Pikir • 27 Sáýir, 2023

Birtutastyq qaǵıdaty

250 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXHII sessııasynda aıtylǵan oı-pikirler, utymdy usynystar – birtutas qazaq ulty degen qaǵıdatqa ótýdiń bastaýy. Meniń oıymsha, osydan keıin qoǵamnyń ishinde jaqsy, sapaly talqylaýlar qajet. Sondaı-aq dúrliktirmeı, dúrlikpeı, rýhty biriktiretin onyń ishinde qazaq komponentin aldyńǵy qatarǵa shyǵaratyn qundylyq qalyptastyrýymyz kerek.

Birtutastyq qaǵıdaty

Eń basty ıdeıanyń biri – qazaq ultynyń jańa sapasy. Baıqasańyz, áli kúnge deıin qazaq máselesi kóterilgen kezde «qazaq degen quryp bara jatqan ult», «qazaq degen jo­ıylaıyn dep jatqan ult» degen sekildi ótken ǵasyrdyń 60-70-jyldary, rasymen ultqa qaýip tónip turǵan kezdegi «urandar» basym. Biz endi búkil derekke sáıkes, 70 paıyzdan astyq. Mysaly, osydan 30 jyl buryn qazaqtyń teń jartysy ana tilin bilmese, qazirgi jaǵdaı múldem basqasha. Qazir ózge etnos ókilderi de qazaq tilin belsendi meńgerip jatyr. As­samb­leıa soǵan muryndyq bolýy kerek. Bul – osyǵan deıingi seksııalyq otyrysta kóterilgen másele.

Qazaqstanda eki etnos ókili bolsa da, Assambleıa ózi­niń jumysyn toqtatpaıdy. Qurylymnyń eń basty maqsaty – memleketti nyǵaıtý, ultty toptastyrý, birtutas qylý, birizdilik pen biregeılikke alyp kelý jáne qarapaıym tilmen aıtqanda, ózge etnos ókilderine qazaq tilin úıretý, qazaq mádenıetin túsin­dirý, túısindirý.

Alda-jalda eger eki ózge etnos arasynda nemese eki toptyń arasynda kıkiljiń týyn­daı qalsa, QHA soǵan eń birinshi bolyp aralasatyn, azamattardy bir­likke, tatýlyqqa shaqyratyn uıym bolyp qalýy kerek. Ortaq jumysty isteıtin, árı­ne, memlekettik organdar, saıa­­sı partııalar, Parlament mú­she­­leri jáne taǵy basqalar. Alaı­da As­sam­b­­leıanyń ishki mindeti, jumysy – ózge et­nos­­tardy birtutas ıdeıa aına­­lasy­na toptastyrý, biriktirý.

 

Aıdos SARYM,

Májilis depýtaty 

Sońǵy jańalyqtar