń jetekshisi ke­lisiminsiz joǵaryda atalǵan aýdan aýmaǵyndaǵy 9 myń gektar egistik alqapty “Damý” kásipkerlikti damytý qoryna kepilzat retinde syrttaı salyp jiberýi kıkil­jiń­niń basty túıtkili. Sóıtilgen qýlyq arqyly qordan 30 mıllıon teńge nesıe alynýǵa qosa úlken somaǵa lızıngke sheteldik kom­baı­ndar men traktorlar ıem­deledi. Aıta ketý kerek, osynaý oqıǵa ortasyndaǵylar bir-birine tanys jandar. Aralary ashyl­ǵan­sha is ortaqtastyrǵandaı bireýi Ulytaý aýdanynyń týmasy Batyr Serik degen azamat bolsa, ekinshisi sol óńirde jeke sharýashylyq quryp, tanymal fermer atanǵan Bogdan Hamysthanov edi. Marqum bolǵan bul kisiniń joǵyn búginde qu­ryltaıshylary joqtap, ádil­dik­ke jetýge tartysyp baǵýda. Ol­ardyń dáıekteri boıynsha, 2004 jyldyń 30 sáýirindegi birlesken qyzmet týraly shart mátinine ózgerister engizilip, joǵaryda atalǵan seriktestikter ókilderi Hamysthanovtyń atynan jalǵan qol qoıýmen birge basqarýyndaǵy kásiporyn mórin qoldan jasaǵan. Osyǵan baılanysty qylmystyq is qozǵaý týraly 2006 jyldyń 6 aqpanynda ekonomıkalyq qyl­mysqa jáne sybaılas jem­qorlyqqa qarsy kúres jónindegi oblystyq departamentke shaǵym túsiriledi. Nege ekeni belgisiz, ol úsh jyl boıynda jabýly qazan kúıinde qalady. Qaralýdan qysqartylǵan materıal oblystyq prokýratýra tarapynan tekserilý barysynda Qylmystyq kodekstiń 2-bólimi, 325-baby boıynsha qylmystyq is qozǵalýǵa jatatyn­dyǵy anyqtalyp, soǵan sáıkes 2009 jyldyń 3 shildesinde qaýly qabyldanady. Oǵan negiz etilgen Ádilet mınıstrligi óńirlik sottyq saraptama ǵylymı-óndiristik zerthanasynyń 2007 jyldyń 25 naýryzyndaǵy, 16 jáne 20 tamyzyndaǵy 0867, 0-36211 , 36201.2 qorytyndylary boıynsha B. Hamysthanovtyń atynan “Alnet”, “Meleard” JShS men “Álıev” JK arasynda 2004 jyldyń 30 sáýirinde birlesken qyzmet týraly shartqa qoıylǵan qoldy basqa bireý jasaǵandyǵy, onda beınelengen dóńgelek mórdiń elektrografııalyq quraldar arqyly túsirilgendigi aıǵaqtalǵan. Eger prokýratýra qadaǵalap, qaraýǵa qaıta jibermese bul istiń izi qumǵa sińip ketýi de múmkin eken. Al oǵan deıin qýlyqty jalǵastyrǵan úsh seriktestik munymen qoımaı, 2005-2006 jyly birinen soń biri joǵaryda aıtylyp ótkendeı, ózderi “Damý” qorynan aldaýmen alǵan aqshanyń, teh­nı­kanyń “Ha­mysthanov” JShS-inen óndirilýi jóninde Qaraǵandy oblysynyń mamandan­dy­rylǵan aýdanaralyq eko­­no­mı­kalyq so­tyna talap-aryz túsiredi. Endigi bir ǵajaby, ol atalǵan sottyń aýmaqtyq ókilet­tigine jatpaı­tyn­dyǵyna qaramastan óndiriske qabyldanyp, “Hamyst­hanov” JShS-niń múldem belgisiz, shyn máninde joq qaryzdary óndirilip alynýy jóninde árqaısysy paıdasyna sheshim shyǵarylady. Soǵan qosa arada eki jyl ótken soń olar sol sottyń sheshimi bo­ıynsha bankrottyqqa ushy­ra­tylady. Álbette, ádette istiń máni sotqa aıqynyraq. Alaıda, má­seleniń ekinshi jaǵyn eskergende, “Hamysthanov” JShS quqyn qorǵaýshylardyń jazbasha aryz-ótinishteriniń birde-bireýine qulaq asylmaýy nege degen dúdámal oı oralady. Aldynda baıandalǵandaı, sot qaraýynyń aýmaqtyq óki­lettigine jatpaýymen birge bir jarym jyl boıynda qoltańbalyq saraptaý jasaý talap etilmeı, soǵan súıenbeı sheshim shyǵaryla salýy qalaı? Solaı bolǵanda bálkim is mánisi bastapqyda basqasha anyqtalar ma edi. О́ıtkeni, ony ókilettigine saı 2009 jyldyń 21 sáýirinde qaıta qaraǵan Astana qalasynyń Almaty aýdandyq soty “Hamysthanov” JShS quryltaı­shysynyń 2004 jyldyń 28 maý­symyndaǵy “Alnet”, “Meleard” JShS pen “Álıev” JK tarap­taryna qatysty jer telimderin kepildikkke berý týraly úsh she­shimin zańsyz dep tapty. So­nymen qatar, Aqmola obly­synyń Qorǵ­al­jyn aýdandyq soty da 2009 jyldyń 28 qazanyndaǵy sheshi­mi­men “Hamysthanov” JShS-ge syrt­taı jabystyrǵan atalǵan seriktesterdiń kepildik týraly sharttaryn solaı tanydy. Qıturqylyqty uıym­das­ty­rý­shy, sondyqtan soǵan jaýap­ker­shilikke tartylý jónindegi Batyr Serikke qýynym talap qanaǵat­tandy­ryl­dy. Al Aqmola obly­synyń azamattyq ister jónin­degi alqasy osy sottyń sheshimin ózgertýsiz qaldyrdy. Sondaı-aq, “Meleord” JShS konkýrstyq basqarý­shy­synyń tórelikke júgingen shaǵymyn da qanaǵat­tandyrmady. Sóıtip, birneshe jyl qaqpaqylǵa salynyp, ári-beri ıterilgen bul shytyrman tartystyń aqyry osylaı aıaqtaldy. Túbin qotaryp jaza berse taýsylmastaı istiń mán-jaıyn qysqa qaıyryp túsindirip-tú­ıin­degende osyndaı. Kim biledi, talapkerler tabandylyq tanyt­pa­ǵanda burmalanǵan kúıinde, birjaqty qalpynda qalar ma edi. Bizdiń negizgi maq­satymyz, maqala jelisinen ańǵary­la­tyn­daı, jaýapty salada oryn alyp otyrǵan keleńsiz jaıtterge nazar aýdartý ǵana bolyp otyr. Azamattardyń quqyn qorǵaýda mundaı samarqaýlyqtyń zardaby qashanda aýyr. Ony qandaı jaǵdaıda da umytpasqa bolmaı­tyndyǵyn jón ekenin aıtyp jatý ásirese, sot júıesi ókilderine artyq, árıne. Úsh jyl boıy áýre-sarsańǵa salǵan istiń sońynan shyraq alyp túsken zańger Temirjan Dybysov “ Daýdy bas kezinde-aq basyp tastaýǵa bolatyn-dy. О́kinishke qaraı, olaı bolmady. “ Damý” kásipkerlikti damytý qory nesıeni bólý kezinde jer telimderiniń memlekettik tir­keý­ge alynýyn tekserip, jerdi paı­dalanýǵa uzaq merzimdi aktilerdi talap etkende sharýashylyqty alaıaqtyqpen shataqqa kıliktirip, qolyndaǵysyn tartyp alýdy kózdeýshilerdiń zańsyz áre­ketteri basynda-aq ásh­ke­ri­lener edi. Odan keıin de naqty aıǵaqtardy alǵa tartyp baq­qa­ny­myzben eleýsiz qaldy. Áıt­ken­men de ádildikke jeterimizge sendik. Ol aqtaldy. Eger kúrespesek she? Kónsek she? Ke­zekti bir qýlyqtyń joly bolyp keterdeı eken. Basymyzdan ótkendeı oǵan múmkindik bar eken”, – deıdi. Sonymen, tórt jylǵa jýyq sozylǵan osy bir daý-damaıdyń aqyry osyndaı. Sottardyń keıingi sheshimderi máseleniń anyq-qanyǵyn taıǵa tańba bas­qandaı etkenmen, ázirge ta­lapqa moıynsuný sezile qoımaýda. Endigi tyǵyryq soǵan kelip tirelip tur. Aıqyn NESIPBAI. QARAǴANDY.