– Qazaq tilin aýyldan, bala kezimnen bilemin. Aınalamdaǵy dostarymnyń bári qazaq balalary boldy. Solarmen birge oınap júrip ózimniń qalaı qazaqsha sóılep ketkenimdi bilmeı de qalǵan sııaqtymyn. Keıin mektepte únemi qazaq tilinen olımpıadalarǵa qatysatynmyn, – dep eske alady Sergeı.
Sergeıdiń ákesi Pavel Ivanuly da, anasy Galına Nıkolaıqyzy da 1947 jyly osy Saıqyn aýylynda dúnıege kelgen. Ivan Soplıakov – Edil boıy temirjol jelisi qurylysyna joldamamen kelip, 1934 jyly qazaq jerinde qalyp qoıǵan temirjolshy. Qasıetti Orda topyraǵy oǵan qutty qonys boldy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aýyr jyldarynda eki márte maıdanǵa shaqyrylyp turyp keri qaıtarylypty: óıtkeni Saıqyn temirjol stansasy, Orda men Jánibek aýdandary – Stalıngrad maıdanynyń eń jaqyn tyly bolǵan edi. Fashıst ushaqtary kókten bomba tastap, oq jaýdyryp jatqanda, temirjoldyń aqaýyn tez jóndep, maıdanǵa qarý-jaraq, azyq-túlik, eń bastysy, adam resýrsyn jetkizý úshin shoıynjoldyń mańyzy zor bolatyn.
Al Galına Nıkolaıqyzy – stalındik qýǵyn-súrgin, repressııanyń azabyn tartqan grek áýletinen edi. Ákesi Nıkolaı, ájesi Magdolına – Reseıdiń Krasnodar ólkesindegi Novorossıısk qalasynda turǵan eken. Soǵys jyldarynda «senimsiz ult» retinde talaı halyq atajurtynan jer aýdarylyp, aqtaban shubyryndyǵa ushyrady. Kandılıdı áýleti de Qara teńiz jaǵasyndaǵy kýrortty qaladan bir kúnde kóshirilip, alystaǵy qazaq dalasyna, Naryn qumynyń bir shetine tap boldy. Bul áýlettiń stalındik repressııadan kórgen quqaıy, tartqan azaby óz aldyna bir áńgimege júk. 1956 jyly ǵana aqtalyp, arnaıy esepten shyǵarylǵan, sonyń ózinde týǵan ólkesine qaıtýǵa ruqsat etilmegen Kandılıdı áýletiniń jan jarasyn qazaq halqynyń keń qushaǵy, meıirimdi júregi ǵana emdep alǵandaı...
– Anam da, ákem de mektep muǵalimi boldy. Anam – orys tili men ádebıetinen sabaq berse, ákem – eńbek pániniń muǵalimi edi. Ekeýi de ómir boıy Saıqyn aýylynda Mánshúk Mámetova atyndaǵy orta mektepte qyzmet jasady. Ortaǵa óte syıly edi, úzdik eńbegi úshin alǵan memlekettik marapattary da kóp boldy. Átteń, anam osydan tórt jyl buryn 72 jasynda dúnıeden ótti, – deıdi Sergeı saǵynyshpen. Naǵashy jurtynyń tegin famılııa etip alǵany da anasyna degen erekshe mahabbatynyń kórinisi bolsa kerek.
Keıipkerimiz Sergeıdiń ózi 1-8 synypty aýyl mektebinde oqypty. Tek sońǵy 9-11 synypta Oral qalasyna aýysyp, №1 mektepti bitirgen. Oqýy úzdik, onyń ústine memlekettik tildi jaqsy biletin aýyl balasy jańa ortada abyroıly bolǵanynda sóz joq. Ásirese qazaq tilinen ótken oqýshylar olımpıadalarynda mektep abyroıyn jıi qorǵap shyǵatyn.
– Mektepten keıin Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetine túsip, «qarjy bakalavry» mamandyǵyn qyzyl dıplommen bitirdim, – deıdi Sergeı.
Sergeı 2014 jyldan beri bank salasynda. Áýeli «Qazkom» bankinde qyzmet etti. 2018 jyly «Sberbanktiń» fılıalyna aýysty. Qazir ataýy «Bereke bank» bolyp ózgergen mekemede eńbek etip júrgenine bıyl qazan aıynda 5 jyl bolady eken. О́mirlik serigi Olgamen de osy jerde tanysyp, tabysty. 2019 jyly úılendi, qazir altyn asyqtaı ul ósirip otyr. Bir qyzyǵy, Olga da qazaqsha jaqsy túsinip, azdap sóıleı alady.
– Bilesiz be, qazaq tilin biletinimniń paıdasyn ómirde kóp kórdim. О́ıtkeni jumysymnyń ózi halyqqa qyzmet kórsetý salasy ǵoı. Bankte klıenttermen tikeleı qarym-qatynasta jumys isteımin. Kún saıyn kelýshi klıenttermen kezdesemin. Kelýshilerdiń kóbi – qazaqtildi. Sondyqtan memlekettik tildi bilgenim maǵan kóp kómektesip júr, – deıdi Sergeı.
Mynadaı qyzyq oqıǵa jıi bolady eken. Bankte klıentterdi qabyldaý zalynda birneshe menedjer otyrady. Keıbir klıent qazaq menedjerdiń aldy bosaǵanyn kútip, Sergeıdiń aldy bos tursa da jaqyndamaı turady. Olardyń óz oıyn oryssha jetkize almaı qobaljyp turǵanyn sezgen Sergeı: «Qosh keldińiz, jaqyndańyz, qandaı máselemen keldińiz, aıta berińiz!» dep taza qazaqsha sóılep ketkende, kelýshi ań-tań bolady eken. «Sol sáttegi klıenttiń qýanyshy, rızashylyǵy júzinen jarqyrap kórinip turady. Aldyma kelip otyryp, qazaq tilinde áńgimesin aıta bastaıdy», deıdi Sergeı. Tipti keıbiri «sen qazaqsha bilmeıtin bolar dep oılap qaldym» dep yńǵaısyzdanyp, keshirim surap ta jatady eken.
Aıtpaqshy, Sergeı qalada tursa da aýyldan tamyryn ajyratpaǵan kádimgi qazaqtar sııaqty. Aýylda, týǵan topyraqta aǵasy Igor Soplıakov «Maksım» atty sharýa qojalyǵyn ustap otyr. Mal sharýashylyǵymen aınalysady. Búginde seksenniń seńgirine jaqyndap qalǵan ákesi Pavel Ivanuly qys boıy qaladaǵy uly Sergeıdiń qolynda bolsa, kóktem shyǵysymen Bókeı Ordaǵa, balasynyń sharýashylyǵyna asyǵady eken. Sóıtip, Saıqynnan 20 shaqyrym jerdi jaılaǵan malshy qonysynda ulyna kómektesip júredi.
– Bizdiń otbasynda qazaqsha óte jaqsy biletin adam – ápkem Marına. Ol anamyzdyń jolyn qýdy. Oral qalasyndaǵy №12 mektepte orys tili men ádebıetinen sabaq beredi. Memlekettik tilde sóılep, sabaq bere alady, jaza da biledi. Aýyldaǵy aǵam da ekibastan qazaqsha biledi. Bizdiń úıde tilge eń júırigi – marqum anamyz edi. Qazaq tiline degen mahabbat bárimizge sol kisiden juqsa kerek, – deıdi Sergeı.
Mine, elimizge mamyrajaı mamyr aıy, dostyq pen yntymaq merekesi keldi. Qazaqstan halqynyń birligi kúni – keń-baıtaq Otanymyzda turatyn túri bólek bolsa da tilegi bir mıllıondaǵan adamnyń ortaq meıramy. Oraldyq Sergeı Kandılıdıdiń de shańyraǵynda da toı bolatyn kún bul.
Batys Qazaqstan oblysy
