On alty oryndyq shaǵyn avtobýsta ıne shanshar oryn joq. О́tirik emes, dál 30 adam barmyz-aý. Qalaǵa qatynaıtyn kólik aıaǵy sırek, úlgerý úshin umtylyp kirip jatyrmyz. Bireýdiń aıaǵyn basyp, taǵy biriniń tósin sıpaı, úshinshiniń baltyrdan joǵarǵy, belden tómen tusyna tize tirep, túregep turamyz.
Kólik syrǵanap baryp taǵy toqtap edi, júrginshiler kúńkildep berdi. «Onsyz da aıaq qoıatyn oryn joq. Aqshadan óldińder me? Ústi-ústine tıep…» dep shopyrdy tildep jatyr. Tizginshiniń dáti berik pe, álde eti ólip ketken be, myńq etpedi. Esesine, esik aýzyndaǵy aqsha jınaýshy bala shap ete tústi: «Qarııa adam eken, ákeleriń bar shyǵar, úsitip óltiresińder me? Áıda, oryn berińder…»
Mingen jolaýshy shynymen úlken kisi. О́zi sur tústi drap paltonyń syrtynan qyrtystarynyń púlishi sydyrylyp, aqjemdenip ketken jasyl shapan kıgen, belin qyzdardyń qol sómkesiniń baýymen shart býǵan shal eken. Aıaz soryp, qyrym etsiz betin kúlgindendirip jiberipti, jasaýraǵan kózinen tamǵan bolý kerek shala qyrylǵan sırek saqalynyń tuqylyna muz toqtapty. Aldynǵy orynda syǵylysyp otyrǵan jýan jambasty apaı qasyna qonjıǵan kekseleý kelinshekti quıryǵymen qaǵa-maǵa turyp, oryn berdi. Shal otyrdy. Kólik qozǵaldy.
– Ata, jol aqysyn tóleńiz – dedi eki kózimen joldy baǵyp, jalqy aıaǵymen esikke jabysyp turǵan kondýktor.
– Balam, men ardagermin!
Qarııanyń sózi áli nyq eken. Jińishke sómkeniń baýymen býylǵan shapannyń óńirin ashyp, áldeneni izdep jatyr. Qıystaý turǵan biz paqyr ony zeınetkerdiń kýáligi shyǵar dep ek, joq, «Ýchastnık Velıkoı Otechestvennoı voıny» degen medal eken. Júrek tusyna qadap alǵan sony kórsetip álek.
– Atashka, davaı, veteran, meteranyńdy bilmeımin, praıez tóle, bizde lgót joq. 90 teńgeni tolyq tóleısiń.
«Ýa, sabaz-aı!..» Meniń ishki oıymdy oqyp qoıǵandaı áıelder jamyraı jóneldi.
– Ákeńdeı adamǵa nege ákireńdeısiń…
– Aqshadan óldiń be…
– Ardagerlerdi ardaqtaý kerek, onsyz da az qaldy…
«Qoıyńdarshy, qol kótergen shaldyń bárin tegin tasysyn degen zań joq, osy sýyqta tańnan turyp aqsha úshin júrmiz. Tólesin davaı, áıtpese tastap ketemin», dep ońaı qaıtpaıtynyn anyq bildirip qoıdy kondýktor bala da. Manaǵy «Qarııa adam eken, ákeleriń bar shyǵar, úsitip óltiresińder me? Áıda, oryn berińder…», degen sózdi basqa bireý aıtqan sııaqty.
– Qoı qurysyn, má, al, zdashyn ber, – dedi qarııa «qyzyqqulaq» 200 teńgelikti shyǵaryp jatyp tamaǵyn kenep, – On jasymnan bastap soǵys kórdim, dál sendeı tárbıesizdi birinshi kórýim…
– Atashka, jumys solaı. Sosyn men úshin soǵysqandaı buldanbasańshy…
Balanyń aýzy jabylar emes. Eshkim qaıtyp úndemedi. 281-baǵyttaǵy shaǵyn avtobýs 1-Almaty vokzalyna kelip te qaldy. Kólikten tústik. Megapolıstiń maı sińgen aýasyn keýde kere jutqannyń ózi qýanysh qoı. Manaǵy qarııa aıaǵyn súırete basyp 30-nómirli úlken avtobýsqa minip barady eken. Ezýime kúlki úıirildi. Qudaı saqtasyn, qarııaǵa kúlip ne kórinipti, basymyzǵa keler, bizde shal bolarmyz. Fashısterdi Berlınge deıin túre qýǵan qaıran bizdiń qarııalar arada ýaqyt ótkende sol nemister jasaǵan avtobýsqa qysylyp minip, qymtyrylyp túsetinin bilse ǵoı…
Byltyr 9 mamyrda balalarmen Ortalyqtaǵy saıabaqqa bardyq. Máńgilik alaýdy kórdik. Panfılovshylar monýmentiniń aldyna sýretke tústik. Bári demalys kúngi kóńil kúı bolatyn. Tek, uldar myna jazýdy oqyǵansha: «Velıka Rossııa, a otstýpat nekýda. Pozadı Moskva». Polıtrýk V.Klochkov.
– Nege «Velıka Rossııa»?
– Endi soǵys kezindegi sóz ǵoı...
– Qaı soǵys?
– Otan...
– «Za namı Moskva» dep tur ǵoı, bizdiń Otanymyz Qazaqstan emes pe?..
«Qoıyńdarshy, júrińder kógershinderge jem bereıik».
Kepterler semiz eken...
