– Byltyr qańtar aıynda beınebaılanys formatynda Qytaı jáne Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń sammıti ótti. Sodan keıin aqpanda Ortalyq Azııanyń tórt memleketiniń basshysymen birge Beıjińdegi Qysqy Olımpıada oıyndarynyń ashylýyna qatystyńyz. Bıyl mamyr aıynda «Qytaı – Ortalyq Azııa» sammıti ótedi. Qytaı men Ortalyq Azııa bir-birine tek ekonomıkalyq jaǵynan ǵana emes, strategııalyq turǵydan da jaqyndaı túskenin baıqaısyz ba? Naqtyraq aıtqanda, siz tuńǵysh «Qytaı – Ortalyq Azııa» sammıtinen ne kútesiz?
– Sıan sammıti nátıjeli bolady dep úmittenemin. Qytaı bizdiń aımaqta, ıaǵnı Ortalyq Azııada óte mańyzdy ról atqarady. Bulaı bolýy zańdy da. Ortalyq Azııa elderindegi áriptesterim Qytaımen aradaǵy qatynas bizge tıimdi ekenine kelisedi dep oılaımyn. Osy yntymaqtastyqty ilgeriletýge biz de bar kúsh-jigerimizdi jumsaımyz.
– Taıvan týraly aıtsaq, bul – ózekti másele. Shyn máninde, Siz jaqynda terrıtorııalyq tutastyqty saqtaý barlyq el úshin mańyzdy ekenin aıttyńyz. Jalpy, Siz bul pikirdi birneshe ret qaıtaladyńyz. Taıaýda Taıvannyń táýelsizdigin moıyndaý týraly ıdeıany teriske shyǵardyńyz. Osy máselege toqtalsańyz....
– Jalpy, búkil álem myna máseleni anyq túsinýi kerek dep sanaımyz. Eki Qytaı bolmaýy kerek. Taıvan – Qytaıdyń bir bóligi. Demek, BUU Jarǵysynda bekitilgen barlyq memleketterdiń aýmaqtyq tutastyǵy týraly qaǵıdat múltiksiz saqtalýǵa tıis. Bul qaǵıdat Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Jarǵysy men deklarasııasyna da engizildi. Sondyqtan taǵy da qaıtalap aıtamyn, biz úshin Taıvan – Qytaıdyń bir bóligi. Bul anyq. Oǵan eshqandaı shúbá keltirmeımiz.
– Jahandyq mańyzy artyp kele jatqan aımaqtyq uıymdardyń biri – Shanhaı yntymaqtastyq uıymy. Bıyl ShYU-ǵa tóraǵalyq mindetin Qazaqstan qabyldap alady. Qubylmaly geosaıası keńistikte uıymnyń rólin qalaı baǵalaısyz? Qazaqstannyń tóraǵalyǵy uıymǵa ne beredi?
– Shanhaı yntymaqtastyq uıymy – kelesheginen kóp nátıje kúttiretin, óte yqpaldy uıym ekenin dáleldedi. Uıym qurylǵan kezden bastap oǵan Qytaı zor qoldaý kórsetip keledi. ShYU óz qyzmetin 1996 jyly Shanhaıda bastady. Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri retinde uıymnyń jumysyn bastaý rásimine qatystym. Iаǵnı, Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń qyzmetine qurylǵan sátten bastap atsalysqanymdy maqtan tutamyn. Árıne, Qazaqstan uıymnyń keleshek tóraǵasy jáne osy uıymǵa múshe elder sammıtin uıymdastyrýshy memleket retinde ShYU-nyń áleýetin arttyrý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaıdy. Buǵan deıin aıtqanymdaı, bul uıym – álemde óte tanymal ári yqpaldy.
