Elimizdegi «Memlekettik jastar saıasaty týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdiń nátıjesinde Qazaqstandaǵy jas býynnyń sany 3,5 mıllıonnan 6 mıllıonǵa jetse, Jambyl oblysynda 93 myńǵa artqan. О́ńirde salaǵa qatysty jumystar júıeli túrde jolǵa qoıylǵan. Ásirese, NEET sanatyndaǵy jastarmen naqty jumystar júrgizilip jatyr. Olardy jumyspen qamtý máselesine jergilikti atqarýshy bılik ókilderi basymdyq berip otyr.
«Búginde oblys jastarynyń sany 327 myńnan asady. Bul óńir halqynyń 26,8 paıyzyn quraıdy. Olardyń 41,9 paıyzy qalalyq bolsa, 58,1 paıyzy eldi mekenderde turady. Oblys boıynsha barlyq «Jastar resýrstyq ortalyqtarynda» NEET sanatyndaǵy jastarmen jumys júrgizý bólimi ashylyp, atalmysh jastarmen jumys júrgizetin ınspektor bekitildi», deıdi oblystyq jastar saıasaty máseleleri basqarmasynyń basshysy Jomart Zulpyhar.
Basqarma basshysynyń aıtýynsha, óńirde jumyssyz júrgen jastardyń sany birinshi toqsannyń qorytyndysymen 5,1 paıyzdy quraǵan. Búginde NEET sanatyndaǵy azamattardy jumyspen qamtý máselesine nazarǵa alynyp otyr.
«Atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde óńirde NEET sanatyndaǵy jastardyń úlesi 8,6 paıyzdy quraıtyny anyqtaldy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetine sáıkes, óńirde anyqtalǵan 36 987 ýaqytsha bos júrgen jastyń áleýmettik mártebesin anyqtaý maqsatynda adrestik taldaý jumystary júrgizilip, «Otbasynyń sıfrlyq kartasy» aqparattyq júıede ózektendirildi. Adrestik taldaý jumystarynyń nátıjesinde 5 818 azamattyń NEET sanatyndaǵy jastardyń qataryna engeni anyqtaldy. Osy jyldyń 1 mamyryndaǵy derekterge kóz júgirtsek, jumyspen qamtý mekemeleriniń yqpalymen 35 jasqa deıingi 8 988 jas azamat jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna tartylǵan. Olardyń qatarynda ýaqytsha jumyssyz júrgen 140, probasııa qyzmeti tiziminde turǵan 16 turǵyn bar. Naqtyraq aıtar bolsam, 3 106 adam bos turǵan jumys oryndaryna ornalassa, 553 jas onlaın oqýǵa, 631 túlek «Jastar tájirıbesine», 275 jas áleýmettik jumys oryndaryna joldanyp, 1 836 azamat aqyly qoǵamdyq jumystarǵa tartyldy. Sondaı-aq 12 jas «Urpaqtar kelisimi sharty» jobasyna, 149 azamat «Alǵashqy jumys orny» jobasyna, 2 335 azamat «Bastaý-Bıznes» jobasymen kásipkerlik negizderine oqýǵa joldandy, 91 jas qaıtarymsyz grant aldy», deıdi J.Zulpyhar.
Basqarma basshysy keltirgen derekterge sensek, óńirde uıymdastyrylǵan bos jumys oryndarynyń jármeńkesi de jastardyń eki qolǵa bir kúrek ustaýyna sep bolǵan. Nátıjesinde 111 adam aqyly qoǵamdyq jumystarmen qamtylsa, 168 azamat turaqty jumys oryndaryna joldanǵan. Al «Jastar tájirıbesi» baǵdarlamasy aıasynda joldanǵan azamattardyń sany 50 túlekti quraǵan. О́ńir jastaryn maýsymdyq jumyspen qamtý máselesi de nazardan tys qalmaǵan.
«О́ńir jastaryn jumyspen qamtý máselesine oblys ákimi Nurjan Nurjigitov aıryqsha den qoıyp otyr. Bıyl jergilikti bıýdjet esebinen 136,2 mln teńge qarastyrylyp, 1800 jasty maýsymdyq jumyspen qamtý josparlandy. Qazirgi tańda «Jasyl el» jastar eńbek jasaqtary jobasy óz jumysyn bastap, Taraz qalasy men aýdandardan jalpy 556 jas maýsymdyq jumystarǵa tartylsa, onyń 92-si ýaqytsha bos júrgen jumyssyz jas ekenin aıta ketken jón», deıdi ol.
О́tken jyly qolǵa alynǵan «Áýlıeata jastary» baǵdarlamasy aıasynda jeńildikpen nesıe alyp, baspanamen qamtylǵan jastardyń sany arta tústi. Olardyń qatarynda oblys ortalyǵy Taraz qalasynyń turǵyndarynan bólek, barlyq aýdannyń azamattary bar.
«О́ńirimizde 2022 jyly bastalǵan, oblys jastaryna jeńildikpen nesıe berýge arnalǵan «Áýlıeata jastary» óńirlik turǵyn úı baǵdarlamasynyń jastardyń úıli bolýyny zor múmkindik týdyrǵanyn aıtpaı ketýge bolmas. Júrgizilgen jumystardyń nátıjesinde páterge zárý jas otbasylar armanyna jetti. 2022 jyly baǵdarlamaǵa jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen 500 mln teńge qarajat qarastyryldy. Baǵdarlama aıasynda turǵyn úı alýǵa barlyǵy 737 ótinim túsip, 89 qatysýshyǵa «Otbasy Bank» AQ-na joldama berilgen. «Otbasy bank» AQ Jambyl oblystyq fılıaly tarapynan 40 qatysýshynyń ótinimi maquldanyp, atalǵan azamattar baǵdarlamanyń sharapatyn kórip, baspanaly boldy. Jańa páterge qonystanǵan jastardyń 35-i tarazdyq bolsa, qalǵan beseýi – aýdandarda turatyn azamattar. Jalpy alǵanda bilim berý salasynyń – 12, densaýlyq saqtaý salasynyń – 21, sport salasynyń – 2, mádenıet salasynyń – 2, jýrnalıstıka salasynyń 3 mamany turǵyn úımen qamtyldy. Atalǵan baǵdarlama aıasynda atqarylatyn jumys az emes. Baspanamen qamtylatyn jastardyń sanyn arttyrý maqsatynda jalpy somasy 2 mlrd teńge qarajat bólindi. Onyń 1 mlrd teńgesi jergilikti bıýdjetten, qalǵan 1 mlrd teńgesi «Otbasy bank» AQ tarapynan qarastyryldy. О́ńir jastary úshin mol múmkindik týdyryp otyrǵan baǵdarlama aıasynda jobamen bıyl 140 jasty baspanamen qamtý josparlanyp otyr», deıdi J.Zulpyhar jaǵdaıdy túsindirip.
Jaýapty basqarma basshysynyń aıtýynsha, NEET sanatyndaǵy jastardy jumyspen qamtý baǵytyndaǵy jumystar jalǵasyn tabady. Sondaı-aq «Áýlıeata jastary» baǵdarlamasy aıasyndaǵy jumystardy shırata túsý nazardan tys qalmaq emes.
Jambyl oblysy
