Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev halyqty baspanamen qamtý Úkimettiń negizgi mindetteriniń biri ekenin aıtty. «Bizdiń basty mindetimiz – ár azamattyń turmys sapasyn arttyrý. Sondyqtan memleket áleýmettik mindettemelerdi oryndaýǵa basa mán berip otyr. Osy maqsatta elimizde turǵyn úı qurylysy qarqyndy júrgizilýde. Halyqty qoljetimdi baspanamen qamtý úshin kóptegen jeńildik jasalyp jatyr. Adamdardyń qarapaıym tutynýdan jınaqtaýǵa kóshý qajettigin túsinýi mańyzdy», dedi Memleket basshysy.
Qalalyq turǵyn úı basqarmasynyń basshysy Janat О́tebaevanyń aıtýynsha, bıyldan bastap 35 jasqa deıingi azamattar jastar sanatyna endi. Osyǵan oraı budan keıin 35 jasqa deıingi azamattar memleket qoldaýyna ıe bolyp, baspanamen qamtylady. Memlekettik jastar saıasaty jóninde qabyldanǵan zań birneshe jańa normany qamtıdy. Osylaısha, jastarǵa arnalǵan túrli jeńildikterdi qoldanatyn azamattar sany edáýir artpaq.
Sonymen qatar bıyldan bastap jumys istep júrgen jastarǵa satyp alý quqyǵynsyz páterler 3 jyl merzimge paıdalanýǵa beriletin boldy. Alaıda ótinish bergenge deıin keıingi 3 jylda Shymkent qalasynda turaqty tirkeýde bolýy jáne ıeliginde turǵyn úı bolmaýy kerek.
Jumysshy jastarǵa satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı berý baǵdarlamasy aıasynda 2020 jyly 904 páter berilse, 2021 jyly 300 jas jaldamaly baspanamen qamtylǵan. 2022 jyly atalǵan baǵdarlama boıynsha 857 turǵyn qonys toıyn toılady. Bıyl 888 jasty arendalyq baspanamen qamtý kózdelip otyr. Konkýrsqa ótinimder qabyldaý elektrondy portal arqyly júzege asyrylady. Sondaı-aq ótinimderdi qabyldaý, óńdeý, kelisimshartqa turý jumystary tolyqtaı elektrondy nusqada júrgiziledi. Megapolıste jastar baǵdarlamasy jumysyn endi bastaıdy. Bul boıynsha aldyn ala BAQ-ta jáne áleýmettik jelide habarlandyrý jarııalanady.
Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, bıyl Shymkenttik turǵyndardyń baspana máselesin ońtaıly sheshýine járdemdesetin «Qamqor» baǵdarlamasy iske qosylyp otyr. Ol qarapaıym mamandardyń armandaǵan turǵyn úılerine erterek qol jetkizýine kómektesedi. Baǵdarlamaǵa dárigerler, medbıkeler, sanıtarlyq tazalyqshylar, pedagogter, tárbıeshiler, JOO jáne kolledj oqytýshylary, ǵylymda júrgender, mádenıet jáne sport salasynyń mamandary, jýrnalıster, energetıka salasynyń, «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy KeAQ fılıalynyń, sondaı-aq memlekettik jáne bıýdjettik uıym qyzmetkerleri qatysa alady. Tipti osyǵan baılanysty jýyrda Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov pen «Otbasy bank» AQ-nyń basqarma tóraıymy Lıazzat Ibragımova yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.
Baǵdarlamaǵa sáıkes turǵyn úıdi bastapqy nemese ekinshi naryqtan úmitkerler ózderi taýyp, satyp alýyna múmkindik bar. Qaryzdyń eń joǵarǵy somasy 20 mln teńgeni quraıdy. Nesıe boıynsha alǵashqy jarna 10 paıyz, jyldyq mólsherleme 5 paıyzdy quraıdy. Odan ári jyldyq mólsherleme 3,8 paıyzǵa deıin tómendeıdi. Turǵyn úı qurylys jınaq júıesi arqyly ıpoteka mólsherlemesin tómendetýge bolady. Osylaısha, azamattar tólenetin qaryz mólsherin azaıtýǵa múmkindik almaq. «Qamqor» baǵdarlamasy aıasynda nesıeleýge bólinetin alǵashqy transh kólemi – 3 mlrd teńge. Atalǵan qarajat jergilikti atqarýshy organ tarapynan bólinedi. Jańa turǵyn úı baǵdarlamasy sheńberinde ótinimderdi qabyldaý jáne áleýetti qaryz alýshylardyń tizimin qalyptastyratyn basty operator – Otbasy banki. Jeńildetilgen nesıeleýge úmitkerlerdi irikteýden ótkizý barysynda qatysýshylardyń nekedegi jyldar sany, balalardyń bolýy, jumys ótili, Shymkentte tirkelý uzaqtyǵy eskeriledi. Sondaı-aq 63 jasqa deıingi qatysýshynyń jáne onyń otbasy músheleriniń respýblıka aýmaǵynda 5 jylda menshik quqyǵynda turǵyn úı bolmaýy shart jáne joǵaryda aıtylǵandaı, keıingi 3 jylda Shymkentte turaqty tirkeýde bolýǵa tıis.
«Bıyl memlekettik baǵdarlama aıasynda kezegi kelgen halyqtyń áleýmettik jaǵynan álsiz toby, kópbalaly otbasylarǵa jáne jetim, ata-ananyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar sanatyndaǵy azamattarǵa, turǵyn úı kezegindegi memlekettik qyzmetkerlerge arendalyq 324 páter beriledi. Sonymen birge naqty jumysy bar 888 jas pátermen qamtylady. Jyl basynda nesıelik negizde 1 919 páter úlestirý josparlanǵan edi. Alaıda bul kórsetkish qosymsha taǵy 118 pátermen tolyqty. Sonyń ishinde qazirgi tańda 1 293 azamat ıpotekalyq negizde baspanaly bolyp úlgerdi. Olar – «5-20-25» jáne «2-10-20 Baqytty otbasy» baǵdarlamalary boıynsha baspana alǵandar. Osy jyly 23 qańtardan bastap turǵyn úı sertıfıkattaryn alý úshin elektrondy qujattar qabyldandy. Sonyń nátıjesinde 145 azamatqa turǵyn úı sertıfıkattary berildi. Qalada turǵyn úı sertıfıkattary 2019 jyldan bastap berile bastady. Alǵashqy jyly 21 azamat alsa, keıingi jyldary úmitkerler sany óse tústi. Máselen, byltyr 58 azamat osy sertıfıkatqa ıe boldy. Jalpy, bul qujat otbasylarǵa qaıtarymsyz negizde bastapqy jarnanyń bir bóligin jabý úshin áleýmettik kómek retinde usynylady. Budan bólek ótken jyly 60 úı aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeýden ótse, bıyl 40 úıdi jóndeýden ótkizý josparda tur», dedi basqarma basshysy J.О́tebaeva.
Mamannyń aıtýynsha, qala aýmaǵyndaǵy avarııalyq, tozyǵy jetken 6 turǵyn úıdi turǵyndar kelisimimen buzylyp, qaıta salynbaq. Qazirgi tańda renovasııalaý jobalaryna jeke ınvestorlar tartýmen «Shymkent ÁKK» AQ aınalysyp jatyr. Osyǵan baılanysty aýdandyq ákimdikter tarapynan turǵynjaı menshik ıeleriniń jeke ınvestormen kezdesýleri uıymdastyrylyp, túsindirme jumystary atqarylyp keledi. Aıta ketý kerek, Shymkent qalasynda turǵyn úı alý tiziminde 50 167 azamat tirkelgen. Olardyń ishinde jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar, kópbalaly otbasylar, halyqtyń áleýmettik jaǵynan álsiz toptary, memlekettik, bıýdjettik uıym jáne áskerı qyzmetshiler, sondaı-aq jalǵyz turǵyn úıi apatty jaǵdaıda dep tanylǵan azamattar bar.
Byltyr osynaý áleýmettik sanattaǵylarǵa 748 páter tapsyrylypty. 857 páterdi jumys istep júrgen jastar alǵan. Jáne «Otbasy bank» AQ arqyly «2-10-20 Baqytty otbasy», «5-10-20 Shańyraq», «5-20-25» baǵdarlamalary boıynsha nesıe negizinde 1 276 páter berilipti.
«Turǵyn úı sýbsıdııasy – páter jaldap turatyn otbasylarǵa kórsetiletin aýqymy keń áleýmettik kómek. Atalǵan baǵdarlama iske qosylǵaly beri bıyl 433 otbasynyń turǵyn úıdi jaldaý aqysynyń 50 paıyzy memleket tarapynan tólenip jatyr. Al turǵyn úı sýbsıdııasyna ótinimder qabyldaý áli de toqtaǵan joq. Negizinde bul baǵdarlamaǵa kelesi tórt sanat boıynsha kezekte turǵan otandastar qatysa alady. Atap aıtqanda, I jáne II toptaǵy múgedekter, múmkindigi shekteýli balalary bar nemese olardy tárbıelep otyrǵan otbasylar, jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynan aıyrylǵan balalar, kópbalaly otbasylar», dedi J.О́tebaeva.
Mamannyń málimdeýinshe, jaldaý aqysyn sýbsıdııalaýǵa úmitkerler qataryndaǵy otbasylardyń keıingi 6 aıdaǵy ortasha jıyntyq tabysy otbasynyń árbir múshesine shaqqanda eń tómengi kúnkóris deńgeıinen (1 KM = 40 567 teńge) aspaýǵa tıis eken. Sondaı-aq sýbsıdııa alýǵa úmitkerdiń depozıttik shoty bolýy qajet. Jınaq shoty joq azamattar beınebankıng qyzmeti nemese «Otbasy bank» mobıldi qosymshasy arqyly shot asha alady. Sýbsıdııa alýǵa ótinimder elektrondyq sıfrlyq qoltańba (ESQ) kómegimen www.otbasybank.kz saıtynda onlaın qabyldanady.
Buǵan qosa aıta ketý kerek, búginde Shymkentte memleket bıýdjeti esebinen 67 kópqabatty turǵyn úı salynyp, 17 úıdiń abattandyrý jumystary júrgizilip jatyr. Osy oraıda qala ákimi Murat Áıtenov ákimshilik iskerlik ortalyǵy aýmaǵynan boı kótergen 9 qabatty 8 turǵyn úıdiń qurylys sapasyn tekserdi.
Bul úıler ornalasqan aýmaqqa ırrıgasııalyq júıeler tartylyp, ishki joldaryna asfalt tóselgen. Aýlalary kógaldandyrylyp, qurylysshylar abattandyrý jumystaryn aıaqtap qaldy. О́z kezeginde shahar basshysy jaýapty mamandarǵa kilti daıyn 432 páterdi memlekettik baǵdarlama arqyly baspana kezegindegi turǵyndarǵa durys úlestirip berýdi tapsyrdy.
