Pikir • 23 Sáýir, 2023

Sendelgen sańlaqtar

440 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstanda sportqa degen qam­qor­lyq erekshe. Ár jyl saıyn osy salany damytýǵa memleket tarapynan qyrýar qarjy bólinedi. Iri qalalar­dan bastap, aýdan ortalyqtaryna de­ıin sport keshenderiniń salynýy, respýb­lıkamyzdyń ár aımaǵynda dúbirli doda­lardyń jıi uıymdastyrylýy, baıraqty básekelerde jeńis tuǵyryna kóterilgen sańlaqtardyń mol kólem­de syıaqy alýy osy sózimizdiń aıqyn dáleli.

Jýyrda taǵy bir jaǵym­dy jańalyqqa kýá boldyq. Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Sportshylar men jat­tyq­tyrýshylarǵa ómir boıy aı saıynǵy mate­rıaldyq qamsyzdandyrýdy tóleý qaǵıdalaryn bekitý, olardyń mólsherin belgileý týraly» buıryǵynyń joba­syn ázirledi. Soǵan sáıkes aldaǵy ýaqyt­ta Olımpıada, Paralımpıada jáne Sýrd­lım­pıadanyń chempıondary men júlde­gerlerine, sonymen qatar sporttyń olım­pıadalyq túrleri boıynsha álem chempıony atanǵan sportshylar men olardy daıyndaǵan jattyqtyrýshylarǵa 100 aılyq eseptik kórsetkish (345 000 teńge) kóle­minde tólemaqy beriledi. Úkimettiń bul bastamasyn biz sportshylar qaýymyna kórsetilgen zor qamqorlyq dep baǵaladyq.

Odan bólek, asa iri halyqaralyq ja­rys­tarda jeńis tuǵyryna kóterilgen óren­der­diń memleket tarapynan mol kólemde syıaqy alatyny barshaǵa málim. Máselen, Olımpııa oıyndarynda top jarǵan sańlaqqa 250 000 AQSh dollary tabys etilse, kúmis jáne qola júldegerler 150 000 jáne 75 000 ­dollardy enshileıdi. Basqa da baıraqty báse­kelerde tabysty óner kórsetken sport­­shylarǵa da materıaldyq turǵydan ájep­táýir kómek kórsetiledi. Árıne, onyń bar­­lyǵy da sportshylardy jigerlendirip, ynta­­landyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar ekeni túsinikti.

Desek te, osy jerde eskerilmeı jatqan bir másele bar. Ol – sportshylardyń úlken sportpen qosh aıtysqannan keıingi taǵdyry. Bizdi qynjyltatyny, dáýiri júrip turǵan kezinde halyqtyń qoshemetine bólenip, úlde men búldege oranǵan dúldúlder mansabyn aıaqtaǵannan keıin qoǵamǵa keregi bolmaı qalady. Sańlaqtardyń jarystar men sansyz oqý-jattyǵý jıyndarynda jıǵan mol tájirıbeleri eshkimdi qyzyqtyrmaıdy. Sol sebepti de, sportshylardyń deni basqa kásipti tańdaıdy. Máselen, tamyr-tanysy myqty, eti tiri, epti azamattar birden beldi bir sporttyq mekemeniń dırektorlyǵyna taǵaıyndalady nemese depýtat bolyp saılanady. Keıbireýleri kásipkerlikpen aınalyssa, keıbiri bızneste baǵyn synap kóredi. Sondaı-aq shet memleketterde jattyqtyrýshylyq qyzmet atqaryp júrgender de joq emes. Árıne, úlken sport­tan qol úzgennen keıin lezde jańa ómir­ge beıimdelip, óz joldaryn adaspaı tap­qan jigitter úshin biz qýanamyz.

Degenmen de, jaqsy qyzmet pen jaıly kreslo ekeniń birine buıyra bermeı­tini belgili. Baıyptap qarasaq, kúni keshe ǵana halyqaralyq arenada jasyndaı jar­qyldap, qazaqtyń kók baıraǵyn bıikte jelbiretken sańlaqtarymyzdyń birazy bul kúnderi óz kásibi boıynsha jumys tap­paı sendelip júr. Olardyń arasynda oq­qaǵar men kúzetshi, kólik jóndeýshi men júr­gizýshi, saýdager men brokerler jáne taǵy basqa san qyrly mamandyq ıeleri kóptep kezdesedi. Al teris jolǵa túsken­der qanshama? Qazaqtyń talaı tepse temir úzetin jigitteri qylmys álemine ketkeni de belgili. Mine, osy azamattardyń barlyǵynyń da el sportyna bereri kóp edi ǵoı.

О́rkenıetti memleketterde ataqty sport­shylar úlken sporttan qol úzgennen ke­ıin quzyrly organdar olarǵa birden ju­mys taýyp beredi. Jas maman aldy­men jasóspirimder men jastar quramasyn jat­tyqtyrady. Sol súzgiden ótip, tájirıbe­si tolyq­qan myqtylar ulttyq quramanyń tiz­gi­nin ustaıdy nemese jaqsy bir qyzmet­ke taǵaıyndalady. Osylaısha, satylap ósedi. Dalada qalyp jatqan eshkim joq. Bárine óz deńgeıine saı qyzmet tabylady. Osy úrdisti elimizde de qalyptastyrý qa­jet. Jattyqtyrýshyǵa ár­kimge bir alaqan jaıǵyzyp qoımaı, laıyq­ty eńbekaqy taǵaıyndalýy kerek. Shy­ny kerek, qazirgi kezde olardyń alyp otyr­­ǵan jalaqylary mardymsyz. Osy olqylyq­tyń orny tolsa, bapker de, balýan da eshkimge jaltaq­tamaı ju­mys isteıdi. Olardyń ta­syp-tógilgen táji­rıbesin biz barynsha moly­nan paıdalanýy­myz kerek.

 

Sońǵy jańalyqtar