«...Keshtiń ózi áserli ótti. Dalaǵa tóselgen kıizdiń ústinde kóp áńgime aıtyldy. Baýkeń erekshe áńgimeniń esigin aıqara ashyp tastady. Osyny paıdalanǵan aýyl azamattarynyń bipi Baýkeńe: «Baýke, sizdiń Stalınniń qabyldaýynda bolǵanyńyzdy el ártúrli erekshe aıtady. Ańyzǵa da aınaldyrady. Eger múmkin bolsa sony óz aýzyńyzdan estisek» degen tilek aıtyp edi, kópshilik:
– Ras, Baýke, sony óz aýzyńyzdan estisek.
– Bizdiń bilgimiz keledi.
– Aıtyp berseńiz, — degen tilekter qarsha borady.
Bul taqyrypqa Baýkeń kóp barmaıtyn, bul joly qalaı bolar eken, aıtsa eken dep men de aıtyp otyrmyn. Joq, Baýkeń kóptiń kóńilin qaıtarǵan joq. «Al endeshe, tyńdańdar!» dep bip gúr etip aldy da jaımen áńgimesin bastady.
– Ol kezde qandy soǵys aıaqtalǵan. Men bolsam Akademııada okyp júrgen bolatynmyn. Bul oqý ornynyń bastyǵy marshal Zaharov edi. Sabaq júrip jatqan kez. Meni sabaq júrip jatsa da marshal Zaharov shaqyrtty. Sebebin bilmedim. Áskerı tártippen marshalǵa kirip, kelgenimdi baıandadym. «Joldas polkovnık, dedi ol, — sizdi tómende mashına kútip tur, sonymen baryp kelińiz. Sońynan qaıda, kimmen bolǵanyńyzdy maǵan aıtyp kelersiz», dedi. Dalaǵa shyqtym. Marshal aıtqandaı, syrtta jeńil mashına tur eken. Odan kók fýrajkeli maıor shyǵyp, maǵan áskershe sálem berdi. Sonan soń maǵan «Mashınaǵa otyryńyz», dedi. Otyrdym. Tańdanǵanym da ras. Soǵys kezi bolsa birsápi. Beıbit kúnde meni qaıda alyp barmaq. Biz Kremlden biraq shyqtyq. Joǵary keterilip, meni Stalınniń kabınetine kirgizdi. Men kirgen soń Stalın otyrǵan ornynan turyp, maǵan qarsy júrdi.
– Joldas Momyshuly, ciz qazaq ekensiz ǵoı, – dedi. Men: «Iá, qazaqpyn, joldas Stalın!» dedim. Stalınniń saýaldaryna tik turyp jaýap berip turmyn. Ol maǵan «Qalaı ishemiz be?» dep edi, rahmetimdi aıtyp, shaı da ishpedim.
– Men qazaqtarmen kóp aralasqan joqpyn, - dedi Stalın. Olardy jaqsy bilmeımin. Bipaq Tupap Rysqulov pen Názir Tórequlovty jaqsy bilemin. Ol maǵan taǵy bipaz suraq qoıdy. Baıqaımyn áńgimemiz jaraspady-aý deımin. Ol ketýime ruqsat berdi. Meni osynda alyp kelgen maıor sol mashınamen qaıta ákelip tastady. Qoshtasarda ol meniń qaıda bolǵanymdy, kimmen kezdeskenimdi eshkimge tic jaryp aıtpaý kerek ekenimdi eskertti.
Marshal Zaharov meni maıordyń qaıta ákelip tastaǵanyn terezeden kórip tur eken, shaqyrtty.
– Al, aıta ber, polkovnık, qaıda boldyń? — dep surady.
– Men oǵan «Mne prıkazano ob etom nıkomý ne govorıt», - dep jaýap berdim.
– Maǵan, akademııanyń bastyǵyna aıtýǵa bolatyn shyǵar. Qoryqpańyz, aıta berińiz, - dedi ol qatal daýyspen. Men oǵan taǵy da: «Mne prıkazano ob etom nıkomý ne govorıt», - dep aldyńǵy jaýabymdy qaıtaladym. Ol myna qıqar qazaqtan eshqandaı jaýap ala almaıtynyn bildi me «Bara ber!» dep daýystady. Men ókshemdi sart etkizip, buryldym da kete bardym. Mine, Stalınmen bolǵan kezdesýimniń bar shyndyǵy osy, – dep aıaqtady Baýkeń áńgimesin.
Amankeldi Ormantaı
