Qazaqstan • 26 Mamyr, 2023

Asharshylyq týraly jınaqtyń jańa tomdary tanystyryldy

280 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Qaraǵandy oblysyna baryp, óńirdegi máslıhat depýtattarymen kezdesti. Sondaı-aq Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúnine oraı uıymdastyrylǵan «Asharshylyq. Golod. 1928-1934» biregeı qujattar jınaǵynyń jańa tomdaryn kópshilikke tanystyrý rásimine qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Asharshylyq týraly jınaqtyń jańa tomdary tanystyryldy

Sapar barysynda Máýlen Áshimbaev bastaǵan bir top senator Dolınka aýylynda ornalasqan «QarLag» mýzeıine baryp, saıası qýǵyn-súrgin qurbandarynyń rýhyna taǵzym etti. Qasiretti kezeńniń izi qalǵan osy tarıhı orynda «Asharshylyq. Golod. 1928-1934» biregeı qujattar jınaǵynyń jańa 6-7-tomdary jurtshylyqqa tanystyryldy. Is-sharaǵa tarıhshy ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi qatysty. Bul bastama Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen qolǵa alynǵan. Senattyń qoldaýymen iske asyrylǵan jınaqtyń 2021 jylybes tomy jaryq kórdi.

Atalǵan qujattar hronıkasynyń avtorlary - belgili otandyq ǵalymdar men tarıhshylar. Eńbekke engen qujattardyń basym bóligi buryn-sońdy Qazaqstanda jarııalanbaǵan. Tipti, kitapqa basylǵan sol kezdegi anyqtama, buıryq, qararlardyń bir bóligi búginge deıin qupııa saqtalyp kelgen.

Máýlen Áshimbaev óz sózinde ótken ǵasyrdyń 30-jyldary qazaq halqy úshin asa aýyr bolǵanyn, tipti ult retinde saqtalyp qalýǵa úlken qaýip tóngenin aıtty. Sol tustaǵy alapat asharshylyq pen aıaýsyz qýǵyn-súrgindi zerdelep, onyń aqıqatyn tanýǵa tek Táýelsizdik alǵannan keıin qol jetkenin de tilgi tıek etti. Búginge deıin ǵalymdar bul taqyryptar boıynsha kóptegen zertteýler júrgizip, arhıv materıaldarymen jumys istedi. Alaıda, kóp qujattyń qupııa belgisimen saqtalýy jáne olardyń jetkiliksizdigi tarıhshylardyń jumysyna keri áserin tıgizip keldi.

«Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń bastamasymen sońǵy jyldarda asharshylyq taqyrybyn zertteý jumystary jandana tústi. Sondaı-aq Memleket basshysy saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý týraly da bastama kóterdi. Sonyń aıasynda memlekettik komıssııa qurylyp, búginde tıisti jumystar júrgizilip jatyr. Nátıjesinde buryn qupııa bolyp kelgen kóptegen arhıv materıaldary ashylyp, qýǵyn-súrginge qatysty qujattar negizinde kóp tomdyq jınaq jaryq kórdi. Degenmen, áli de bolsa ashylmaǵan aqıqattar men jazylmaǵan jaıttar bar», dedi Máýlen Áshimbaev.

Palata Tóraǵasy atalǵan taqyryptardy ǵylymı turǵyda zerttep-zerdeleý máselesin kún tártibinen túsirmeý kerektigin de atap ótti. Ol Senat bul baǵytta júıeli jumys júrgizip kele jatqanyn, qolǵa alynǵan is aldaǵy ýaqytta da jalǵasatynyn aıtty.

«Sońǵy eki jyldyń ishinde Senattyń bastamasymen asharshylyq taqyrybyna arnalǵan bes tomdyq qujattar jınaǵy ázirlendi. Sonyń aıasynda buryn esh jerde jarııalanbaǵan biregeı qujattar jınaldy. Jumys munymen toqtamaı, jalǵasyn taýyp, nátıjesinde búgin atalǵan jınaqqa jańa eki tom qosylyp otyr. Bul jeti tomdyq jınaq – Senattyń asharshylyq taqyrybyn zertteýge qosqan naqty úlesi. Bul baǵyttaǵy jumysty ári qaraı jalǵastyrýdyń mańyzy zor. Sol sebepti, Senattyń bastamasyn tıisti memlekettik organdar men ǵylymı ınstıtýttar qoldap, zertteýler jalǵasa beredi dep senemiz», dep Máýlen Áshimbaev jınaqtyń jańa tomdarynyń jaryq kórýine atsalysqan ǵalymdar men redaksııa alqasyna alǵysyn bildirdi.

Sonymen qatar, oblysqa sapary barysynda Senat Tóraǵasy jergilikti máslıhat depýtattarymen kezdesip, Memleket basshysy belgilep bergen mindetterdi iske asyrý jolyndaǵy birlesken jumystyń negizgi basymdyqtaryn talqylady.

Osy oraıda Palata Spıkeri ózara is-qımyldy jańa formatta júrgizýdiń mańyzdy ekenin aıtyp, bul qadam qolǵa alǵan bastamalardy sapaly ári tıimdi júzege asyrýǵa múmkindik beretinin atap ótti. Sondaı-aq Máýlen Áshimbaev máslıhat depýtattaryn zań shyǵarý úderisine belsendi qatysýǵa shaqyrdy jáne óńirdegi ózekti problemalardy sheshýdiń jańa joldaryn usyndy.

«Qaraǵandy elimizdiń ındýstrııalyq ortalyǵy ekeni belgili. О́ndirisi qarqyndy damyǵan bul oblystyń memlekettiń ekonomıkasynda alatyn orny erekshe. Prezıdentimiz árdaıym ekonomıkamyzdy ártaraptandyrýǵa basa mán berip keledi. Qaıta óńdeý ónerkásibin damytý – elimizdiń aldynda turǵan strategııalyq mindetterdiń biri. Bul rette qazba baılyqqa ǵana arqa súıep otyrmaı, shıkizattyq emes salany jan-jaqty damytý asa mańyzdy. Sondaı-aq óńirlerdiń ınfraqurylymyn jańǵyrtý baǵytynda da birlesip jumys isteý asa mańyzdy. Búgingi kezdesýimizdiń nátıjesinde osy baǵyttar boıynsha atalǵan mindetterdi iske asyrýdyń quqyqtyq negizin qalyptastyrýǵa yqpal etetin usynystar ázirlenedi dep senemiz», degen Máýlen Áshimbaev Parlament Senaty aldaǵy ýaqytta da máslıhattarmen baılanysty odan ári jandandyra beretinin aıtty.

Odan bólek, senatorlar E.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń professor-oqytýshy quramymen jáne stýdentterimen kezdesti. S.Sápıev atyndaǵy Boks ortalyǵyna arnaıy baryp, erekshe qajettiligi bar sportshylardyń bochchadan ashyq jattyǵýyna qatysty. Máýlen Áshimbaev taǵdyrdyń synyna tap bolsa da moıymaı, sportpen shuǵyldanyp júrgen jandardyń erik-jigeri qoldaýǵa laıyq ekenin aıtyp, aldaǵy ýaqytta da elimizde ınklıýzıvti orta qurý jumysy jalǵasa beretinine nazar aýdardy.