Jorǵany qazaqtar sándik úshin minetin jáne ony erte kezde han-bıler qurmetti qonaqtaryna syı-sııapat retinde usynǵan. Osy oraıda, qazaqtyń jylqy tanymynda «jorǵa synaý» nemese «jorǵanyń sapasyn anyqtaý» deıtin uǵym bar. Mysaly, halqymyzdyń ejelgi ǵashyqtyq jyry «Bulǵyn-Sýsar» týraly ańyzda:
«Keýdesi keń, esikteı shalqaq jatqan,
Qulan jal, qulyn músin,
qundyz túkti,
Bulshyq et qol men sanda bólek-bólek,
Jorǵasy er kózinen jas aǵyzǵan,
Erini salbyrańqy asa aýyzdan...», dep, jorǵanyń synyn aıtsa, al sapasyn anyqtaýdyń birneshe tásili bar. Sonyń bir túri «Bota qaıyrý». Bul amaldy shól-shóleıt jerdiń turǵyndary kóp qoldanady. Iаǵnı olar jorǵasyn synaý úshin botanyń enesin, ıaǵnı ingen túıeni kózkórim alysqa aıdaıdy da, artynan botasyn jiberedi. Enesin ańsaǵan jas bota taıraqtap qatty shabady. Osy botany jorǵamen qaıyrady. Eger jorǵa júrisinen tanbaı botany qaıyrsa, bul naǵyz jorǵa dep esepteledi. Sol sııaqty jorǵanyń qanshalyqty júırik ekenin bilý úshin onyń bel arqasyna bes metr lenta baılaıdy. Lenta attyń quıryǵynyń ústinen jerge qaraı tómen salbyrap túsip turady. Sodan jorǵany shaptyrǵanda lenta jylansha ıreleńdep kóteriledi. Qysqasy, jorǵa shynaıy júrgende bes metr lentanyń ushy jerge tımeı ushyp otyrsa, bul – naǵyz sapaly jorǵanyń belgisi.
Sol sııaqty qazaqtar jorǵanyń sapasyn bilý úshin beline arqan baılap júrgizgen. Arqannyń jerge tımeýine baılanysty ony bes qulashtyq jorǵa, on qulashtyq jorǵa, on eki qulashtyq jorǵa dep ataǵan. 15-16 qulashtyq jorǵalar da bolǵan, biraq bular óte sırek kezdesedi. Kelesi bir jorǵatanýshylar qolyna qarapaıym qońyraý ustap alyp, atyn jorǵalatyp synaıdy. Alǵashynda qońyraý daýysy syldyr qaǵyp, bara-bara jorǵanyń júrisi taıpalyp qyzǵan kezde úni óshedi. Buny qazaq «sý jorǵa» dep atap, ony burynǵy zamanda mergen-sadaqshylarǵa mingizip, joryqqa jiberetin bolǵan.
