Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Biz úlken saıası dodanyń ortasynda otyrǵan elimiz. Bizdiń Qytaımen qarym-qatynasymyzdy buzǵysy keletin elder men kompanııalar bar. Tipti araǵa ot salyp, aqsha taýyp otyrǵandar da bar. Bul rejimge qarsy úgit-nasıhat júrgizip júrgen adamdarǵa asa saqtyqpen qaraýymyz kerek. Olar halyqtyń úreıin qazaqtyń múddesine qarsy qoıyp jatqan adamdar dep oılaımyn. Qytaı – koreı de emes, orys ta emes. Qytaı degen bólek órkenıet, ózge planeta. Biz olardyń tili men mádenıetin túsinbeımiz. Qazirgi tańda nan men astyǵymyzdy ótkizip otyrǵan áriptes el. Úreılenetin eshteńe joq dep oılaımyn. Osy kúnge deıin Qytaı azamattary Qazaqstanǵa 14 kúnge vızasyz kele alatyn edi. Aldaǵy ýaqytta ony 30 kúnge uzartý kózdelip otyr.
Muny múmkindik retinde qaraýymyz kerek. Mysaly, pandemııaǵa deıin 500 myń qazaqstandyq Qytaıǵa baryp turdy. Bul baılanys keıin de jalǵasatyny anyq. Taǵy bir másele, eger Qytaımen shekara jabylatyn bolsa elimizdiń ońtústik pen shyǵys óńirindegi shaǵyn jáne orta bıznestiń kóbi jabylyp qalady. Kóbi jumysshy sanyn qysqartyp, keıbir azyq-túliktiń tapshylyǵy bolýy múmkin. Osy bir qytaılardyń kelýine qarsy bolyp júrgen azamattar ózine mindetteme alsa deımin. Men osy otbasyny asyrap, jaýapkershiligime alamyn dep ýáde bersin, sol kezde olarmen basqasha sóıleseıik. Biz de azyq-túlikpen qamtamasyz etip otyrǵan adamdar bar ekenin bileıik.
Máselen, Ońtústik Koreıa, Japonııa sııaqty elder mundaı vızasyz rejimdi armandap júr. Biz munyń ekinshi jaǵyn da qaraýymyz kerek. Qytaıda 1,5 mln-ǵa jýyq qandastarymyz turady. Osy kúni shekara jabylyp, qandastarymyz ozbyrlyq kórip jatyr degen áńgime aıtylyp júrgen joq. Endi aǵaıynymyzdy túgendep kelýge jol ashylady. Qytaı – bizdiń táýelsizdigimizdiń ári tutastyǵymyzdyń kepili. Qytaı eliniń Eýropadan jáne basqa memleketterden ereksheligi olar óz sózderinde turady. Bizdiń Qytaıda oqyp jatqan myńdaǵan stýdentimiz bar ekenin de umytpaýymyz kerek. Bul basqa eldermen salystyrǵanda kóp. Olarǵa da tıimdi jaǵdaı jasaýymyz kerek. Mundaı kezde shynaıy áńgime aıtyp, naqty kózqaraspen ómir súrý mańyzdy.
Aıdos SARYM,
Májilis depýtaty
